Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Kobert Kooh (1834 - 1910)
Verem ve kolera hastal?klar?n?n etmenlerini ke?feden ünlü Alman hekimi. Hanovreda do?mu?tur.Hekim olduktan sonra bakteriyoloji alan?nda çal??malarda bulunmu?, 1882 de kendi ad? ile de an?lan verem basilini ke?fetmi?tir. Bir kaç y?l sonrada, kolera hastal???n?n etmenini bulmu?tur.
Bu iki hastal???n etmenlerini bulmakla Koch insanl??a büyük hizmetlerde bulunmu?tur. 1905 y?l?nda Nobel T?p arma?an?n? kazanm??t?r.
Turhal
Tokat iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 1,155 kilometrekare, nüfusu 52.963 dür. Yüzeyi genel olarak da?l?k alanlardan ve verimli ovalardan ibarettir. Pancar ekimi, bahçe kültürleri ve hayvanc?l?k, halk?n ba?l?ca geçim kayna??d?r.Merkezi 13,228 nüfusu Turhal kasabas?d?r.
?enkaya
?enkaya Erzurum iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 450 kilometrekare, nüfusu 33.617 dir. Yüzeyi dar ve derin vadilerle bu vadileri çevreleyen yer yer ormanlarla kapl? s?rt ve yamaçlardan ibarettir. Tar?m ve hayvanc?l?k, halk?n ba?l?ca geçim kayna??d?r. Merkezi 2.320 nüfuslu örtülü kasabas?d?r.
Hayvanlar Güler Veya A?lar M??
Bir kedi veya köpek besliyorsan?z ,zamanla ona adeta bir insanm?? gibi ba?lanabilirsiniz. Daha ötesi,bazen onu gerçek bir "insan"m?? gibi hissedersiniz. Böyle hissetmenizin sebebi, onun çe?itli ve de?i?ik yollardan baz? ?eyleri ifade edebilmesidir. A?lamak,gülmek gibi insanlara has ?eyleri, de?i?ik bir ?ekilde onda da görmenizdendir.
Asl?nda böyle bir durum söz konusu de?ildir. A?lamak ve gülmek,belirli hissi durumlar? ifade için insanlara has davran??lard?r. Hayvanlarda böyle bir ?ey yoktur. Baz? durumlarda hayvanlar?n da s?zland???n?,bununla ilgili,bunu aç?klayan sesler ç?kard???n? biliriz. Mesela canlar?n?n yand??? zaman böyle yaparlar. Fakat insanda gözya?lar?yla beraber olan a?lamak, hayvanlar için söz konusu olamaz.
Bunun nedeni ,hayvanlar?n gözlerinden ya? gelmeyi?ine yorulamaz.Bir yarat???n a?layabilmesi,dü?ünebilen,çe?itli ?artlara ve durumlara göre, o ?art ve durumlar?n gerektirdi?i duygular?n do?mas?na,bunlar? duyabilmesine uygun bir yap?da olmas?na ba?l?d?r. Çocuklar bile,dü?ünmeyi,hiç de?ilse hissetmeyi ö?rendikten sonra a?lamaya ba?larlar.Bebeklerde a?lama diye bilinen ?ey, asl?nda tamamen fizikseldir. ?ç güdülerle olur. Ba?ka türlü söylemek gerekirse,bir bebek sadece ba??r?r. A?lamaz.
A?lamak,konu?man?n yard?mc?s?d?r. Duygular?m?z? ifade etmek için sözün yetersiz kald??? yerde a?lar?z. Bu,duygular?m?z? aç??a vurmak için kendili?inden olan,istesek de önleyemeyece?imiz bir ?eydir. Bir reflekstir.
Bunun gibi,gülmek de sadece insanlara mahsustur. Baz? hayvanlar gülüyormu? izlenimi verebilir. Fakat bunun insandaki gülmekle ilgisi yoktur. ?nsanin gülmesinde ak?lla ilgili, bir ç?k?? noktas? mevcuttur. Oysa hayvanlar bundan yoksundur.
Sözgelimi,bir ?akaya,anlat?lan bir f?kraya güleriz. Gene bunun gibi,gülünç bir görüntü bizi güldürür. Yani gülmemiz için duygusal, ak?lla ilgili nedenler olmas? gerekir. Çok küçük,incecik ?emsiyeli ?i?man bir adam bize gülünç görünür. Bir palyaçonun yapt?klar? gülünç gelir. Mizah yaz?lar?, anlat?lan bir f?kra da ayn? tepkiyi yarat?r.
Ruhbilim uzmanlar?,gülmenin sosyal bir ?ey oldu?unu ileri sürmektedirler. Oysa hayvanlar için "sosyal" kavram? yoktur, dü?ünülemez.
Mimar Sinan (1490 - 1588)
Mimar Sinan (1490 - 1588); Türk mimarlar?n?n en büyü?ü. Kayserinin Gezi buca??na ba?l? A?r?nos köyünde do?mu?tur. Kayseriden gelen bir dev?irme kafilesi aras?nda 1512 y?l?nda ?stanbul a gelmi?, At Meydan?ndaki ?brahim Pa?a saray?nda bulunan Acemio?lanlar? okuluna verilmi?tir. Yavuz Sultan Selimin Çald?ran seferinde bulunmu?, yollar boyunca çe?itli mimari eserleri görmü?, dönü?ünde Yeniçerili?e geçmi?tir. Yeniçeri olarak çe?itli seferlere kat?lm??, bu seferler s?ras?nda yap? i?lerinde ba?ar? gösterdi?i için atl? sekban s?n?f?na geçmi?tir. 36 ya??nda yayaba??, bir süre sonra da zemberekçi ba?? olmu?tur. Ba?dat seferi s?ras?nda sadrazam Lütfü Pa?an?n emri üzerine, Van gölünde ordunun geçmesini sa?layacak gemi yap?m?nda bulunmu?, bir süre sonra da Kanuni Sultan Süleyman?n dikkatini çekerek, onunla çe?itli seferlede bulunmu?, Bu?dan seferi s?ras?nda Prut nehri üzerinde onüç gün içinde bir köprü yapmay? ba?arm??t?r, 1529 y?l?nda, ba? mimar Acem ?sa n?n ölümü üzerine ba? mimarl??a getirilmi?, ölümüne kadar bu i?te bulunmu?tur. Yavuz ve Kanuni devirlerinden ba?ka, Selim II. ve Murat III. devirlerini de ya?ayan Mimar Sinan, bütün hayat? boyunca, çe?itli mimari eserler meydana getirmek için durmadan didinmi? ve hemen hepsi birer sanat eseri say?lan pek çok eser meydana getirmi?tir.
Eserleri 12 bölüme ayr?larak ?öyle say?l?r: 1 - 81 cami, 2 - 400 kadar mescit, 3 - 55 medrese, 4 - 26 darülkurra ve türbe, 5 -15 imaret, 6 - 3 darül?ifa, 7 - Su kemerleri ve su yollar?, 8 - Köprüler, 9 - 19 Kervansaray, 10 - 33 Saray, 11 - 12 Mahzen, 12 - 32 Hamam.
Yedi yüze yak?n eseri ile Mimar Sinan Türkiyenin oldu?u kadar, dünyan?n da en büyük mimarlar?ndan biridir. Özellikle Edirnedeki Selimiye Camii ile ?stanbul daki Süleymaniye Camii, en büyük eserleri oldu?u gibi, dünyan?n da en muhte?em eserleridir.
Komünizm nedir?
?nsanlar?n saadeti için, herkesin ihtiyac?na göre her türlü mala ortak olmas? gerekti?i fikrini güdenlerin mesle?i. Komünizm, istihsal vas?talar?n?n birlikte kullan?lmas?n? savunan kollektivizm den daha ileri olarak, servetin bölünmesinde de beraberlik fikrini kabul eder. Komünizm, Rus Bol?eviklerinin elinde türlü geli?imler göstermi?, sonunda Sovyetler Birli?inin dünyay? tek bir devlet haline getirebilme ihtiras?nda bir alet haline gelerek hür dünya milletleri için bir tehlike durumuna girmi?tir.
Semmal
Afrikada bir cumhuriyet. Yüzölçümü 200.000 kilometrekare, nüfusu 2.214.000 dir. Ba??ehri Dakard?r. Afrikan?n bat?s?nda bulunmaktad?r.
Senegalin ba?l?ca servet kayna?? tar?md?r. Geni? bir k?sm? deniz seviyesinden 200 m. gibi alçak ovalarla kapl?d?r. Önemli nehirleri, Senegal, Salum, Hambiedir. En önemli ihracat maddesi yer f?st???, petrol ve sak?zd?r. Senegal; dar?, pirinç ve pamuk da yeti?tirir. 1697 - 1723 aras?nda Senegal bir Frans?z sömürgesi haline geldi, 1959 da ba??ms?zl???na kavu?tu ve 1960 y?l?nda Sudanla birlikte Mali Federasyonuna kat?ld?.
K?zam?k nedir?
Çoklukla çocuklarda görülen bula??c? bir hastal?k. Burun, bo?az nezleleriyle ba?lar. Vücutta k?rm?z? dökmeler yapar. Ate?li bir hastal?kt?r. Etmeni bir virüstür. D??ar?da uzun zaman ya?ayamaz. Hastal?k, do?rudan do?ruya, aks?r?k, öksürük ve salg?larla geçer. Kuluçka devri 10-11 gündür. Ürperme ile ba?lar. Süt çocuklar?nda, çarp?nt?larla kendini gösterir. ?lk günlerde ate? çok yüksektir. Sonra iner, gözler kama??r. Göz kapaklar? ve içi nezlelidir. Burun, bo?az yollar?nda da nezle vard?r. Adi bir gö?üs nezlesini and?r?r. A??z ve bo?az içinde birtak?m lekeler has?l olur (mercimek büyüklü?ünde beyaz lekeler.)
Hastal???n üçüncü veya dördüncü günü, ?iddetli bir hunima ile birlikte, dökme ba?lar; 3-4 gün sürer. Dökmeler çe?itli büyüklükte, az kabar?k, soluk veya aç?k k?rm?z?d?r.
Dökme, evvela ba??n saçla kapl? yerlerinde, sonra ?i?kin olan yüz üzerinde daha sonra da boyunda, gözde ve en nihayet ayaklarda görülür. 3-5 gün devan? eder. Sonra deride soyulma, kavlama ba?lar. K?zam?kta deri pul pul kavlar. K?zam?k, e?ya ile, üçüncü ?ah?slara geçmez.K?zam??a bir defa tutulan bir daha tutulmaz.
Klorofil Nedir?
Genel anlamda "canl?" olarak kabul edilen bitkilerin ortakla?a en büyük özelli?i ye?il renkleridir. Tabii bu durumun istisnalar? da vard?r ama bitkiler için esas tan?mlama unsuru "ye?il olmalar?" d?r.
Bitkilerin bu ye?illi?i bütün dünya için büyük bir önem ta??r. Çünkü bitkilerdeki ye?il renk verici öz (cevher) madde yani klorofil onlar?n topraktan ve havadan besleyici unsurlar? edinmelerini mümkün k?lar. Bitkilerin klorofil sayesinde bunu yapmalar? mümkün olamasayd?, yeryüzünde insanlar?n ve hayvanlar?n varl???, hayatiyetlerini sürdürmeleri de dü?ünülemezdi. Beslenmelerini sadece etle yapan canl?lar bile bitkilerin varl???na muhtaçt?r. Herhangi bir besin maddesinin kökenini ara?t?racak olursan?z, eninde sonunda bir bitkiyle kar??la??rs?n?z. Bitkilerin varl???n?n ya da yoklu?unun öteki canl?lar için nice büyük önem ta??d??? böylece ortaya ç?kmaktad?r.
Ba?ka türlü söylemek gerekirse, klorofil denilen bu hayat unsuru, bitkilerin insanlara ve hayvanlara yiyecek sa?lamas? bak?m?ndan bizler için de son derece de?erli, varl??? elzem bir ?eydir. Klorofil,bitkilerin yaprak hücrelerinde,genellikle sap ve çiçeklerinde de bulunur. Bitkinin canl? dokusu,klorofil sayesinde güne? ?????ndaki enerjiyi al?p,bunu inorganik ya da organik "hayat verici" kimyasal maddelere dönü?türür.Bu i?lem "fotosentez" diye adland?r?l?r. Fotosentez, Yunanca "???k" ve "bir araya getirmek, birle?tirmek" kelimelerinden olu?an bir deyimdir.
Ye?il renkte olmayan,dolay?s?yla klorofilden yoksun baz? bitkiler de vard?r. Bunlar?n nas?l ya?ad???n? herhalde merak edersiniz. Nitekim mantarlar ve fungi denilen mantar türünden bitkilerde klorofil yoktur. Bu nedenle kendi besinlerini yapamazlar. Besinlerini ba?ka yollarla sa?lamak zorundad?rlar. Sözkonusu bitkilerin "parazit-asalak" diye tan?mlanmas? da bu yüzdendir. Ba?ka türlü söylemek gerekirse,bu tür bitkiler beslenmelerini ba?ka canl?lardan sa?larlar. Onlar için parazit,asalak durumundad?rlar.
Bilimsel yöntemler uygulanarak bitkilerden al?nabilen klorofil, insanlar taraf?ndan çe?itli amaçlarla kullan?l?r. ?nsanlara büyük ölçüde yararl? olur. Bakterilerin yok edilmesinde klorofilin sa?lad??? yarar çok büyüktür. Bitkilerin "fotosentez-özümleme" i?lemi sayesinde beslenmesini sa?layan klorofil, bu bak?mdan "katalizör-h?zland?r?c?" bir madde say?labilir. Bitki havadan ald??? karbon dioksit ve topraktan ald??? su ile klorofil sayesinde karbonhidratlar?n bile?imini (sentezini) yapar. Bu i?lemde enerji sa?layan kaynak da güne? ?????d?r.
K?sa ve basit bir tan?mlamayla "organik boyay?c?,renklendirici" bir madde olan klorofil, gerçekte yeryüzündeki tüm canl?lar?n varl??? için temel bir unsur nitelik ve önemini ta??r.
Mo?ollar Kimdir ?
Günümüzde dünya co?rafyas?nda önemli bir yer tutmayan Mo?ollar, tarihin belirli dönemlerinde çok büyük roller oynam??lard?r. Güvenilir kaynaklara göre, Ural-Altay (Turan) ?rklar?n?n Altay toplulu?unu meydana getiren üç ?rktan biri de Mogollar'd?r ve bu yüzden Türkler'le yak?nl??? olan bir kavim say?l?rlar. Ancak Türkler gibi ulusal bir kültürlerinin olmay???,Mo?ollar taraf?ndan kurulan devletlerin,hatta büyük imparatorluklar?n,bir kaç ku?ak sonra dil ve kültür bak?m?ndan Türkle?mesiyle sonuçlanm??t?r. Bu devletlerden daha do?uda olanlar ise Çin etkisine girmi?tir.
Orta Asya'n?n Kuzey-Do?u bölgesinde Altay, Sayan, Yablonoy,Kingan,Nan?an ve Tiyan?an da?lar? aras?nda kalan yaylal?k yer Mo?olistan, burada ya?ayanlar da Mo?ol diye tan?mlan?r. Mo?ollar ancak 13. yüzy?lda devlet kurabildiklerinden, tarihlerinin bundan önceki dönemleri karanl?kt?r.Bilindi?i kadar?yla, Mo?olistan eski ça?da Altay ?rk?ndan baz? Türk boylar?n?n (Hunlar, Avarlar gibi) egemenli?i alt?na girmi?tir.
Gerçek anlam?yla Mo?ol tarihi Cengiz (Çingiz) Han'la ba?lar. 1155 ile 1227 y?llar? aras?nda ya?ayan Cengiz Han, bütün Mogollar? yönetimi alt?nda birle?tirmi?, tarihin en büyük imparatorluklar?ndan birini kurmu?tur. Cengiz Han'?n ölümünden sonra Mo?ollar'?n bat? yönünde ak?nlar? devam etmi?tir. Fakat Cengiz Han'?n büyük imparatorlu?u bütünlü?ünü koruyamam??, Çin ve Mo?olistan'da Mo?ol imparatorlu?u,
Türkistan'da Ça?atay, Rusya'da Alt?nordu imparatorlu?u halinde bölünmü?tür. Türkistan'da kurulan Ça?atay imparatorlu?unu geni?leten, güçlendiren, Orta Asya'y? tekrar egemenli?i alt?na almakla yetinmeyip Anadolu'ya geçen, Ankara Sava??'nda Y?ld?r?m Bayezid'i yenilgiye u?ratarak Osmanl? Devleti'ne büyük zarar veren,dolay?s?yla bilmeksizin Avrupal?lar'a yararl? olan Timur, Kuzey Hindistan'? da istila ettikten sonra büyük bir Mo?ol imparatorlu?unu bir kez daha gerçekle?tirmi?tir. Fakat 1469 y?l?nda çöken bu imparatorluk pek ö-mürlü olmam??t?r.
Kubilay Hanedan? (Çin Mo?ollar?), ?lhanl?lar (?ran Mo?ollar?),Ça?ataylar (Türkistan Mo?ollar?),büyük Mo?ol ?mparatorlu?u'nun bölünmesinden olu?mu? di?er Mo?ol devletleri ve yönetimleridir. Güvenilir kaynaklar, 6000 y?ll?k tarih boyunca hiçbir imparatorlu?un, Büyük Mo?ol ?mparatorlu?unun topraklar? kadar geni? bir s?n?r? kapsamad???n? belirtmektedirler. Kubilay zaman?nda Mo?ol ?mparatorlu?unun yüzölçümü 44 milyon kilometre kare idi. Ayn? tarihte dünyan?n yüzölçümünün bilinen k?sm?n?n sadece 64 milyon kilometre kare oldu?u dü?ünülürse,dünyan?n üçte ikisinin Mo?ol egemenli?inde ya?ad??? anla??lacakt?r.
Popüler etiketler
[ kir ] [ ahi ] [ kaz ] [ gece ] [ hal ] [ alar ] [ bul ] [ gün ] [ mal ] [ sind ] [ k s ] [ imi ] [ ele ] [ nce ] [ den ] [ ütü ] [ ?s? ] [ ben ] [ teri ] [ avr ] [ ine ] [ ?rk ] [ gen ] [ has ] [ ad? ] [ ebe ] [ hayvan ] [ e in ] [ ilk ] [ lir ] [ çim ] [ lek ] [ al? ] [ e?e ] [ veri ] [ kar ] [ eti ] [ hareket ] [ insanlar ] [ nedir ] [ 821 ] [ lak ] [ ki?i ] [ akl ] [ ran ] [ anan ] [ kad ] [ kas ] [ yrk ] [ van ] [ çel ] [ ???n ] [ süre ] [ ylk ] [ bulu ] [ nedi ] [ ret ] [ a i ] [ rat ] [ sonu ] [ say ] [ mil ] [ ekim ] [ ime ] [ let ] [ dil ] [ ak?n ] [ k y ] [ çil ] [ sal ] [ aml ] [ ara ] [ man ] [ cad? ] [ a k ] [ insan ] [ eri ] [ par ] [ tik ] [ rmak ] [ m s ] [ dren ] [ di? ] [ kap ] [ irin ] [ rol ] [ her ] [ tarih ] [ olo ] [ yazy ] [ kar? ] [ rler ] [ sava ] [ nüfus ] [ ça? ] [ türk ] [ ang ] [ mac ] [ asa ] [ arlar ] [ ak? ] [ çük ] [ baz ] [ bar ] [ asi ] [ kary ] [ sa? ] [ deniz ] [ büyü ] [ lis ] [ güç ] [ mu? ] [ utu ] [ genel ] [ dünya ] [ ate ] [ bal ] [ s?r ] [ ayy ] [ arm ] [ oku ] [ lama ] [ yyllar ] [ ölüm ] [ alma ] [ cad ] [ lym ] [ bun ] [ hat ] [ t?r ] [ ten ] [ k sa ] [ ç?? ] [ a??n ] [ say? ] [ oyun ] [ a r ] [ da y ] [ araf ] [ ayna ] [ kan ] [ tre ] [ bas ] [ y?l ] [ ila ] [ ren ] [ ast ] [ nya ] [ hayat ] [ tan ] [ yaz ] [ inci ] [ amy ] [ önce ] [ altyn ] [ ay? ] [ iler ] [ ykta ] [ e?in ] [ eva ] [ avu ] [ duru ] [ çevre ] [ ili ] [ düzen ] [ nar ] [ kon ] [ ist ] [ y?llar ] [ kare ] [ ali ] [ am?n ] [ linde ] [ ati ] [ kta ] [ n m ] [ u?ur ] [ lam ] [ ba? ] [ dü?ün ] [ ece ] [ sar ] [ dev ] [ sonuç ] [ arl ] [ k ta ] [ ada ] [ nsan ] [ an? ] [ koy ] [ dün ] [ a?k ] [ ehir ] [ kazan ] [ kat ] [ bak ] [ ?an ] [ ince ] [ deri ] [ kil ]
