Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Mo?ollar Kimdir ?
Günümüzde dünya co?rafyas?nda önemli bir yer tutmayan Mo?ollar, tarihin belirli dönemlerinde çok büyük roller oynam??lard?r. Güvenilir kaynaklara göre, Ural-Altay (Turan) ?rklar?n?n Altay toplulu?unu meydana getiren üç ?rktan biri de Mogollar'd?r ve bu yüzden Türkler'le yak?nl??? olan bir kavim say?l?rlar. Ancak Türkler gibi ulusal bir kültürlerinin olmay???,Mo?ollar taraf?ndan kurulan devletlerin,hatta büyük imparatorluklar?n,bir kaç ku?ak sonra dil ve kültür bak?m?ndan Türkle?mesiyle sonuçlanm??t?r. Bu devletlerden daha do?uda olanlar ise Çin etkisine girmi?tir.
Orta Asya'n?n Kuzey-Do?u bölgesinde Altay, Sayan, Yablonoy,Kingan,Nan?an ve Tiyan?an da?lar? aras?nda kalan yaylal?k yer Mo?olistan, burada ya?ayanlar da Mo?ol diye tan?mlan?r. Mo?ollar ancak 13. yüzy?lda devlet kurabildiklerinden, tarihlerinin bundan önceki dönemleri karanl?kt?r.Bilindi?i kadar?yla, Mo?olistan eski ça?da Altay ?rk?ndan baz? Türk boylar?n?n (Hunlar, Avarlar gibi) egemenli?i alt?na girmi?tir.
Gerçek anlam?yla Mo?ol tarihi Cengiz (Çingiz) Han'la ba?lar. 1155 ile 1227 y?llar? aras?nda ya?ayan Cengiz Han, bütün Mogollar? yönetimi alt?nda birle?tirmi?, tarihin en büyük imparatorluklar?ndan birini kurmu?tur. Cengiz Han'?n ölümünden sonra Mo?ollar'?n bat? yönünde ak?nlar? devam etmi?tir. Fakat Cengiz Han'?n büyük imparatorlu?u bütünlü?ünü koruyamam??, Çin ve Mo?olistan'da Mo?ol imparatorlu?u,
Türkistan'da Ça?atay, Rusya'da Alt?nordu imparatorlu?u halinde bölünmü?tür. Türkistan'da kurulan Ça?atay imparatorlu?unu geni?leten, güçlendiren, Orta Asya'y? tekrar egemenli?i alt?na almakla yetinmeyip Anadolu'ya geçen, Ankara Sava??'nda Y?ld?r?m Bayezid'i yenilgiye u?ratarak Osmanl? Devleti'ne büyük zarar veren,dolay?s?yla bilmeksizin Avrupal?lar'a yararl? olan Timur, Kuzey Hindistan'? da istila ettikten sonra büyük bir Mo?ol imparatorlu?unu bir kez daha gerçekle?tirmi?tir. Fakat 1469 y?l?nda çöken bu imparatorluk pek ö-mürlü olmam??t?r.
Kubilay Hanedan? (Çin Mo?ollar?), ?lhanl?lar (?ran Mo?ollar?),Ça?ataylar (Türkistan Mo?ollar?),büyük Mo?ol ?mparatorlu?u'nun bölünmesinden olu?mu? di?er Mo?ol devletleri ve yönetimleridir. Güvenilir kaynaklar, 6000 y?ll?k tarih boyunca hiçbir imparatorlu?un, Büyük Mo?ol ?mparatorlu?unun topraklar? kadar geni? bir s?n?r? kapsamad???n? belirtmektedirler. Kubilay zaman?nda Mo?ol ?mparatorlu?unun yüzölçümü 44 milyon kilometre kare idi. Ayn? tarihte dünyan?n yüzölçümünün bilinen k?sm?n?n sadece 64 milyon kilometre kare oldu?u dü?ünülürse,dünyan?n üçte ikisinin Mo?ol egemenli?inde ya?ad??? anla??lacakt?r.
Öpü?mek Adeti Nas?l Do?du ?
Öpü?menin a??r? bir sevgi belirtisi oldu?unu hepimiz biliriz. Fakat daha önceleri, öpü?me dünyan?n bir çok kesiminde bir "?ükran" ifadesi olarak, duyulan ?ükran? belirtmek için kullan?l?rd?.
Afrika kabilelerinin ço?unda,yerliler kabile ba?kan?n?n yürüdü?ü, geçip gitti?i topra?? öperler. El ve ayak öpmek, ta çok eski zamanlardan beri bir ba?l?l?k, ?ükran ve minnetle kar???k sayg? belirtisidir. Eski Romal?lar, sayg?l?, içten bir selamlama için birbirlerini a??zlar?ndan ve gözlerinden öperlerdi.
Bir Roma imparatoru, kendine sayg? ve sevgilerini sunan kimseler aras?ndan sadece en soylu, en çok önem verdi?i ki?inin dudaklar?ndan öpmesine müsaade ederdi.Öteki soylular imparatorun elini, daha a?a?? ki?iler de sadece ayaklar?n? öpebilirlerdi.
Öpü?ün bir sevgi belirtisi niteli?ini kazanmas?,büyük bir ihtimalle çocu?unu ba?r?na basan, s?k? s?k? kucaklay?p öpen annelerden do?mu? bir al??kanl?kt?r.
Belki, ilkel toplumlardaki anneler de bugünkülerden farks?z davran?yor,çocuklar?n? s?k? s?k? kucaklay?p öpüyor, böylece özlem ve sevgilerini aç??a vuruyorlard?.
Öpü?ün a?k ve de?i?ik cinsler aras?ndaki sevgi ifadesi için uyguland??? ilk ülke Fransa'd?r. Dans gelene?i yayg?nla?t??? zaman, her dans figürü bir öpü?le sonuçlan?rd?.
Daha sonralar?,öpü?ün bu amaçla uygulanmas? Fransa'dan bütün Avrupa'ya h?zla yay?ld?. Rusya'da çar'?n öptü?ü kimse, en büyük sayg? ve onurlanmaya lây?k görülürdü. O kimseye, çar' in gözdesi diye bak?l?rd?.
Zamanla, öpü?me kad?n-erkek yak?nl???n?n bir unsuru oldu. Sonradan evlilik hayat?nda yer buldu. Bunun ba?lang?c? olarak, nikah töreninden sonra veya dü?ünde, evlenen çift herkesin önünde öpü?tü. Günümüzde,öpü?me yukarda da de?inmi? oldu?umuz gibi yo?un, içten, co?kulu bir sevginin belirtisidir.Ancak, öpü?ün de?i?ik türleri oldu?unu da ak?ldan ç?karmamal?y?z. Bir baban?n, bir annenin elinin öpülmesinden daha ziyade sayg?l? bir sevginin, bir büyültmenin ifadesi vard?r. Çoktand?r görü?meyen kimselerin (kad?n,erkek) birbirlerini yanaktan öpmeleri ise,sadece özlem duygusunun aç?klanmas?d?r.
Eskimolar, a?klar?n? burunlar?n? birbirine sürterek belirtirler. Erkeklerin dudaktan öpü?meleri de Rusya'da çok eski bir gelenektir.
?ereflikoçhisar
Ankara iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 2.749 kilometrekare, nüfusu 60.690 dur. Yüzeyi genel olarak geni? ve düz platolardan ibarettir. Tah?l ekimi ve koyun yeti?tiricili?i, halk?n ba?l?ca geçim kayna??d?r.Merkezi 8.666 nüfuslu ?ereflikoçhisar kasabas?d?r.
Sakkakoz
?eker pancar?nda, ?eker kam???nda ve hurma gibi birçok bitkilerde rastlanan bir disakkarit. Kam?? ?ekeri, çay ?ekeri adlar? ile an?l?r. Bir molekül levülozdan, bir molekül su ç?karmakla elde edilmi?tir.
Ya? Anla?mas?
Osmanl?lar?n, 1792 y?l?nda Ruslarla yapt?klar? bar??a verilen ad. 1787 y?l?nda ba?layan Osmanl? - Rus ve Avusturya sava?lar?, 1792 y?l?na kadar sürmü?tür. Bu y?llarda Fransada Büyük Frans?z ?htilalinin ba?lam?? olmas?, Avusturyan?n sava?tan ç?kmas?n? gerektirmi?, buna kar??l?k, Osmanl? ordular?, Rus kuvvetleri kar??s?nda geri çekilmek ve yenilgiye u?ramak zorunda kalm??lard?r.
Fakat ?ngiltere ve Prusyan?n arabuluculu?u ile devam ede gelen Osmanl? - Rus Sava?? ,1792 y?l?nda son bulmu? ve Ya? Antla?mas? imza edilmi?tir.
Ya? Antla?mas? Osmanl? imparatorlu?unun sonu, ÇÖKME devrinin ba?lang?c? olarak kabul edilir.
?smail Zühtü Pa?a (1805 - 1889)
Büyük servetini hay?r i?lerine vermi? bir Osmanl? Veziri. ?stanbulda do?mu?tur. Gençli?inde nakka?l?k, mimarl?k ö?renmi?, in?aat yaparak zengin olmu?tur. Dolmabahçe Saray?n?n yap?m?nda bina emiri olarak çal??m??t?r. Zeytinburnundaki Fi?ek Fabrikas? ile Pa?abahçedeki ?i?e ve cam fabrikalar?n? da yapm??t?r. 1880 de Ayan üyesi olmu?tur. Kazand??? paralar? çe?itli hay?r i?lerinde kullanmas? ile ünlüdür.
Ça?layan nedir?
Ça?layan yüksek bir yerden daha alçak bir yere dü?en akarsudur .Genellikle bir ?rmak ya da çay?n sert kayaçl? bir yöreden daha yumu?ak kayaçl? bir yöreye geçti?i kesimlerde olu?ur. Yumu?ak kayaçlar?n daha h?zl? a??nmas? dik bir uçurumun olu?mas?na yol açar. Böylece sular bu uçurumdan a?a??ya dökülür. Buzul hareketlerinin ?rmak yataklar?n? akan sulardan daha derin biçimde oymas?yla ortaya ç?km?? ça?layanlar da vard?r. Ça?layanlar elektrik üretmeye yarar .Güzel manzaralar?yla da çok çekici yerlerdir . Öme?in Antalya’daki Manavgat Ça?layan? ilin görülmeye de?er yerlerindendir.
Hiro?ima Nerededir ?
Hiro?ima, Japonya'da Honsu adas?n?n güneyindeki bir liman ve ?ehrin ad?d?r.
Osaka'n?n 250 km. bat?s?nda bulunan Hiro?ima 'n?n nüfusu ikinci dünya sava??ndan önce 343.970 di. 6 A?ustos 1945 tarihinde Amerikal?lar?n att??? Atom bombas? bu nüfusu 240'?n? bir kaç dakika içinde yok etti. Yüz bine yak?n insan da yaraland?.
Dünya tarihinin kaydetti?i en büyük toplu katliam olarak kabul edilen bu olaydan sonra Japonya kay?ts?z ?arts?z teslim olmay? kabul etti.
6 A?ustos 1945 tarihine kadar kimsenin ad?n? dahi duymad??? bu küçük Japon ?ehri, bir anda me?hur oldu.
Nargile nedir?
Tömbeki denilen bir cins tütünü içme?e yarar tak?m. ?çi su dolu bir ?i?e ile bunun a?z?na t?kal? ve marpuçlu bir bölümden ibarettir. Tömbeki, nargile ba?? denen yere doldurulur ve üstüne ate? yerle?tirilir. Marpuçla çekilen duman ?i?edeki sudan geçmek suretiyle zehir ?iddetini kaybederek a?za gelmi? olur.
Nükleer Bomba Nedir ?
Nükleer bombalar?n çal??ma ilkesi,iki ayr? tür çekirdek tepkimesine dayan?r. A??r çekirdeklerin parçalanmas?, yani fisyon olay? ile enerji üreten nükleer bombalara, yanl?? bir terim olmas?na kar??n, Atom Bombas? denilmektedir. Di?er bir bomba tipi ise, aç??a ç?kard??? enerjinin ço?unlu?u hafif çekirdeklerin kayna?mas?na; yani füzyon tepkimesine dayanan, termonükleer bomba ya da Hidrojen Bombas?d?r. Henüz geli?tirilme a?amas?ndaki çok yeni tasar?mlar d???nda, termonükleer bombalar?n ate?lenmesinde fisyon tepkimesinden yararlan?l?r. Di?er bir deyi?le hidrojen bombas?n?n tetik mekanizmas? bir atom bombas?d?r. Dolay?s?yla nükleer silahlar?n yap?labilirli?ini incelemede, atom bombas? yap?m? için gerekli malzeme ve teknolojinin neler oldu?unun belirlenmesi yeterlidir. Fisil, yani bölünebilir madde ad?n? verdi?imiz uranyum izotoplar?ndan U-233 ve U-235 ile insan yap?s? olan plütonyum izotopu Pu-239, nükleer silahlar?n ham maddeleridir. Uygun miktar ve geometride bir araya getirilen bu malzemelerde fisyon tepkimesi, bir nötron kayna?? yard?m? ile ba?lat?l?r. Kaynaktan ç?kan bir nötron, fisil madde ile fisyon tepkimesine girerek, fisil maddenin çekirde?inin parçalanmas?na yol açar. Bu tepkime sonunda, yüksek kinetik enerjiye sahip (fisil maddenin çekirde?ine göre) iki hafif çekirdekten ba?ka, iki veya üç tane de nötron ortaya ç?kar. Ortaya ç?kan bu nötronlardan baz?lar?, sistemdeki di?er fisil çekirdeklerle fisyon tepkimesine girmeksizin sistemi terk ederler. Sistemden kaçan nötronlar?n fisyon tepkimesine girenlere oran?, sistemin fiziksel büyüklü?ü ile ters orant?l?d?r. Fisyon tepkimesinden ç?kan nötronlardan bir k?sm? ise, fisil maddede veya sistemdeki di?er maddelerde fisyon yapmayacak tepkimelerle yutulurlar. S?zma ve yutulma kay?plar?ndan arta kalan nötronlar yeniden fisyon tepkimesi yarat?rlar. E?er sistemde yeterli fisil madde varsa ve seçilen geometri uygunsa, art arda geli?en (zincirleme) fisyon tepkimeleri sonucu, sistemdeki nötron say?s? zamanla artar. H?zla olu?an bu zincir tepkimeler sonucu, çok büyük bir ?s? aç??a ç?kar. S?cakl??? artan sistem genle?me e?ilimi gösterir ve sistemden s?zan nötronlar?n oran? artar; bunun sonucu olarak da zincirleme tepkimeler sona ere. Dolay?s? ile, nükleer bomba tasar?m?nda en önemli konu, malzeme ve geometri seçiminin, zincirleme tepkimeyi mümkün oldu?unca uzun süre devam ettirecek ?ekilde yap?lmas?d?r.
Nükleer sistemler tasarlan?rken, nötron s?z?nt?s?n?n en aza indirilebilmesi amac?yla genelde küresel geometri ye?lenir. Küre, bütün geometrik cisimler içinde,hacim ba??na en az yüzeye sahip olan?d?r. Tümüyle fisil maddeden olu?an bir kürenin çap? büyüdükçe,s?zan nötronlar?n oran? azalmaktad?r. Kullan?lan fisil malzemeye ba?l? olarak de?i?en, belli çaptaki bir kürede her bir fisyon olay?ndan do?an nötronlardan en az biri, yeni bir fisyon tepkimesine yol açarak, zincirleme tepkimelerin olu?mas?n? sa?lar. Böyle bir sisteme kritik kütle ad? verilir. Kürenin çap?,kritik çaptan büyük ise, her bir fisyon olay?, birden fazla fisyon tepkimesine yol açar. Bu durumda zincirleme tepkimeler artarak devam eder. Bu tip sistemlere kritik-üstü ad? verilir. Kürenin çap? kritik de?erinin alt?ndaysa, zincirleme tepkimeler olu?maz ve böyle sistemler kritik-alt? sistemler ad? ile an?l?r.
Nükleer bir bomban?n yap?m? s?ras?nda kritik kütle olu?turacak kadar fisil maddeyi bir küre halinde bir araya getirmeye çal??mak, patlamaya yol açar. Bu nedenle, nükleer silahlar?n içine konan fisil madde, normal ko?ullardaki yo?unlu?unda zincirleme tepkimeye izin vermeyecek kadar küçük bir metal küre halindedir. Bu metal küre, bomban?n patlamas? için, kimyasal patlay?c?lar yard?m? ile s?k??t?r?larak, çok daha yo?un; ancak daha küçük bir küre haline getirilir. Kürenin yo?unlu?unun artmas? ile nötron s?z?nt?s? azal?r ve çok h?zl? geli?en zincirleme tepkimeler,nükleer patlamaya neden olur.
Bir nükleer bomban?n yap?m? için, yaln?zca fisil malzemeye sahip olmak yeterli de?ildir. Fisil maddeden yap?lm?? kürenin s?k??t?r?labilmesi için, kimyasal patlay?c?lar? senkronize olarak ate?leyecek düzeneklerin yap?m?, bu alanda ileri bir teknolojiye sahip olmay? gerektirmektedir.
Popüler etiketler
[ deri ] [ rak ] [ araf ] [ elik ] [ çim ] [ göster ] [ sal ] [ anan ] [ sis ] [ e in ] [ ?kta ] [ med ] [ ak?m ] [ ren ] [ a il ] [ insanlar ] [ ak?n ] [ teri ] [ etki ] [ ayy ] [ inci ] [ mu? ] [ ylk ] [ s?r ] [ kul ] [ kil ] [ ta? ] [ ölüm ] [ a?ar ] [ ki?i ] [ pan ] [ a?k ] [ ni? ] [ nar ] [ hare ] [ bas ] [ y?llar ] [ ordu ] [ ece ] [ madde ] [ lam ] [ ili ] [ sind ] [ katy ] [ dini ] [ metre ] [ yeri ] [ byt ] [ ser ] [ bak ] [ aç? ] [ veri ] [ ahi ] [ sava? ] [ tarih ] [ tor ] [ kim ] [ nil ] [ ans ] [ r ya ] [ ara ] [ söz ] [ yay ] [ ati ] [ lir ] [ men ] [ nem ] [ atl ] [ gece ] [ yön ] [ alt?n ] [ halk ] [ tin ] [ nüm ] [ rler ] [ rik ] [ ayna ] [ kaz ] [ genel ] [ erk ] [ ila ] [ aras ] [ ehir ] [ ark ] [ kuru ] [ ret ] [ eki ] [ da y ] [ erçek ] [ lak ] [ kaza ] [ lun ] [ sonu ] [ boy ] [ ine ] [ yaz ] [ iline ] [ an? ] [ hayvan ] [ k sa ] [ tan ] [ ç?? ] [ y?l ] [ ikl ] [ dünya ] [ s?ra ] [ altyn ] [ rad ] [ mil ] [ elm ] [ ça? ] [ ölçü ] [ syra ] [ büyü ] [ devam ] [ 821 ] [ alma ] [ sav ] [ süre ] [ ünlü ] [ k?m ] [ emel ] [ kar ] [ asa ] [ rum ] [ ram ] [ bulu ] [ ate ] [ bat ] [ cad? ] [ zar ] [ ime ] [ baz ] [ akl ] [ mal ] [ dü?ün ] [ çeki ] [ kan ] [ tas ] [ led ] [ kol ] [ lke ] [ edi ] [ ller ] [ n r ] [ a r ] [ yyllar ] [ art ] [ di? ] [ eski ] [ ast ] [ iler ] [ kler ] [ ebe ] [ kazan ] [ maya ] [ ar? ] [ ilk ] [ d?n ] [ kon ] [ hareket ] [ yazy ] [ al? ] [ tay ] [ ütü ] [ i il ] [ u?ur ] [ eri ] [ avr ] [ ten ] [ çel ] [ çük ] [ nce ] [ dem ] [ kta ] [ nsan ] [ reti ] [ ire ] [ ay? ] [ kala ] [ bar ] [ sa? ] [ ulu ] [ alt ] [ car ] [ yer ] [ akü ] [ ele ] [ dam ] [ top ] [ duru ] [ koy ] [ ist ] [ çal??ma ] [ metr ] [ dev ] [ çil ] [ ba? ] [ kar? ] [ ince ]
