Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Ye?il?rmak
Karadenize dökülen ?rmaklar?m?zdan biri, uzunlu?u 416 kilometredir. Sivas?n kuzeyindeki Köse, Tekel, A?mal? ve Dumanl? da?lar?n?n sular?ndan meydana gelir, Çekerek ve Kelkit çaylar?ndan kol al?r. Samsunla Terme aras?ndaki Civa burnunda Karadenize dökülür.
Leonardo Da Vinci Kimdir?
?talya'da Rönesans döneminin sanat tarihine hiç sönmeyecek bir y?ld?z niteli?iyle intikal eden ünlü simas? Leonardo da Vinci, Piero Antonio da Vinci ad?ndaki bir avukat?n gayr? me?ru o?lu olarak 1452 y?l?nda do?mu?tur. Do?du?u yer,ailesinin ad?n? alm?? oldu?u bir tepenin üzerindeki Vinci köyüydü.
Ünlü ressamlar?n hayat?n? yazan ve bu konuda tan?nm?? bir ki?i olan Versari, Leonarda da Vincimin ilk ö?renim y?llar? hakk?nda ?u bilgiyi veriyor :
"Aritmeti?i o kadar tez zamanda ve öylesine derin ö?rendi ki,sordu?u problemler ö?retmenlerini bile ?a??rt?yordu. Bir yandan müzik ö?renirken,flavta çalarken, besteler yapmaktan, ?ark? söylemekten de geri kalm?yordu."
Fakat Leonardo'nun çocuklu?undan beri en çok ilgilendi?i ?ey resim ve heykeldi. Bu ilgiyi do?ru bir yata?a kayd?rmak isteyen babas?, onu 1470 y?l?nda Floransa'l? ressam Verocchio'nun yan?na verdi. Tez zamanda Leonardo da Vinci büyük bir ressam olup ç?kt?. 1472 y?l?nda, Floransa'l? ressamlar?n listesinde "Lyonardo di Ser Piero da Vinci" ad?n? ba??ms?z olarak görüyoruz.
Floransa'daki bir tablo hariç, Leonardo'nun bu ilk dönem resimlerinin hemen hepsi kaybolmu?tur. Verocchio'nun " Efendimizin Vaftizi" ad?n? ta??yan ünlü eserindeki melek figürlerinden birini de Leonardo da Vinci'nin yapt??? söylenir. Hayat?n?n bu döneminde, suluboya bir "Sonbahar" ve "Meduza" tablosu yapt??? da bilinmektedir.
Leonardo da Vinci,dünya sanat tarihine arma?an etti?i "Mona Liza","Son Yemek","Kayalar?n Bakiresi" gibi ünlü tablolar ve di?er resimlerinin d???nda bilginin tükenmez kaynaklar?na da e?iliyor,türlü bilim dallar?yla büyük ölçüde ilgileniyordu. Gözün nas?l gördü?ü,gözün fizyolojisi,???k ve ses dalgalar? konular?nda gerçekten olumlu çal??malar yapt?. ?nsan ve hayvan anatomilerini inceledi.
Milano'nun ünlü yöneticisi Ludovico Sforza'n?n saray?nda görevliyken,saray?n törenlerini, ?ölenleri, e?lence ve ?enlikleri o düzenler,hicivler, ?iirler, ?ark?lar yazard?.
1485 y?l?nda Milano'da veba salg?n? ç?k?nca,yeni bir ?ehir kurmak fikrine kap?ld?. Sa?l?k ?artlar? daha geli?tirilmi? bir ?ehrin planlar?n? çizdi. Ertesi y?l.Sforza'n?n kalesi Castello?yu daha sa?lamla?t?rmak,estetik yönden daha de?erlendirmek için yeni planlar haz?rlad?. Bo? kalan zamanlar?nda ,Sforza'n?n dev boyutlarda bir heykelini bitirme?e çal???yordu.
1502 y?l?nda, Leonardo da Vinci'yi ünlü Cezare ( Sezar ) Borjiya'n?n yan?nda,onun ba?mühendisi olarak görüyoruz. Birlikte yapt?klar? gezilerde,son derece ba?ar?l? alt? harita çizdi.
Leonardo da Vinci erdemleri s?n?rs?z,fizik yap?s? kusursuz, güçlü, sevecen, dostlu?unda cömert, ö?rencileriyle ayn? zamanda içten arkada?l???n? esirgemeyen bir adamd?.
Bir ressam olarak, ???k ve gölgenin etkilerini kendinden önce gelenlerden daha iyi kavram??t?. Bu kavray???n?n sonuçlar?n?, büyük bir ustal?kla eserlerine de yans?tm??t?r.
Bir yazar olarak ?talyan dilini geli?tirme yolunda büyük çabalar harcad?. Sanatta ölmez kurallar, sa?lam ilkeler önerdi ve kabul ettirdi. O devirde petrol bilinseydi uçabilecek bir uça??n plan?n? haz?rlad?. Foto?raf?n esas? olan karanl?k oday? ke?fetti.
Robert Koch Kimdir?
?yi huylu, sessiz ve anlay??l? kar?s?n?n ev idaresi, mutfak giden için ay?rd??? para kar??l???nda sat?n ald??? mikroskop, Robert Koch'a bakteriyoloji tarihinde say?l? kimsenin ula?abilece?i ba?ar? yolunun, büyük bulu?lar?n kap???m aralam??t?r.
1843 y?l?n?n 11 Aral?k günü Almanya'da Klausthal'da do?mu? olan Roberi Koeh.Gnuingen Üniversitesinde t?p e?itimi yapt?. Almanyan?n muhtelif küçük ?ehirlerinde, kasabalar?nda pratisyen doktorluk çal??malar?ndan sonra Wollsteintle yerle?ti. Buradaki yo?un ve titiz çal??malar?n?n sonucunda 1876 y?l?nda, daha ziyade hayvanlar üzerinde etkin, bazan insanlara da sald?ran pür antraks basilini buldu. Hayvanlardan insanlara geçen antraks çokluk çiftçiler, baytarlar ve kasaplarda görülen mikrobik (bula??c?) bir hastal?kt?r.Halk aras?nda daha yayg?n bir deyimle "?arbon" diye bilinir.Robert Koch'un bu bulu?unu ve çal??malar?n? yay?nlamas?, ona bilim çevrelerinde gerçek bir ün kazand?rm??t?. 1880'de, Berlin'deki ?mparatorluk Sa?l?k Kurulu üyeli?ine atand?. Böylece ba?ka çal??ma ve ara?t?rmalar?n? geli?tirmek,daha ileri düzeyde olanaklardan yararlanabilmek f?rsat?n? bulmu?tu. Bakteriyolojik çal??malar?nda ve ara?t?rmalar?ndaki yeni yöntemler onun tükenmez sabr?yla, sars?lmaz azmiyle birle?ince, sonucun ba?ar?yla noktalanmas? do?al bir ?eydi.Nitekim böyle oldu. 1882 y?l?nda,bilimsel ara?t?rmalar alan?ndaki büyük bir bulu?u gerçekle?tirmi?,tüberküloz basilini tecrit etmeyi ba?arm??t?. 1883'de, Alman Hükümeti taraf?ndan seçkin bir gurup bilim adam?n?n ba??na atanarak, Hindistan ve M?s?r'da kolera hastal??? konusunda ara?t?rmalarla görevlendirildi.
1896 ile 1906 y?llar? aras?nda birkaç kez Afrika'ya gitti. Malarya ve uyku hastal?klar?n?n nedenlerini ara?t?r?yordu.Sonunda bir tür Afrika çeçe sine?inin insanlar? sokmas? sonucu uyku hastal???n?n meydana geldi?ini aç?klad?.
Ba?ar? ve bulu?lar? kar??l??? en yüksek düzeyde bilimsel ödüllerle onurland?r?lan Robert Koch, 1905 y?l?nda Nobel'in t?p dal?ndaki ödülünü de ald?. Nice t?p ve bilim adamlar?na k?lavuz olan klasik bir eser niteli?indeki "Tüberkülozun Epidemilojisi",ölümünden sadece alt? hafta önce Berlin Bilimler Akademisinde okunuyordu.
7 Nisan 1910 tarihinde Baden-Baden'de öldü.
Ahmet Tevfik Pa?a (1845 - 1936)
Son Osmanl? sadrazam?. 1862 y?l?nda Harbiyeyi bitirmi?, dört y?l sonra istifa ederek hariciye mesle?ine girmi?tir. Çe?itli elçiliklerde bulunduktan sonra 1895 te hariciye naz?rl???na getirilerek 14 y?l bu makamda kalm??t?r. 1909 da 31 Mart Ayaklanmas? s?ras?nda ilk defa sadrazaml??a getirilmi?tir. ?kinci Abdülhamit tahttan indirilince padi?ah olan Sultan Re?at taraf?ndan makam?nda b?rak?lm??sa da biraz sonra istifa etmi? ve Londra büyük elçili?ine gönderilmi?tir. Osmanl? devleti Birinci Dünya Sava??na kat?l?ncaya kadar orada kalm??t?r. 1918 de mütarekeden sonra ikinci defa sadrazam olmu?sa da ?stanbul un i?galinde ileri gelen durumdan ötürü sadarette kalamayarak Ayan Meclisi ba?kanl???n? üzerine alm??t?r. 1919 Haziran?nda, 1920 May?s ba??nda Parise giden ilk heyete ba?kanl?k etmi?, 1920 Ekim ay?nda üçüncü defa sadrazam olmu?tur. 1921 ?ubat?nda Londra Konferans?ndaki ?stanbul heyetinin ba?kan? olan Tevfik Pa?a, orada iken Ankaradan gelmi? olan milli murahhaslar?n görü?üne kat?ld???n? konferans?n resmi toplant?s?nda aç?klam??t?r. Mudanya mütarekesinden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti nin egemenli?inin ilan edilmesi üzerine Bab?ali hükümetine son verilmi? ve Ahmet Tevfik Pa?a Osmanl? Devletinin son sadrazam? olmu?tur.
Vinç nedir?
A??r cisimleri kald?rmakta kullan?lan bir makine. Bu makinenin en önemli k?sm? elle, ya da vitesle verilen bir güçle hareket eden bir çark çemberidir. Bu çember dönerek üzerine sar?l? bir ipi ya da kabloyu harekete geçirir. Vinç, a??r cisimleri sadece kald?rmakta de?il, ayn? zamanda bir yerden al?p ba?ka bir yere nakletmekte de kullan?l?r. Çark çemberine ilaveten vinçler çok zaman genel olarak sabittir. Bununla beraber, bir kulakl? tekerlek de bulunur. R?ht?m boylar?nda raylar üzerinde hareket eden yar? hareketli vinçler oldu?u gibi, büyük kamyonlara monte edilmi? seyyar vinçler de mevcuttur. Gemilerin güvertelerindeki vinçler ise ufak baharl? makinelerle veya elektrikli motorlarla çal???r.
Aksak Timur Timurlenk kimdir?
Aksak Timur Timurlenk (1336 - 1405);Türk - Mo?ol soyundan gelen ünlü cihangir. Soyu Cengiz Hana ula??r Gençli?inde Semerkantta Ça?atay hanlar?n?n valisi bulunan Kazgan Han?n maiyetinde komutan olarak bulunmu?, sonunda Kazgan Han?n Olcay Türkan adl? k?z?yla evlenmi?tir. Kazgan Han?n dü?manlar? olan beyler taraf?ndan bir bask?n s?ras?nda öldürülmesi üzerine Semerkantta suçlular? yakalatm?? ve cezaland?rm??t?r. Bu, yararl?klar? üzerine, Ça?atay han? Tu?luk Timur, kendisini bey yapm?? ve on bin ki?inin komutanl???na getirmi?tir. Timurlenk, hükümdar oluncaya kadar, çe?itli mücadelelere girmekten çekinmemi?, pek çok tehlike atlatm??t?r. 1369 y?l?nda, Belh ?ehrinde toplanan kurultay taraf?ndan hükümdar ilan edilmi?, Semerkantta ise emir olmu?tur. 36 y?l süren hükümdarl??? s?ras?nda, zaferden zafere ko?mu?, Rusyadan Hindistan içlerine, Akdenizden Çine kadar Asyay? istila etmi?, K?r?m han? Toktam?? ve Osmanl? hükümdar? Y?ld?r?m Bayezit gibi ünlü hükümdarlar? yenilgiye u?ratm??t?r. Ankara Sava??nda, Y?ld?r?m Bayeziti esir alm??t?r. Bu büyük zaferinden sonra Semerkanta dönmü?, üç y?l sonra da Çine yapaca?? bir sefer için haz?rlan?rken ölmü?tür. Timurlenk, Türk tarihini yeti?tirdi?i büyük hükümdarlardan ve cihangirlerden biridir.
Atlar nas?l ayakta uyuyabiliyorlar?
Amerikan kovboy filmlerinde, atlar?n geceleri kamplarda veya gündüz barlar?n önünde daima ayakta, binilmeye haz?r vaziyette durduklar?n? seyrederiz. Do?rudur, atlar nadiren yatarlar, genellikle hasta olduklar? veya do?um yapacaklar? zaman.
Atlar günlerce, hatta haftalarca yere yatmadan ayakta durabilirler ve yol gidebilirler. Ayakta dururken dizlerini kilitlemeleri ve uyumalar? mümkündür. Siz bunu denerseniz, beyninizin üstüne dü?meniz kesindir.
Bilim insanlar?, atlar?n ayakta iken daha rahat olduklar?n? ve daha az enerji sarf ettiklerini söylüyorlar. Çünkü at?n vücudu bir hayli büyüktür ve yatarken nefes almas?nda iç organlar? kimi güçlüklere yol açar.
Mikroplar
Ancak mikroskopla görülebilen tek hücreli canl?lara verilen ad. Mikroplar, tek hücreli bitkisel ve hayvansal varl?klard?r. Besinlerini kolayl?kla bula?mad?klar?ndan, de?i?en hayat ?artlar?na kolayl?kla kar?? koyamad?klar?ndan canl?lar? sömürerek ya?arlar.
Mikroplar, genel olarak iki grupa ayr?l?rlar :
a - Bitkisel mikroplar (Bakteriler),
b - Hayvansal mikroplar (Asalak bir hücreli hayvanlar, amip gibi).
Bakteri genel ad?n? alan bitkisel mikroplar, ?ekillerine göre gruplara ayr?ld?klar? gibi gördükleri i?e göre de çe?itlenirler: a - Faydal? bakteriler (Süt, ?arap, peynir, hamur mayas?), b - Zararl? bakteriler (Hastal?k yapan bakteriler; verem, tifo bakterileri gibi) c- Zarars?z bakteriler (Toprakta, havada ya?ayan çe?itli çürüme, parçalanma ayr??maya sebep olan bakteriler).
Hastal?k (yapan mikroplar, bir canl?n?n vücuduna çe?itli yollardan (sindirim yolu, solunum yolu, deride aç?lan yara ve bereler yolu) girerek ço?al?rlar (bulu?ma) ya oldu?u yerde kal?rlar ya da kana kar??arak bütün vücuda yay?l?rlar ve hastal??? meydana getirirler.
?nsanlar niçinneden dondurularak saklanam?yor?
Tedavisi günümüzde mümkün olmayan hastalan ölmeden önce dondurup, teknolojinin geli?ip, tedavi imkanlar?n?n bulunabilece?i ileriki y?llara kadar saklamak, bilim insanlar?n?n üzerinde çok çal??t?klar? bir konudur ve bilim insanlar?n? bu ara?t?rmalara iten sebep kurba?alard?r.
Do?ada baz? cins kurba?alar k?? uykusu süresince donarlar; kalp at??lar?, nefes al??lar? ve kan dola??mlar? tamamen durur. Hatta aort damarlar? kesildi?inde bile kanama olmaz. Buzlar çözüldükten sonra, önce kalp atmaya ba?lar ve kurba?a hayata geri döner.
Yap?lan ara?t?rmalarda kurba?alar?n aniden donmad?klar?, 24 saat süresince kan ve hücrelerinin aras?ndaki su dondukça geriye donma noktas? dü?ük bir tip antifriz çözelti b?rakt?klar? ve glikoz üretimlerini çok yükselttikleri tespit edilmi?tir. Oysa insanda bu oranda ?eker yükselmesine mani olacak birçok mekanizma vard?r ve iyi çal??mamalar?n?n sonucu ise ?eker hastal???d?r. Bir memelinin hücresinin dondurularak saklanabilmesi için, hücrenin içinde olu?an buzun en az seviyede olmas? gerekir. Hücre içindeki suyun tamamen donmas? ölüme yol açar. Bunun için de dondurma i?lemine hücre d??? s?v?lardan ba?lan?lmal?, sadece hücre aralar?ndaki ve kandaki su donmak, hücredeki zar ve proteinlerin yap?lar? bozulmamal?d?r. Donmu? kan, besin ve oksijen ta??yamayaca??ndan, metabolizmada ne gibi aksakl?klar görülebilece?i hala bilinmemektedir. Ayr? bir sorun da suyun dondu?u vakit geni?lemesidir. Bu yüzden kan damarlar? parçalanabilir, doku yap?s? bozulabilir, hücre zan y?rt?labilir.
Asl?nda art?k günümüzde insan?n yumurta hücreleri, sperm ve beyaz kan hücreleri, deri ve korneas? dondurularak saklanabilmektedir. Ancak bunlar?n hücre say?lar? çok azd?r. Nakil için böbrekler ve karaci?er buz içinde saklan?r ama bunun da süresi en fazla 2-3 gündür. Üstelik bu organlar so?uk ortamda saklanmakta ama dondurulmamaktad?r.
Halen bir organ bile dondurulup saklanamad???na göre, bütün bir vücudu dondurarak saklama konusunda bilim insanlar?, pek iyimser de?iller ama çal??malar devam ediyor. Daha do?rusu insan? dondurup saklamak ?üphesiz mümkün de, tekrar ?s?t?l?p canland?rman?n yolu henüz bilinmiyor
Necmettin Sadak (1890 - 1953)
Türk gazetecisi ve fikir adam?. Isparta da do?mu?tur. Ö?renimini Lyon Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde tamamlam??t?r. Darülfünunda sosyoloji profesörlü?ü yapm??t?r. 1918 y?l?ndan itibaren iki arkada??yla birlikte ?stanbul da Ak?am gazetesini yay?nlama?a ba?lam??, uzun y?llar bu gazetenin ba?yazarl???n? yapm??t?r. Uzun y?llar C.H.P üyesi olarak milletvekilli?inde bulunmu? 1947 y?l?ndan itibaren bir süre da D?? ??leri Bakanl??? yapm??t?r. K?sa süren bir hastal?ktan sonra, 21 Eylül 1953 te, tedavi için gitti?i Amerikada ölmü?tür.
Siyasi yaz?lar? ile Cumhuriyet devrinin görü?ü ve kalemi kudretli yazarlar?ndan biri oldu?unu kabul ettirmi?tir. Liselerde ders kitab? olarak okutulmu? olan Sosyoloji adl? bir kitab? vard?r.
Popüler etiketler
[ madde ] [ b?t ] [ kar? ] [ ünlü ] [ oda ] [ çil ] [ sel ] [ ?an ] [ ilgi ] [ tay ] [ ila ] [ aras ] [ t a ] [ sava? ] [ ark ] [ ak?m ] [ ?kta ] [ dil ] [ mal ] [ sonuç ] [ ato ] [ ad? ] [ ray ] [ hava ] [ sav ] [ atl ] [ türk ] [ top ] [ mer ] [ rmak ] [ cad? ] [ nüm ] [ dini ] [ a i ] [ dük ] [ baz ] [ tas ] [ e e ] [ e il ] [ para ] [ t?r ] [ ordu ] [ lle ] [ büyü ] [ ire ] [ e?e ] [ ten ] [ ayy ] [ tin ] [ dam ] [ ütü ] [ bak ] [ ekim ] [ bilin ] [ ya? ] [ eti ] [ utu ] [ kaza ] [ hat ] [ lara ] [ asa ] [ ba? ] [ rak ] [ yaz ] [ ylan ] [ nce ] [ nil ] [ arm ] [ erik ] [ a il ] [ lama ] [ eri ] [ byt ] [ ça? ] [ led ] [ r b ] [ mac ] [ ece ] [ kir ] [ yyllar ] [ altyn ] [ arda ] [ lym ] [ çel ] [ tor ] [ meri ] [ önce ] [ am? ] [ tarihi ] [ rmi ] [ sla ] [ a a ] [ eli ] [ bul ] [ ney ] [ ta? ] [ k y ] [ ate ] [ bur ] [ ada ] [ ölüm ] [ bel ] [ elik ] [ kle ] [ lak ] [ iler ] [ sind ] [ cad ] [ ist ] [ far ] [ araf ] [ süre ] [ ben ] [ eski ] [ kan ] [ ince ] [ emin ] [ sava ] [ bun ] [ düzen ] [ dünya ] [ ?s? ] [ nedi ] [ fazl ] [ kler ] [ as? ] [ hal ] [ kon ] [ dü?ün ] [ bil ] [ mik ] [ orta ] [ kol ] [ anlam ] [ duru ] [ s?r ] [ hare ] [ ini ] [ e ya ] [ yun ] [ lun ] [ mu? ] [ yeri ] [ hayvan ] [ let ] [ alt?n ] [ eser ] [ tik ] [ ölçü ] [ erçek ] [ gece ] [ rad ] [ ekil ] [ ati ] [ kare ] [ kul ] [ ren ] [ al? ] [ etin ] [ r ya ] [ lir ] [ dren ] [ dana ] [ kazan ] [ kara ] [ a k ] [ akü ] [ bili ] [ bal ] [ dem ] [ alt ] [ kta ] [ akl ] [ imi ] [ rol ] [ boy ] [ neden ] [ bat ] [ dün ] [ den ] [ ayna ] [ ahi ] [ ?am ] [ asi ] [ eva ] [ can ] [ ebe ] [ deri ] [ lis ] [ ata ] [ arlar ] [ ç?? ] [ yay ] [ çeki ] [ ???n ] [ ali ] [ ilk ] [ tel ] [ bulu ] [ k m ]
