Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
E?nste?n Kimdir?
Hayatlar?n?, çal??malar?n?,bulu? ve eserlerini okuyup ö?rendi?iniz bilim adamlar?n?n ço?u,mikroskoplar, teleskoplar , bir tak?m makineler ya da laboratuar aletleriyle çal??m??lard?r. Sorunlar?n? çözmek,dü?üncelerini,tasar?lar?n?,fikirlerini gerçekle?tirip uygulamak için deneyler yapm??lard?r.
Albert Einstein (Ayn?tayn)ba?ka tür bir bilim adam?d?r. ?catlar?n?, bulu?lar?n? laboratuarda de?il, kafas?n?n içinde,akl?nda yapan kuramsal (teorisyen) bir fizikçidir.Ayn?tayn, teorilerini ispatlamak için deneyler yapmak gere?ini duymam??t?r. Bütün dehas?n?,yeteneklerini,fikirlerini geli?tirmek kar??s?na ald??? soru ve sorunlar? cevaplay?p çözümlemek , dü?üncelerini matematik formüllerine dönü?türmek, böylece ortaya koymak yolunda harcam??t?r.
Ayn?tayn??n baz? teorileri, bu teorilerin ileri sürüldü?ü , ortaya konuldu?u zaman?n çok ilerisindedir.Öyle ki,söz konusu teorilerin uygulamaya dökülebilmesi için, bilimsel araç ve gereçlerin daha geli?mi?, daha mükemmellerinin icat edilece?i zamana kadar uzun y?llar?n geçmesi gerekmi?ti. Bu teorilerden birinde hiç kimsenin görmemi? oldu?u belirli bir y?ld?z?n varl??? öne sürülüyordu. Bir ba?ka teori, evrende bulunan bütün maddelerin en küçük parças?,bölünmez cüzü olarak kabul edilen atomla ilgiliydi. Gerçekte atomun daha küçük zerreciklerden olu?tu?u aç?klan?yordu. Nitekim her iki teorinin de do?ru oldu?u ispatlanm??t?r.
Albert Ayn?tayn,dünyaya,insanl??a,evrenin kanunlar?n?n aç?klanmas?nda yard?mc? ve yararl? olan say?s?z yeni matematiksel formül vermi?tir. I??k, enerji, hareket, yerçekimi, uzay ve zaman gibi esrarengiz kavramlar konusunda, bunlar?n anla??lmas?,çözümlenmesi bak?m?ndan,dünyaya Ayn?tayn kadar yararl? olmu? bir kimse daha yoktur.
Ayn?tayn, Almanya'da küçük bir ?ehir olan Ulm'da do?mu?tu. Babas?n?n küçük bir elektrik aletleri fabrikas?na sahip oldu?u Münih ?ehrinin varo?lar?nda (d??, kenar mahallelerinde)yeti?ti. Çocukken.ilerde nas?l bir adam olaca??n?n en ufak belirtilerine sahip de?ildi. Ö?retmenleri onu ?donuk,zihni tersine i?leyen" bir çocuk diye tan?ml?yorlard?.
Gerçekte Ayn?tayn son derece zekiydi.12 ya??ndayken kendi kendine geometri ö?renmi?ti.
ATOM BOMBASININ TEMEL FORMÜLÜ
2. Dünya Sava??'na kesin son sa?layan atom bombas?, Ayn?tayn'?n 1905 y?l?nda ortaya koydu?u bir gerçe?in ürünüdür. Eskiden bir maddenin yarat?lamayaca?? ve yok edilemeyece?i kuram? geçerliyken, Ayn?tayn maddenin enerjiye ,enerjinin de maddeye dönü?ebilece?ini ileri sürmü?tür.
E =enerji M= kitle C=?????n h?z?
olarak kabul edildi?inde,bu gerçe?i
E=MC2
formülü ile ortaya koymu?tur.
Babas? fabrikada çal??mas? için zorlad?.Fakat Ayn?tayn ö?renimine devam etmek arzusundayd?. Özellikle matematik ve fizikle ilgileniyordu.
Bir fizik ö?retmeni olma?a karar verdi. ?sviçre'de Zürih ?ehrine gitti. Orada Politeknik Akademisi'ne girdi. ?yi dereceyle mezun oldu. Ö?renimini tamamlarken,sonradan e?i olacak Mileva Mareç ad?nda bir ö?renciyle de tan??m??t?.
Okulu bitirdikten sonra fizik ö?retmeni olarak uygun bir i? bulamad?. Özel dersler veriyordu ama el ine, geçen para azd?. Ancak o da güçlükle bo?az?na yetiyordu. 1902 y?l?nda, ?sviçre Patent Ofisinde memur oldu. ??in paras? azd? ama kolayd?. Çok az vaktini al?yor, as?l ilgilendi?i ?eylerle me?gul olabilmesi için bol zaman? kal?yordu.
Bundan sonraki üç y?l?n her dakikas?n?,zaman ve uzay konusunda yeni matematiksel aç?klamalar getirecek baz? formüller üzerinde harcad?. 1905 y?l?nda henüz 26 ya??ndayken, kendine dünya ölçüsünde ün kazand?racak olan "?zafiyetin Özel Teorisi" isimli eserini bast?rd?. Baz? bilim adamlar?,bu eseri "dünya tarihinde en önemli belge" diye tan?m??lard?r.
Ayn?tayn'?n ?zafiyet Teorisi, bilim adam? arkada?lar? aras?nda pek co?kuyla kar??lanmad?. Bunun nedeni, onlar?n kendi çal??ma ve eserlerindeki nice yanl?? ve yan?lt?n?n ortaya dökülmesiydi. 1912 de kar?? tav?r silindi.Herkes onun büyüklü?ünü kabul etti. Teorisi çok karma??kt?. Fakat matematikçilerin ve fizikçilerin uzun y?llardan beri bocalad?klar?,çözümleyemedikleri say?s?z sorunu cevapland?r?yordu.
?sviçre Patent Dairesindeki silik,belirsiz katip,dünya çap?nda ün kazanm??t?. Avrupa üniversitelerinde dersler verme?e ça?r?ld?. Profesörlerden biri "yeni bir Kopernik do?mu?tur" dedi. 1914 y?l?nda, Berlin Üniversitesinde fizik profesörü oldu. Orada, Nobel Arma?an?n? kazand??? 1921'e kadar dokuz y?l kald?.
1933 y?l?nda ans?z?n bütün hayat? yön de?i?tirdi. Adolf Hitler ad?nda h?rsl?,kana susam?? bir ç?lg?n, Almanya'da diktatör olmu?tu.Hitler ve omuzda?lar?,"üstün Cermen ?rk?" saplant?s?yla Yahudilere kar??yd?lar. Ayn?tayn Hitler'e ve Nazilerin zorbal?klar?na, zulümlerine kar?? bir tav?r tak?nd?. Hitler de onun evini y?kt?rd?, mal?na mülküne el koydu.Tutuklanmas? için büyük paralar vaat etti. Dünyan?n onurland?rd??? Ayn?tayn,yersiz,yurtsuz bir mülteci durumuna dü?mü?tü. Sonra Amerika'dan ça?r?ld?. 1933 y?l?nda Princeton'a geldi. 22 y?l orada ya?ad?. 1940 y?l?nda Amerikan vatanda?l???na geçti.
1945 y?l?nda 2. Dünya Sava??n? sonuçland?ran atom bombas? Amerikal?lar taraf?ndan at?ld??? zaman,Ayn?tayn bilimin ölüm ve y?k?mlar amac?yla kullan?lmas?ndan büyük üzüntüye kap?ld?. Bütün uluslara bir ça?r?da bulundu.Bar??ç? bir dünya devletinin kurulmas?n? istedi. 1955 de öldü?ü zaman 76 ya??ndayd?.
Varto
Varto; Mu? iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 1.155 kilometrekare, nüfusu 28.634 dür. ba?l?ca geçim kayna?? tah?l ekimi ve hayvanc?l?kt?r. Merkezi 2.069 nüfuslu Gümgüm kasabas?d?r.
Kutuplardaki hayvanlar nas?l ya??yorlar?
Bütün memelilerin vücutlar?n?n ?s? derecesi 35 - 38 derece aral???ndad?r. Uçabilenlerde bu birkaç derece daha yüksektir, insan ?s?ya kar?? çok hassast?r. Hava s?cakl??? 30 derece olunca denize girer de, 5 derecede üzerine palto giyer. Oysa hayvanlar?n giysileri yoktur. Köpekler eksi 40 derecede kutuplarda k?zak çeker, buzlu sularda bal?klar ç?r?lç?plak yüzerler.
Asl?nda ?s?dan etkilenmek sadece insana mahsus de?ildir. Güne?in bulut arkas?na girmesi ile havadaki iki derecelik ?s? dü?ü?ü uçan sine?i zor yürür hale getirebilir. Ö?len güne?inde z?p z?p z?playan çekirge, sabah serinli?inde hareketleri a??rla?t??m-dan çok rahat yakalanabilir.
Kendi vücut ?s?s?ndan çok daha dü?ük ?s? ko?ullar?nda ya?ayabilmek için canl?lar?n iki silah? vard?r. Biri vücut ?s?lar?n? ayarlamalar?, di?eri de kürk denilen vücut örtüleridir. Kutup bölgesinde ya?ayan bir canl?, tropik bölgede ya?ayana nazaran on kat daha fazla ?s? meydana getirmek veya vücut örtüsü on kat daha fazla koruyucu olmak zorundad?r.
Çok so?uk iklimlerde ya?ayan hayvanlar?n ya?am nedenleri ara?t?r?l?rken hep kürkleri üzerinde durulmu?tur. Halbuki burada ya?ayan hayvanlar?n kürkleri ile ?l?man bölgelerde ya?ayan hemcinslerinin kürkleri aras?nda çok ciddi bir fark yoktur. Üstelik domuzlar hiç kürkleri olmamas?na ra?men deri alt? ya? tabakalar? sayesinde vücut ?s?lar?ndan 20 derece daha dü?ük ?s? ortamlar?ndan hiç etkilenmezler.
Zaten dünyam?zda üzeri tamamen kürkle kapl? hiçbir hayvan yoktur. Ço?unun ayak ve burun gibi k?s?mlar? görevlerini yapabilmek için aç?kta b?rak?lm??t?r. Ancak buralarda vücuda s?cak kan ileten atar damarlar k?lcal damarlar vas?tas? ile deriye daha yak?n olan toplar damarlar? ?s?t?rlar. Bu sayede buzun üstünde yürüyen bu tür hayvanlar?n ayaklan ü?ümez. Ama bu da, hayvan?n tüm vücudunun ü?ümeden bu so?uk ortamda nas?l ya?ayabildi?ini aç?klayamaz.
Kutuplarda, buzlu sularda ya?ayan bal?klar?n, s?f?r ve s?f?r alt? derecedeki ortamda donmamalar?n?n s?rr?n?n, bu bal?klar?n derilerindeki buz kristallerinin donma derecesini dü?üren bir protein oldu?u tespit edilmi?, hatta genetik mühendisleri laboratuar ortam?nda bu proteini üreten geni yaratmay? ba?arm??lard?r.
Bilim insanlar? bu örnekten yararlanarak, meyve a?açlar?n? dondan, uçak kanatlar?n? ve yollar? buzdan kurtarabileceklerini dü?ündüler ama henüz geni? çapl? üretimi zor görülmektedir. Ne yaz?k ki, s?cak kanl? hayvanlar?n kendilerini çok so?uk ortama nas?l adapte ettiklerinin s?rr? hala tam çözülmü? de?il.
Refik Koraltan (1891 - ?)
Türk siyaset adam? ve Büyük Millet Meclisli eski ba?kan?. Divrikte do?mu?tur. Hukuk ö?renimini tamamlad?ktan sonra bir süre Trabzon Polis Müdürlü?ü yapm??t?r. Cumhuriyetin ilam üzerine ilk Meclise Konya Milletvekili olarak girmi? ve onbe? y?l milletvekilli?in de bulunmu?tur. 1936 - 42 y?llar?nda valiliklerde bulunmu?, 1942 de yeniden milletvekili seçilmi?tir. 1945 y?l?nda, üç arkada?? ile birlikte (Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat köprülü) Demokrat Partiyi kurmu? ve Demokrat Partinin 1950 pal?nda iktidar? ele almas? üzerine Büyük Millet Meclisi Ba?kanl???na seçilmi?tir. Bu vazifede on y?l süre ile her y?l seçilmek suretiyle kalm??, 27 May?s 1960 hareketinde Büyük Millet Meclisinin feshedilmesi üzerine bu vazifesinden indirilmi?, yarg?lanmak üzere ilkin nezaret alt?na al?nm??, sonra da Yüksek Soru?turma kuruluna tevkif edilmi? ve öbür san?klar?n da yarg?lanma yeri olan Yass?adaya gönderilmi?tir. Refik Koraltan, Yüksek adalet Divan? taraf?ndan, çe?itli suçlar ve Anayasaya ayk?r? hareket etmek suçlar? ile yarg?lanm??t?r. Anayasaya ayk?r? hareket etmek ve Anayasan?n hükümlerini yerine getirmemek, bozmak suçlar?ndan ?dam cezas?na 15 Eylül 1961 tarihinde çarpt?r?lm?? ve cezas? M.B.K. taraf?nda müebbet hapse çevrilmi?tir.1964 y?l?nda s?hhatinin elveri?li olmamas? sebebi ile ba???lanm??t?r.
Kleopatra Kimdir?
Roma ?mparatoru Sezar M. Ö. 47 de ?skenderiye'ye geldi?inde, ?ehrin ünlü zenginlerinden biri, ona haber gönderdi.Dile?i bu muzaffer kumandana paha biçilmez bir hediye vermekti. Sezar bu teklifi kabul etti. Kap?lar aç?ld? ve salona iki kölenin ta??d??? silindir ?eklinde sar?lm?? bir hal? getirilip, kondu. Sezar hal?n?n aç?lmas?n? emretti. Köleler hal?y? uçlar?ndan tutup yuvarlay?nca içinden gencecik bir k?z ç?kt?. Bu M?s?r hükümdar? Kleopatra'yd?.
Kleopatra, daha o an Sezar'? büyülemi?ti. Çok geçmeden de Sezar Kleopatra'ya deli gibi a??k oldu. Kleopatra, Lagos hanedan?ndan XI. Ptolemaios'un üç k?z?n?n ortancas? ve en güzelidir. Babas? 28 y?ll?k saltanattan sonra M.Ö. 51 de ölünce,yerine büyük o?lu XII. Ptolemaios hükümdar oldu. O s?rada XII. Ptolemaios henüz on ya??ndayd?. K?zkarde?i Kleopatra ise on sekizine yeni girmi?ti.Genç ve güzeldi. Hepsinden mühimi de, M?s?r'a hükmetmek ihtiras? ile tutu?uyordu. Bunun için tek çare vard?. Hükümdar olan on ya??ndaki karde?i XII. Ptolemaios ile evlenmek. Çok geçmeden bu arzusuna da kavu?tu.Karde?i ile evlenerek M?s?r'?n hakimi oldu.
XII. Ptolemaios bu evlilikten dört y?l sonra öldürüldü. Bunun üzerine Kleopatra, o s?rada onbir ya??nda bulunan küçük karde?i XIII. Ptolemaios'la evlendi. Böylece M?s?r üzerindeki hakimiyeti bir kat daha artm?? oluyordu.
O s?rada, Roma ordular? bütün orta do?uya deh?et sal?yordu. Kleopatra memleketini Roma ordular?n?n zulmünden kurtarman?n tek çaresini, o ordular?n ba??nda bulunan Sezar'? avcunun içine almakta buluyordu. M. Ö. 47 de Sezar ?skenderiye'ye geldi?inde, Kleopatra bütün zekas?n? ve güzelli?ini kullanarak onu elde etti. Sezar M?s?r'da tam bir y?l kald? ve Kleopatra'dan bir erkek çocu?u oldu. Daha sonra Sezar onu Roma'ya götürdü. Romal?'lar Kleopatra'dan hiç ho?lanmad?lar. Ama, bu hislerini aç??a vurmak cesaretini de hiç bir zaman gösteremediler. Kleopatra'rnn keskin zekas?, tesir kabiliyeti, entrika çevirmekteki hüneri, herkesçe biliniyor,bu yüzden de ondan çekiniliyordu.
M.Ö.44 de Sezar bir suikaste kurban gidince, Kleopatra tekrar vatan?na, M?s?r'a döndü . Üç y?l M?s?r'?n tek hakimi olarak ya?ad?.
M.Ö.41 de Roma ordular? tekrar M?s?r için tehlike olmaya ba?lad?. Bu s?rada Roma'n?n ba??nda Antonius bulunuyordu. Antonius, Tarsus'a gelince Kleopatra'da oraya gitti. Art?k onsekiz ya??nda de?ildi ama, güzelli?inden hiç bir ?ey kaybetmemi?ti. Üstelik y?llar?n verdi?i tecrübe ile zekas? daha da bilenmi?ti.
Antonius da Sezar gibi,bu güzel kad?n?n kar??s?nda dize gelmekten kurtulamad?. Kleopatra'y? gördü?ü anda ona a??k oldu. Bu a?k tam on bir y?l aral?ks?z devam etti. Kleopatra'n?n Antoinis'dan bir k?z? oldu. Onun da ad?n? Kleopatra koydular.
Bu s?rada Roma'da büyük de?i?iklikler olmu?, kuvvet Oktavianus'un eline geçmi?tir. Oktavianus, iki büyük Roma kumandan?n? avuçlar?n?n içine alan Kleopatra'ya kar?? büyük bir kin duymaktayd?. Bütün amac?, Antonius ve Kleopatra'n?n ordular?n? yenip M?s?r'? i?gal etmekti.
M.Ö. 31 y?l?nda Kleopatra ile Antonius'un birle?ik donanmas?n? ?yonya denizinde, Aktium'da bozguna u?ratt?.Bu durum Kleopatra'da bir ?ok tesiri yapt?. Oktavianus'un kendisine besledi?i dü?manca hisleri biliyor ve bu amans?z dü?mamn?n günün birinde ?skenderiye kap?lar?na dayanaca??ndan korkuyordu.
Çok geçmeden Kleopatra'n?n korktu?u ba??na geldi. Oktavianus'un kuvvetleri ?skenderiye kap?lar?na dayanm??t?.Kleopatra bu güçlü kuvvete kar?? koymalar?n?n mümkün olmad???n? biliyordu. Art?k kurtulu? ümidi kalmam??t?. Antonius'da sava?? yak?ndan izlemi? ve neticenin yenilgileri ile bitece?ini anlam??t?. Oktavianus'un tutsa?? olmak ve bir zamanlar hakimi bulundu?u Roma'ya bir tutsak olarak götürülmektense ölümü tercih etti. K?l?c?n? karn?na bat?rarak hayat?na kendi eli ile son verdi.
Oktavianus, saray?n kap?s?na geldi?inde Kleopatra en güzel
giyisileri ile taht?nda oturuyordu. Kap?lar zorlan?rken küçük bir sepetin içinde saklad??? zehirli y?lan? ç?kar?p gö?süne bast?rd?. Oktavianus, içeri girdi?inde Kleopatray? muhte?em güzelli?i ile taht?nda oturur durumda buldu.Bir iki ad?m ilerledi ve o zaman güzel dü?man?n?n ölmü? oldu?unu anlad?. Öldü?ü zaman Kleopatra 39 ya??ndayd?.
Safranbolu
Zonguldak iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 353 kilometre, nüfusu 24.7455 tir. Yüzeyi, çok s?k ormanlarla kapl? engebeli alanlardan ibarettir. Halk?n ba?l?ca geçim kayna??, meyvecilik, ba?c?l?kt?r.
Zebra
Yaban e?ek türü. Attan küçük, derisi koyu sar? ya da siyah renklidir. Ancak tüylerin üzerinde yukardan a?a??ya siyah yol ?eritleri vard?r. Afrika n?n geni? otluklar?nda ya?ayan bir hayvand?r. Kalabal?k sürüler halinde gezerler ve ot yiyerek beslenirler. Ko?ular? h?zl?d?r, y?rt?c? hayvanlardan kolayca kaçabilirler.
Torguato Tasso (1544 - 1595)
?talyan ?airi. Sorrentede do?mu?tur. Ferrare dükü Alphonso II. nin saray?nda ya?am?? ve büyük bir sayg? görmü?tür. Fakat sonralar? ak?l yetene?ini kaybetmi?, düke hakaret etti?i için yedi y?l bir ak?l hastanesinde yatm??, sonraki hayat?n? da sefil bir halde geçirmi?tir. Çe?itli ?iirler, diyaloglar ve ?talyan nesrinin ?aheserleri say?lan eserler yazm??t?r.
Mithologia nedir?
Yunanca mithos masal, logos, bilgi kelimelerinden gelme, efsaneler bilgisi anlam?nda bir deyim. Mithologia bir millet taraf?ndan icat edilen efsanelerin, tümünü içine alan bir deyim oldu?u gibi, bu bilime verilen bir add?r.
Her milletin bir mithologias? (bu kelime Türkçede çoklukla mitoloji ?eklinde kullan?l?r) vard?r. Bu mithologio, o milletin dini inançlar?n?n ve duygular?n?n bir görünüm ?ekli olmakla beraber, dinden ayr?d?r. Fakat, her dinin de bir mithologias? vard?r. Tanr?lar?, insan ?eklinde tasavvur eden bu efsaneler, en eski dinlerde de vard?r.
Mithologian?n olu?umu üzerinde çe?itli görü?ler ileri sürülmü?tür. Bunlar?n içinde en do?rusu, insanlar?n anlayamad?klar? kuvvet ve olaylar?, be?eri bir ?ekilde aç?klayan bir tak?m efsaneler ve masallar icat etmeleridir.
?imdiye kadar en çok incelenmi? ve sanatta en önemli yeri kaplam?? olan mtihologia, Yunan mithologia?sd?r. Türklerde Mithologia : En eski Türk efsanelerine ait bilgi, ancak Çin kaynaklar?nda yer almaktad?r. Çin tarihleri. Gök Türkler ve Uygurlar hakk?nda önemli efsaneler kaydederler? Bunlarda kurd un önemli bir yer kaplad??? görülür. Eski Türklerde totem oldu?u anla??lan kurdun tasviri bayraklarda ve çe?itli i?aretlerde yer alm??t?r.
Daha sonralar? O?uz Türklerinde av hayvanlar? totem olmu?tur. O?uzlar zaman?ndaki efsaneler, O?uzname adl? bir kitapta nakledilmi?tir. O?uz Han, Alp Ertunga, bu efsanelerin kahramanlar?ndand?r.
Refi Cevat Ulun Ay (1890 - ?)
Türk yazar?. ?amda do?mu?tur. Ö?renimini ?stanbulda yapm?? ve Galatasaray Lisesinde okumu?tur. Genç ya?lar?ndan itibaren Tanin, ?kdam gazetelerinde gazete yazarl???na ba?lam??, ?ehrah gazetesinin yaz? i?lerini yönetmi?, Alemdar adl? bir gazete yay?nlam??t?r. Mahmut ?evket Pa?an?n bir suikast sonucu öldürülmesi üzerine, ?ttihat ve Terakkiye muhalif oldu?u için Sinopa sürülmü?, Birinci Dünya Sava??n da Çoruma sürgün olarak gönderilmi?tir. Mütareke y?llar?nda ?stanbula dönerek yeniden Alemdar gazetesini yay?nlam??, Anadoluda ba?layan Kurtulu? Sava?? aleyhine bir görü?ün savunuculu?unu yapm??t?r. Bu sebeple 150 likler listesine girmi? Avrupaya kaçm??t?r. 1938 y?l?nda ç?kan genel af sonucu Türkiyeye dönmü?, yeniden gazetecilik hayat?na at?lm??t?r. ?imdi, Milliyet gazetesinin f?kra yazar? bulunmaktad?r.
Popüler etiketler
[ atl ] [ ate ] [ ad? ] [ da? ] [ areket ] [ lek ] [ tor ] [ altyn ] [ da y ] [ nem ] [ hayvan ] [ erik ] [ teri ] [ k ta ] [ oru ] [ sel ] [ n r ] [ 821 ] [ dil ] [ di? ] [ ahi ] [ par ] [ mil ] [ ütü ] [ y?llar ] [ nak ] [ ?kta ] [ kis ] [ reti ] [ büyü ] [ bur ] [ k sa ] [ arm ] [ çevre ] [ adlar ] [ al? ] [ iler ] [ nce ] [ neden ] [ emi ] [ dü?ün ] [ pan ] [ mer ] [ rat ] [ dem ] [ rler ] [ anan ] [ orta ] [ en son ] [ eti ] [ far ] [ ak?m ] [ nedir ] [ lara ] [ göz ] [ sava? ] [ mal ] [ ylk ] [ a r ] [ lym ] [ kat ] [ ila ] [ ark ] [ ele ] [ eser ] [ duru ] [ linde ] [ avr ] [ koy ] [ alt?n ] [ üre ] [ tarih ] [ sal ] [ kir ] [ bas ] [ sind ] [ sab ] [ yün ] [ k m ] [ imi ] [ hareket ] [ nya ] [ nüfusu ] [ alma ] [ tin ] [ tel ] [ s?ra ] [ ama ] [ ine ] [ çim ] [ ni? ] [ byt ] [ mede ] [ tarihi ] [ ?an ] [ eli ] [ sis ] [ sonu ] [ etin ] [ ted ] [ ya? ] [ bun ] [ metre ] [ boy ] [ erk ] [ dünya ] [ say ] [ ça? ] [ çal??ma ] [ araf ] [ yazy ] [ deri ] [ oyun ] [ rsa ] [ a??n ] [ deniz ] [ arlar ] [ avu ] [ ehir ] [ hayat ] [ ura ] [ kara ] [ aras ] [ led ] [ rmak ] [ kad ] [ sonuç ] [ dini ] [ a k ] [ ince ] [ oda ] [ hava ] [ kas ] [ rum ] [ nüfus ] [ am?n ] [ rmi ] [ tyr ] [ maya ] [ lak ] [ sla ] [ katy ] [ emel ] [ do?ru ] [ a a ] [ ayna ] [ nsan ] [ genel ] [ eski ] [ veri ] [ ak?n ] [ çil ] [ r ya ] [ ar? ] [ am? ] [ lir ] [ kar? ] [ fazl ] [ meri ] [ kap ] [ asa ] [ kilometre ] [ car ] [ anlam ] [ kar ] [ ekil ] [ aç? ] [ kan ] [ yeni ] [ gece ] [ ney ] [ ikl ] [ ünlü ] [ çel ] [ alt ] [ bak ] [ güç ] [ ara ] [ zar ] [ hare ] [ ran ] [ gün ] [ para ] [ top ] [ kat? ] [ ben ] [ kim ] [ ykta ] [ kil ] [ ölçü ] [ u?ur ] [ e?e ] [ olo ] [ rik ] [ ili ] [ yön ] [ say? ] [ ret ] [ kuru ] [ men ]
