Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Mehmetçik Kimdir?
Tarih genelde tozlu sayfalar? aras?nda baz? ?eyleri gizler. Sanki ölmü?ün hikayesi olarak anlat?l?r tarih. Fakat tarih kitaplar?n?n gizleyemedi?i bir sava? vard?r ki bu sava? bir milletin varolu? mücadelesinin ad?d?r. Binlerce isimsiz kahraman tek yürekte birle?mi? zafer olmu?tu. 253 bin yürek bir milletin varolu?u için ölmü?tü. Ad? mehmetti, ad? ahmet, sat?lm??, kerim… Fakat hepsinin ortak ad? mehmetçikti. Dosta dü?mana göstermi?, hakl? olarak övgüye lay?k olmu?tu Mehmetçik Çanakkale Sava??’nda. Bir çok hikaye vard?r anlat?lan. Bir çok destan. Bunlardan bir tanesi de Üste?men Cosey’in anlatt??? hikaye. Cosey’in a?z?ndan i?te Mehmetçik;
Rulet nedir?
Bir kumar oyunu. Dönmekte olan yuvarlak bir tabla üzerinde, özel bir bilyenin durmas?yla kazanan? belirtme esas?na dayan?r. Bir eksen etraf?nda dönmekte olan yuvarlak tabla üzerinde s?ralanan 37 bölüm yap?lm??t?r. Bölümler k?rm?z? ve siyah renklere boyal?d?r. Tabla döndürülmü?, fildi?inden yap?lm?? bilye, tablan?n durmas?yla belli bir bölümde yerle?ir, böylece kazanan ve kaybeden numara belli olur.
Matbaay? Kim ?cat Etti?
Tarih kaynaklar?, M. Ö. 5. yüzy?lda Yunanistan'da,daha sonra Roma ve Do?u uygarl?klar?nda kitapç?l???n bilindi?ini belirtmektedirler. Bu kitaplar,bir ki?i metni okurken çok say?da kölenin elle yazarak ayr? ayr? nüshalar haz?rlamas? ?eklinde ço?alt?l?yordu. Yazma kitaplar?n en eski tarihlisi ve eski M?s?r mezarlar?nda bulunan, cenaze törenlerine ili?kin yaz?lar?n yaz?ld??? papirüs M. Ö. 4. yüzy?la kadar kullan?lm??, daha sonralar? bunun yerini par?ömen alm??t?r. Manast?rlarda yayg?n ölçüde kullan?lan par?ömen çok pahal?yd?. Par?ömen üzerine yaz?lm?? kitaplar daha da pahal?ya sat?l?yor, bunlardan ancak rahipler ve varl?kl? ki?iler yararlan?yorlard?.
10. yüzy?lda, Çinliler tahtaya oyulmu? resim ve yaz?lar? ipe?e basarak ço?altma tekni?ini uygulad?lar. Sonralar? kal?p olarak pi?irilmi? kil tabakalar? kullan?ld?.Dünya tarihinde ilk gazete, 12. yüzy?lda Pekin'de ipek üzerine bas?lan bir gazeteydi. Buna kar??l?k, Avrupal?lar daha geri kalm?? durumdayd?lar. Elle yazarak ço?altma tekni?i 15. yüzy?la kadar devam etti. Okuma yazma bilenlerin artmas?, yeni bulu?lar, feodal bask?lar?n yer yer gev?eyip çözülmesi ve insanlar?n dünyaya bak??lar?nda,dünya görü?lerinde daha geni? ufuklar aç?lmas?, kitap okuyanlar?n, okumak isteyenlerin de ço?almas?na sebep oldu.
Almanya'n?n Mainz ?ehrinde dökümcülük yapan Gutenberg, 1438 y?l?nda iki Almanla bir bas?n i?leri ortakl??? kurdu?unda yukarda belirtilen gerçe?in fark?ndayd?. En büyük emeli bas?m i?ini daha kolay ve daha ucuz yapacak bir tasar?y? gerçekle?tirmekti. Akl?n? bu do?rultuda çal??t?r?rken, Çinlilerin çok eskiden beri tek tek harflerle yaz? dizdiklerini bilmiyordu. Çal??malar?n? gitgide yo?unla?t?rarak, ortakl?k etti?i iki Almanla bir bask? makinesi yapmay? ba?ard?. Önce yaz? dizimi için demirden harfler dökmü?tü. Demir harfler par?ömeni ezip deldiler. Bunun üzerine kur?un dökümlü harfler haz?rlad?. Asl?nda tahtadan bir pres olan bask? makinesinde ilk bask?y? yapt?. 1444 y?l?nda bir bas?mevi kurdu. 1446da Latince dilbilgisi konulu ilk kitab? bast?, yay?nlad?. ?lk bask? makinesi saatte ancak 60 tabaka ka??da bask? yapabiliyordu. Latince dilbilgisi kitab?n?n ard?ndan, bir takvim, bir de ?iir kitab? bast?. Ancak Gutenberg'in cad? ba?lang?çta hakk? olan ilgiyle kar??lanmad?. Alt? y?l süren bir çal??ma sonucu 1282 sayfal?k ?ncil'in sat???,borçlar?n? kar??lama?a bile yetmemi?ti.Bu borçlar dolay?s?yla,bask? makinesi ve harf kal?plar?na haciz kondu. Gutenberg y?lmam??t?. Birkaç y?ll?k bir çal??madan sonra daha küçük bir makine yapt? ama, gene ba?ar? sa?layamad?. ?cad? tam anlam?yla de?erlendirilmedi?i için bütün ömrünü s?k?nt?yla geçirdi.
Gutenberg'in hayat?n?n son y?llar?nda, Hollanda, Almanya ve Fransa'da yeni bask? makineleri yap?ld?. Tez zamanda matbaac?l?k Avrupa'ya yay?ld?. Tahta bask? makinesi 18. yüzy?la kadar kullan?ld? ve bu yüzy?l içinde, bir Frans?z demirden bask? makinesi yap?m?n? gerçekle?tirdi. Makinenin bask? h?z? da artm??t?. Art?k saatte 200 tabaka ka??t bas?yordu.
Kazanç sa?layamasa bile Gutenberg'in büyük amac? gerçekle?mi?, insanl?k için çok de?erli bulu?u yayg?n ölçüde kullan?lmaya ba?lam??t?.
Ar?imet Kimdir?
Bundan 2000 y?l? a?k?n bir süre önce, eski Yunanistan Via Siraküze ?ehrinde bir bilim adam?,herkese aç?k genel bir hamamda suyla dolu banyo küvetine girmi?ti. Arkas?na yaslan?p da, suyun banyo küvetinin yanlar?ndan d??ar? akt???n? görünce akl?nda parlak bir fikir k?v?lc?mland?.
-Evreka,evreka,diye ba??rarak küvetten f?rlad?.Bir hamam havlusuna sar?nd? ve do?ru evine ko?tu.
Bilim tarihine geçen bu banyo olay?ndaki adam, "evreka, evreka"yani "buldum,buldum" diye sokaklarda ko?an ünlü Yunan bilgini, Ar?imet?ten ba?kas? de?ildi.
Ar?imet'in küvetteki suyu gözlerken fark?na vard??? gerçek, bu olguyla buldu?u ?ey,uzun süreden beri üzerinde çal??t???, cevap arad??? bir sorunla ilgiliydi. Yunan Kral? Hiero , saray kuyumcusuna yeni bir taç haz?rlamas?n? emretmi?ti . Bunu yapmas? için de belirli miktarda alt?n verilmi?ti. Kral, kuyumcunun alt?n?n bir k?sm?n? çald???ndan ve onun yerine daha ucuz olan gümü? kulland???ndan ?üpheleniyordu. Saray bilgini Ar?imet'ten de gerçe?i ortaya ç?karmas?n? istemi?ti.
Ar?imet.madenlerin de?i?ik a??rl?klar? oldu?unu biliyordu. Küçük bir alt?n küpü,boyutlar? ayn? olan gümü? bir küpten daha a??rd?. Alt?ndan tac? eritip boyutlar? belirli bir tüp kal?b?na dökebilir ve bunun a??rl???n? ayn? boyutlarda gümü? bir küpün a??rl???yla k?yaslayabilirdi. Fakat bu durumda taç bozulacakt?. Onun için ba?ka bir çare bulmas? gerekiyordu.
Banyo yaparken fark?na vard??? gerçek ?uydu Küvete girdi?i zaman,küvette bulunan suyun seviyesi yükselmi?ti. Ba?ka türlü söylemek gerekirse, vücudunun a??rl??? (kitlesi),belirli miktarda bir su kitlesinin yerini alm??t?.
Bunun üzerine hemen evine ko?up baz? deneyler yapt?.Çok geçmeden, de?i?ik maddelerin ayn? miktar suyun yerini almad???n? gördü. Alt?n gümü?ten a??r oldu?u için, saf alt?ndan yap?lm?? bir küp, saf gümü?ten yap?lm?? bir küpten daha küçüktü. Ar?imet, alt?n küpün gümü? küpten daha az suyun yerini ald???n? gördü.
Tac?n yap?s?nda gümü? olup olmad???n? bulmak için bu ilkeden yararlanmay? dü?ündü. Bir su kab?na, tac?n a??rl???na e?it miktarda alt?n,ba?ka bir kaba gene tac?n a??rl???na e?it miktarda gümü?,üçüncü bir kaba da tac?n kendini koydu.Yapt??? deneyde, tac?n alt?ndan daha fazla ve gümü?ten daha az su kitlesiyle yer de?i?tirdi?ini ortaya y?kard?.
Bu sonuca göre, taç s?rf alt?n veya s?rf gümü?ten yap?lmam??t?. Bunlar?n kar???m?ndan yap?lm??t?. Ar?imet'in bulu?uyla, kral?n kuyumcusu sadece i?inden de?il hayat?ndan da oldu.
Ar?imet böylelikle kral?n derdini halletmi?ti ama,deneylerine son vermedi. Kat? maddelerin bünyesine ili?kin en önemli bilgileri,bir kapta yer de?i?tirdikleri su miktar?n? ölçerek, bundan vard??? sonuçlarla ortaya koydu. "Ar?imet Kanunu" diye tan?mlanan bu ilke,aradan yirmi yüzy?ldan fazla zaman geçmi? olmas?na ra?men bilim adamlar? taraf?ndan yap?lan baz? hesaplamalarda hâlâ güvenle uygulanmaktad?r.
C) ça?daki filozoflar?n ve matematikçilerin ço?u,dü?üncelerini kuramsal (teorik) olarak ortaya koymakla yetinirlerdi. Bunlar?n do?rulu?unu ispatlamak çabas?na giri?mezlerdi.Ar?imet, çal??malar?n? ve vard??? sonuçlar?n do?rulu?unu deneyle re dayand?r?yordu.
Ar?imet'in,çok büyük a??rl?klar? çok küçük bir çabayla hareket ettirebilen bir makine yapt??? da ona ili?kin söylentiler aras?ndad?r. Söylentiye göre, Ar?imet bu makinenin kasnaklar?ndan geçirilen,bir ucu yüklü bir gemiye ba?l? bir zincirin öteki ucunu Kral Hiero'ya uzatm??t?. Kral Hiero da zinciri çekmi? ve büyük bir ?a?k?nl?kla koca geminin hareket etti?ini görmü?tü.
Bir süre sonra, Romal?lar Siraküze ?ehrini ku?atm??lard?. Yunanl?lar, Roma gemilerine kar?? Ar?imet'in bu makinesinden yararland?lar. Büyük kancalar?n?, k?skaç görünü?ündeki kollar?n? denize do?ru indiren ve Roma gemilerini böylece kavray?p havaya kald?ran makine,onlar? kayal?klar?n üzerine atarak parçalanmalar?n? sa?l?yordu. Ar?imet'in bir ba?ka uygulamas? da,dev büyüteçlerle Roma gemilerinin üzerine güne? ?????n? dü?ürmesi ve gemileri yakmas?yd?.Bilim tarihinde ölümsüz yeri olan Ar?imet, matematik ve geometri konusunda çok de?erli eserler yazm??t?r.
?sa'dan önce 212 y?l?nda Romal?lar nihayet Siraküze ?ehrine girmi?ler, Roma ordusunun komutan? Marcellus,bu büyük bilim adam?na dokunulmamas?n? emretmi?ti. Pazar yerinde topra?a çizdi?i bir daireyle ilgili hesaplar yapan büyük bilim adam? sarho? bir Romal? asker taraf?ndan öldürüldü.
Örümcek a??n?n özelli?i nedir?
Örümcekler günümüz teknolojisinin bile çözemedi?i inan?lmaz canl?lard?r. Örümcek a??n?n çok özel nitelikleri olan sa?laml?k ve esneklik bugüne kadar taklit edilemedi. Ayn? çaptaki bir çelik telden iki kat daha güçlü olan bu doku ne kadar çekilirse çekilsin orijinal durumuna dönecek kadar esnektir.
Örümcek a?lar? kendine yüksek h?zla çarpan nesneleri y?rt?lmadan esneyerek frenler. Tekrar gerisin geriye yaylanmad???ndan nesne ters yöne f?rlamaz, yap???r kal?r. Örümcek a??n?n esneme kapasitesi bugün yapay olarak üretilmi? en iyi telin neredeyse dört kat?d?r.
Bu maddeyi yapay olarak elde etmeyi hala ba?aramayan bilim insanlar?n?n örümcek çiftli?i kurup, örümcekleri sa?arak, ipliklerini ald?klar?n? biliyor muydunuz? Yakla??k 2,5 santimetre boyundaki bu örümceklerden günde hayvan ba??na 320 metre (yakla??k 3-5 gram) iplik elde ediliyor ve bu iplikler ABD ordusuna kur?un geçirmez yelek yapmada kullan?l?yor.
Dünyada 34 bin örümcek cinsi tespit edilmi?tir. Yani her cins örümcek farkl? özellikler ta??r. Örümceklerin hepsinde zehir bezleri vard?r, ama karadul örümce?i, kahverengi örümcek gibi çok az türü insana zarar verebilir. Dünyan?n en büyük örümce?i ise Güney Amerika'n?n kuzey k?sm?nda ya?ayan 'Goliath Tran-tula' isimli dev örümcektir. Erke?inin baca??n?n boyu 25 santimetreyi bulur. Kurba?alan, kertenkeleleri, fareleri ve hatta küçük y?lanlar? yakalay?p yiyecek kadar güçlüdür.
Örümcekler, di?er böceklerden farkl? olarak sekiz baca?a ve sekiz göze sahiptirler. Büyüme safhas?nda bir bacak k?nl?rsa yerine yenisi gelebilir. Vücutlar? iki parça olup arka k?sm?ndaki bezlerden a? üretimi ba?lar, buradaki çok ince deliklerden s?v? ve damlalar halinde verilen a? malzemesi d??ar? ç?kar ç?kmaz donar.
Örümcek a??n?n her taraf? yap???c? de?ildir. Kurban a?a yakalan?nca yap??kan k?sm? bildiklerinden kendileri de a?a yakalanmadan onun yan?na kadar giderler. Örümcek a??n? amac?na göre farkl? ?ekillerde örer. A?daki ipliklerin de cinsleri yerlerine göre farkl?d?r. Yumurtalar?n sarmalanmas? için üretti?i yumu?ak iplik onu ayn? zamanda bir uçurtma gibi uçurabilir. A??n ana yap?s?, dairesel k?s?mlar?, av? yakalayacak k?sm? için elastikiyetleri ve sa?laml?klar? farkl? ipler üretir.
Örümceklerin birçok türünde erke?ine göre 4 - 5 kat büyük olan di?inin çiftle?tikten sonra erke?ini yedi?i do?rudur. Ancak bu erkeklerin bir gecelik zevk u?runa katland?klar? bir sonuç de?il, kendi nesillerini devam ettirebilmek, kendi evlatlar?n? üret-tirebilmek için kendilerini di?iye kurban etmeleridir.
Televizyon Nedir?
Televizyon Nedir? ile ilgili yaz?y? daha once yay?nlam??t?k buda konuyla ilgili farkl? bir yaz?;
Vericiden iletilen dalgalar?n görüntü ve ses olarak görünmesini ve duyulmas?n? sa?layan ayg?t, televizyon al?c?s?.
1. Elektromanyetik dalgalar yoluyla halk?n do?rudan do?ruya almas? maksad?yla yap?lan hareketli veya sabit resimlerin, sesli veya sessiz kal?c? olmayan görüntülerinin renkli ya da siyah beyaz yay?n?.
2. Televizyon al?c?s?. Resim tüpü, ?ase, kabin, tuner gibi temel bile?enlerden olu?ur.
3. Kelime kökenine göre Yunanca Tele: Uzak, Latince Visio’dan gelen Vision: Görü?. Birle?imiyle “Television: Uzagörüm, Uzaktan görüntü” anlam?na gelmektedir. Televizyonun bulunmas?ndan sonra bu teknolojiyi ithal eden Türkiye, alete Türkçe bir isim bulmak yerine birçok dünya ülkesi gibi aynen kullanm??t?r. Almanca’da Fernsehen olarak söylenir.
4. Say?sal yay?nlar?n ba?lamas?na kadar televizyon izleyicisi sadece al?c? durumunda idi. Say?sal yay?nlar sayesinde kullan?c?n?n etkile?ime geçmesi süreci ba?lad?. ?zleyicilerin sürekli al?c? olmas?, televizyonun kolay ula??labilir bir ‘kaynak’ olmas?, kullan?lan etkili görsel ve i?itsel ö?elerle etkisinin yüksek olmas?, birçok ayd?n?n televizyona so?uk bakmas?na neden oldu. Günümüzde televizyon yay?nc?l???n?n ilk amac?, reklam ve ticaret üzerine kuruludur.
Karagözlülerin çocu?u nas?l mavi gözlü olabilir?
Genlerin ana mekanizmas? çok basittir. Her anne ve baba iki tam gene sahiptir. Ve bunlardan birini çocu?una geçirir. E?er an- ne ve babadan al?nan genler ayn? ise, yani çocuk her iki taraftan da mavi göz genini ald? ise problem yoktur. Çocu?un gözlerinin rengi mavi olacakt?r. Ancak bir taraftan mavi göz, di?erinden kahverengi göz genini ald? ise gözlerinin biri mavi di?eri kahverengi olamayaca??na göre bu genlerden biri üstün gelecektir.
??te rakibine kar?? daima üstün gelen bu genlere hakim (dominant) gen ad? verilir. ?nsanlarda koyu renk göz geni hakim gendir. Yukar?da bahsi geçen çocu?un gözleri kahverengi olacakt?r. Mavi göz rengi gibi mücadeleyi kaybeden gene de sakl? (recessive) gen denilmektedir.
Anne ve babadaki her iki gen de hakim gen ise sonuç ayn? olacakt?r. Sakl? gen bu mücadelede ancak her iki taraf?n geni de sakl? gen ise galip ç?kabilir. Uzun boy ve k?sa boy genlerinde hakim olan uzun boydur. Örne?in babada iki uzun boy geni (U/U), annede ise iki k?sa boy geni (k/k) varsa, her çocukta mutlaka bir uzun ve bir k?sa boy geni(U/k) olacak ve uzun boy hakim gen oldu?undan her çocuk uzun boylu olacakt?r.
Bu çocuklar (U/k) gen yap?l? biri ile evlenirlerse, çocuklar?n her birinde muhtemelen (U/U, U/k, k/U, R/k) gen yap?s? olu?acak yani üç çocuk uzun boylu olurken bir tanesi k?sa boylu kalacakt?r. ?nsanlarda kahverengi göz rengi, görme yetene?i ve saçl?l?k hakim genler jken mavi göz, renk körlü?ü ve kellik sakl? genlerdir.
Sakl? gen çocu?un DNA sarmal?nda kal?p, onun çocuklar?na da geçebilir. Babas? mavi, annesi kahverengi gözlü çocuk kahverengi gözlü olur ama mavi renk göz geni sakl? olarak durur. Kendisi ile ayn? genetik yap?da biri ile evlenirse yukar?daki uzun boy- k?sa boy örne?inde oldu?u gibi anne ve baba kahverengi gözlü olmalar?na ra?men çocuklardan biri mavi gözlü olabilir.
Bu durum Mendel kurallar?na uygun olup mavi gözlü çocuklar? olan kahverengi gözlü anne ve babalar?n pani?e kap?lmalar?na ve ortada ba?ka bir neden aramalar?na gerek yoktur.
Sadabad Pakt?
Sadabad Pakt?; Türkiye, ?ran, Afganistan ve Irak aras?nda 8 Temmuz 1937 tarihinde imza edilen sald?rmazl?k pakt?. Bu antla?ma, ?ran ?ah?n?n Tahradaki yazl?k saray? olan Sadabad saray?nda imza edildi?i için bu adla an?lm??t?r.
Truva At? Nedir ?
Ünlü Truva sava?? büyük Yunan ?airi Ilomer'in "livada" isimli eserinde son derece renkli ve etkileyici bir üslupla anlat?lm??t?r. M.Ö. 1200 y?llar?nda, tahtadan yap?lm??, içi oyuk, çok büyük bir at heykeli, Truva ?ehrinin a??lmaz,yüksek duvarlar?n?n d???nda terkedilmi?ti. At heykelinin içinde, dokuz y?ld?r Truva ?ehrini ku?atm?? olan Yunan ordusundan silahl? bir gurup asker vard?. Duvarlar?n üzerinden, gözetleme kulelerinden bakan Truval?lar, Yunanl?lar?n ku?atmay? kald?rm?? oldu?unu,gemilere binip aç?ld?klar?n? gördüler. Geride sadece o büyük ve tahtadan at heykelini b?rakm??lard?. Truval?lar at heykelini bir sava? ganimeti olarak ?ehrin yüksek duvarlar?ndan içeriye ald?lar. Zaferlerini kutlamak için o gece büyük ?enlikler yapt?lar. Hemen hemen herkes sarho? olup s?zd?. Gecenin geç saatinde at heykelinin karn?ndaki gizli kapak aç?ld? ve Yunan askerleri d??ar?ya ç?kt?lar. Kap?lardaki, gözetleme kulelerindeki Truval? nöbetçiler öldürüldü. Aç?kta bekleyen Yunan donanmas?na i?aret verildi.Gemilerin karaya yakla??p öteki Yunan askerlerinin de gelmesiyle, Truva ?ehri olmu? bir meyve gibi kolayl?kla Yunan ordusunun eline geçti.
Rudyard Kipling (1856 - 1936)
?ngiliz ?air ve romanc?s?. Bombayda do?mu?tur. Romanlar?nda ve ?iirlerinde Hindistan?n ve Uzak Do?unun tasvirlerine yer vermi?, ?ngiliz milliyetçili?ini terennüm etmi?tir. Ba?l?ca eserleri ?unlard?r: Cesur Kaptanlar, Bir Denizden Ötekine, Günlük Vazife, Kim, ?ngiltere Tarihi, Seyahat Mektuplar?, Gunga Dini, Çengel Kitab?, Sönen I??k.
Popüler etiketler
[ a?k ] [ ali ] [ yay ] [ oku ] [ lama ] [ ekim ] [ dini ] [ ilk ] [ bulu ] [ m s ] [ am?n ] [ rmi ] [ ikl ] [ alan ] [ ya? ] [ ted ] [ para ] [ kala ] [ ele ] [ kar? ] [ lir ] [ t?r ] [ sa? ] [ insan ] [ dün ] [ dü?ün ] [ ire ] [ neden ] [ olur ] [ rak ] [ nüm ] [ ba? ] [ yrk ] [ hare ] [ ylan ] [ tik ] [ alt?n ] [ nak ] [ tarihi ] [ ince ] [ an? ] [ ?an ] [ tyr ] [ cad ] [ bil ] [ ebe ] [ s?ra ] [ y?llar ] [ yer ] [ a il ] [ am? ] [ rmak ] [ k m ] [ nce ] [ nsan ] [ k?l ] [ ran ] [ insanlar ] [ güç ] [ gen ] [ sal ] [ nüfus ] [ n r ] [ kas ] [ har ] [ eva ] [ oda ] [ sind ] [ b?t ] [ çük ] [ maya ] [ meydan ] [ dünya ] [ metr ] [ yun ] [ 821 ] [ ar? ] [ yün ] [ a??n ] [ kon ] [ sab ] [ bilin ] [ ahi ] [ tay ] [ sonuç ] [ devam ] [ düny ] [ etin ] [ a?ar ] [ kap ] [ avu ] [ erçek ] [ ime ] [ a a ] [ ans ] [ ehir ] [ syra ] [ lis ] [ lle ] [ elm ] [ dere ] [ e?e ] [ ker ] [ da y ] [ men ] [ lun ] [ ece ] [ e in ] [ eli ] [ her ] [ lak ] [ lara ] [ ölüm ] [ k?s ] [ ?s? ] [ edi ] [ aman ] [ kil ] [ mac ] [ lam ] [ alar ] [ gün ] [ eri ] [ düzen ] [ a k ] [ arda ] [ süre ] [ gece ] [ eski ] [ madde ] [ koy ] [ den ] [ tor ] [ arm ] [ bur ] [ ser ] [ mede ] [ mer ] [ zaman ] [ bal ] [ rik ] [ ünlü ] [ ilgi ] [ yazy ] [ kaz ] [ ni? ] [ k ta ] [ kare ] [ hava ] [ aras ] [ al? ] [ imi ] [ ak?m ] [ ine ] [ yön ] [ altyn ] [ sonu ] [ ?am ] [ nedir ] [ ça? ] [ ada ] [ sava? ] [ nem ] [ sis ] [ ret ] [ bili ] [ ray ] [ eser ] [ bar ] [ ini ] [ u?ur ] [ say ] [ tas ] [ has ] [ d?n ] [ çim ] [ ile ] [ erik ] [ akü ] [ boy ] [ ren ] [ sla ] [ ?ekil ] [ ordu ] [ bak ] [ anan ] [ çin ] [ bun ] [ ay? ] [ önce ] [ ölçü ] [ aç? ] [ kuru ] [ dem ] [ arl ] [ oru ] [ amy ] [ r ya ] [ nya ] [ mik ]
