Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Üre nedir? Üremi nedir? Üremi Tedavisi, üremi nedenleri.
Kandaki üre oran?n?n normalin üzerinde olmas? halidir. Çe?itli sebeplerle ortaya ç?kan böbrek yetmezli?inin son döneminde meydana gelip, ?uur bulan?kl??? ve koma içinde ölüme götüren hastal?k hali.Üremi; sinir sistemi, mide-barsak ve kalp damar sistemleri yönünden çe?itli belirtiler veren, üre birikimi ve asidozla kendini gösteren bir çe?it zehirlenmedir. Böbrek, vücudun asit-baz dengesini bozmak istidad?nda olan asit veya baz iyonlar?, hücre d??? s?v?n?n iyon dengesini bozan fazla suyu veya iyonlar?, protein metabolizmas?n?n son ürünlerini atmakla vazifelidir. Böbrekler bu mühim vazifelerini ba?arabilmek için çok miktarda kan almak zorundad?rlar. Böbreklerin süzme kabiliyetinin azalmas?yla kanda, azot metabolizmas?n?n son ürünleri artmaktad?r. ?drarla at?lmas? gereken azot metabolizmas? son ürünlerinin ba?l?calar? üre, ürik asit ve kreatinindir. Vücutta, kan proteinleri d???ndaki bütün azotlu maddelerin ihtiva ettikleri toplam azot miktar?n?n normal de?eri% 20-40 mg’d?r. Azotemi içinde en önemli yeri i?gal eden üredir. Çünkü kandaki oran? di?er azotlu maddelere nazaran çok daha fazlad?r. Ortalama normal miktar? % 30 mg kadard?r. % 50 mg’?n üstü anormal olarak kabul edilir. A??r üremi vak’alar?nda kan üresinin % 500 mg’a kadar yükselmesi mümkündür. Yurdumuzda genellikle azotemi hakk?nda fikir sahibi olmak için kan üresinin ölçülmesiyle yetinilmektedir. Azotemi derecesiyle üremi, aras?nda kaba da olsa bir paralellik bulunmas? ilk önce üre, ürik asit, kreatinin gibi birikime u?rayan azotlu maddelerin suçland?r?lmas?na yol açm??t?r. Daha sonralar? potasyum yüksekli?i, kalsiyum dü?üklü?ü gibi elektrolit sapmalar?n?n, asidozun ve barsak koku?ma ürünlerinin üremi komas?nda etkili olduklar? dü?ünülme?e ba?land?. Yap?lan bütün incelemeler üreminin bir üre zehirlenmesi olarak kabul edilmeyece?ini, vücutta biriken ürenin ancak çok yüksek seviyelere ç?kt??? zaman üremi belirtilerinden baz?lar?n? meydana getirebilece?ini göstermi?tir. Üremide görülen tendon reflekslerindeki canl?l?k, kas çekilmeleri, sinir kas sisteminin a??r? uyar?lma belirtileri, iyonize kalsiyumun azalmas?yle ilgilidir. Vücuttan su ve tuz kayb?n?n da, üremi belirtilerini ?iddetlendirdikleri anla??lm??t?r. Üremiyi, te?ekkül h?z?na göre had ve müzmin; altta yatan sebebin yerine göre de prerenal (böbrek öncesi), renal (böbrekle ilgili) ve postrenal (böbrek sonras?) olarak s?n?fland?rmak mümkündür. Prerenal (Böbrek öncesi) üremi sebepleri ?öyle s?ralanabilir: Prer ?oka yol açan bütün haller (ameliyat, travmalar, zehirlenmeler, sari hastal?klar, yan?klar, ?iddetli ishal ve kusmalarla birlikte giden hastal?klar?n ve ?eker hastal???n?n sebep oldu?u susuzluk ?oku, Addison krizi), ileri derecede kalp yetmezli?i, Renal (Böbrekle ilgili) Üremi sebepleri; çe?itli had ve müzmin nefritler, polikistik böbrek, ilerlemi? böbrek veremi, böbrek tümörleri, böbrekte amiloid birikimi, iki tarafl? böbrek enfarktüsü, had tübüler nekroz, damar içi hemoliz (kan erimesi), ezilme sendromu, Postrenal (böbrek sonras?) üremi sebepleriyse; her iki böbrek idrar yollar?n?n ta?, ur, kan p?ht?s? veya d??tan bask? ile t?kanmas?, üreterlerin ameliyatlarda dikkatsizlik yüzünden kesilmesi, prostat büyümesi olarak say?labilir. Üreminin belirtileri: Ba?lang?ç genellikle sinsidir. ?lk belirtiler halsizlik ve kas zay?fl???d?r. Gündüz dalg?nl?k içinde bulunan hasta, geceleyin uyuyamaz. Baz? vak’alarda sald?rganl?k ve manas?z ba??r?p ça??rmalar görülür. ?uur bulan?kl???, nihayet komaya döner. Ba?a?r?s? bazan ilk belirti olarak görülür. Kas çekilmeleri s?k görülür. Hastal???n son döneminde durdurulamayan bir h?çk?r?k görülebilir. A??zda kuruluk ve yanma s?k rastlanan ?ikayetlerdir. Dil pasl?d?r. Nefeste amonyak kokusu duyulur. A??zda iltihap bulunabilir. ??tahs?zl?k bulant?-kusma ba?lang?ç belirtileri olabilir. Ba?lang?çta hemen daima kab?zl?k bulundu?u halde, sonradan ishaller eklenebilir. Hastan?n solunumu, ileri dönemde düzensiz bir hal al?r ve denkle?ir (Kusmaul solunum). Zatürre, s?k rastlanan bir komplikasyondur. Üremide kalp yetmezli?ine s?k rastlan?r ki, bunun sebebi yüksek tansiyondur. Kalp zar? iltihab?, son dönemde ortaya ç?kar. Deri genellikle soluk, kuru ve sar?ms? kirli renktedir. Ka??nt? mevcuttur. Üremide zay?flama söz konusudur, fakat ödem bunu gizleyebilir. Kans?zl?k s?k görülür. Üremi te?hisi: Kan tahlilleriyle kesinlik kazan?r. Üremiye yol açan hadise gelip geçici ve ?ifas? mümkünse, üremi de geçicidir. Üremi, müzmin ve iyile?mesi mümkün olmayan hastal?klara ba?l?ysa ?ifa yoktur. Üreminin tedavisi, üremiye yol açan hastal??a yöneliktir. Tedavi, hastahanede yap?l?r. Hasta yatak istirahatine al?n?r. Su ve elektrolit dengesi çok iyi takip edilerek düzenlenir. Özellikle had vak’alarda sun’i böbrekten istifade edilir. Müzmin vak’alarda yani irreversibl (dönü?ü olmayan) üremi vak’alar?nda bugün için en iyi (hatta tek) kesin tedavi ?ekli böbrek transplantasyonu (nakli) dur. Bu da iki türlü olabilir. Ya ölüden ölüm an?nda al?nan böbrek nakledilir. Veya hastan?n yak?n akrabalar?ndan kan ve doku grubu testleri yap?l?p uygun olan?n ba???lad??? bir böbre?i hastaya nakledilir. Özellikle bu iki tür nakillerde böbre?i vücûdun reddetmemesi için uzun süre özel ilaç tedavileri yap?l?r.
Ev çiçekleri bize nas?l zarar verebilirler?
Evimizdeki bitkiler veya süs çiçekleri solunumlar?nda gündüzleri havadaki karbondioksiti alarak oksijen verirler ama geceleri ise bizim gibi oksijen alarak karbondioksit verirler. Bu nedenle de çiçeklerle ayn? odada uyuman?n, havadaki oksijen azalaca?? için zararl? olabilece?i konusunda genel bir inan?? vard?r. Asl?nda bu do?rudur ama san?ld??? kadar tehlikeli de?ildir.
Konuyu daha iyi anlamam?z için bir bitkinin ayn? anda yapt??? iki i?i bilmemiz laz?m. Birincisi hücrelerin nefes al???, ikincisi de ???k ve klorofil özümlemesi diye de adland?r?lan fotosentezdir. Bu iki olay tamamen birbirinden farkl?, iki ayr? i?lemdir.
Tüm canl? hücrelerde oldu?u gibi bitki hücrelerinin de ya?ayabilmeleri için havadaki oksijene ihtiyaçlar? vard?r. Havadan nefes yolu ile ald?klar? oksijenle ?eker gibi g?da moleküllerini yakarlar, enerji kazan?rlar. Bu, gündüz ve gece ya?amlar? boyunca durmaks?z?n devam eder.
Bitkilerin yapraklar?ndaki hücreler ayn? zamanda gündüzleri ???kla birlikte fotosentez i?lemini gerçekle?tirirler. Yani bitki gündüzleri her iki i?lemi birlikte yaparken geceleri sadece nefes almaya devam eder. Fotosentez i?leminde bitkiler havadan karbondioksiti al?p oksijen verirler. Ancak hücreler buradan ç?kan oksijeni nefes almada tekrar kullan?rlarken, nefes veri?teki karbondioksiti de fotosentezde kullan?rlar.
Ortalama yeti?kin bir insan, hareketsiz durumda bir dakikada 15, bir günde 20 bin kez nefes al?r. Her solumada yar?m litre hava ci?erlerine girer. Yani dakikada 7-8 litre havay? ci?erlerine çeker ve tekrar verir. Bu, günde 11 bin litre hava demektir. Asl?nda nefes al?rken havadan oksijen al?p karbondioksit veririz ifadesi de tam do?ru de?ildir.
Ald???m?z havada hem oksijen vard?r, hem de karbondioksit. Verdi?imizde de ayn? ?ekildedir ama oranlar? de?i?iktir. Ci?erlerimize ald???m?z havadaki oksijen oran? yüzde 21 iken d??ar? verdi?imizdekinde yüzde 16'd?r. Yani her nefeste ald???m?z havan?n yüzde 5-6's? vücudumuzda oksijen olarak kullan?l?r. Dolay?s?yla havadan ald???m?z günlük oksijen miktar? ortalama 570 litre civar?ndad?r.
Gündüzleri yeterli ???k alt?nda, bitkilerdeki fotosentez i?lemi, bitkinin nefes almas?ndan daha yo?undur. Yani ortaya fazladan oksijen ç?kar ve gündüzleri odan?zdaki havadaki oksijen miktar?n? art?r?rlar. Geceleri ???k olmad???ndan ve karanl?kta fotosentez i?lemi yap?lamad???ndan, nefes almaya devam eden bitkilerden ç?kan karbondioksit miktar? daha çoktur.
Evlerimizdeki bitkilerin veya süs çiçeklerinin gündüz ç?kar-d?klar? fazla oksijen ve gece verdikleri karbondioksit miktar?, insan?n soludu?u havan?n içindeki oksijen miktar? yan?nda o kadar a/d?r ki sa?l???m?z? etkileyebilmesi mümkün de?ildir. Ancak kap?s?, penceresi hava s?zd?rmaz küçük bir odada, dev bitkilerle birlikte yatma gibi bir al??kanl???n?z varsa ba?ka tabii..
Yemen
Arabistan yar?madas?n?n güney - bat?s?nda K?z?ldeniz boyunca uzanan bir Cumhuriyet. Yüzölçümü 195.000 kilometrekare, nüfusu yakla??k olarak 5 milyondur. Bu ülkenin yüksek bölümleri, Arabistan yar?madas?n?n en verimli yerleridir. Buralarda, arpa, bu?day, dar? ve kahve yeti?tirilir. Özellikle kahve, en önemli ihraç maddesidir.
1962 y?l?n?n son aylar?na kadar, ?mam ad? verilen Krallarla yönetilen Yemende askeri bir ayaklanma olmu? ve Cumhuriyet ilan edilmi?tir.
Volkan nedir?
Pirosfer tabakas? ile litosfer aras?ndaki ba?l?l??? sa?layan ve magmadan ç?kan maddelerin yeryüzüne yay?lmas?na arac?l?k eden litosferdeki do?al çatlaklara verilen ad.Bir volkanda üç bölüm görülür: 1 - Baca, 2 - Krater, 3 - Koni.
Baca: Magmadan yükselen lav ve benzeri elemanlar?n, litosfer yüzeyine ç?kmas?na arac? olan bir ya da bir kaç kollu kanallard?r.
Krater : Bacan?n, litosfer yüzeyiyle birle?ti?i noktada meydana gelmi? olan a??zd?r.
Koni : Yükseklikleri, baz? hallerde 3.000 metreyi bulan, kraterden ç?kan ta? gibi maddelerin koni biçiminde birikmesinden meydana gelmi? tepelerdir.
Volkanlar?n püskürme?e ba?l?yacaklar?, çoklukla önceleri belli olmaz. Yaln?z, püskürmelerden önce, yer içinden korkunç gürültüler gelme?e ba?lar, depremler olur, kaynak sular? azal?r, s?cakl?klar? normal olan kaynak sular?n?n s?cakl?klar?nda artma görülür. Bu olaylardan sonra yer kabu?u çatlar, bu çatlamalar, korkunç gürültüler içinde meydana gelir. Çatlamalarda ta? ve benzeri maddeler, çok uzaklara f?rlarlar. Meydana gelen yar?ktan gaz ve buharlar yükselir. Bu olaylardan sonra kraterden lavlar ç?kma?a ba?lar. Bu lavlar?n devaml? akmas? ile volkan çevresi lavlarla kaplanm?? olur. Bu lavlara rastlayan canl?, cans?z her ?ey, bir anda lavlarla kaplanarak yok olur.Yeryüzünde, püskürmelere aral?kl? da olsa devam eden sönmemi? volkanlar oldu?u gibi, art?k püskürmelerine devam etmeyen, sönmü? olan volkanlar da vard?r. Tarihsel zamanlardan beri zaman zaman püsküren volkanlar aras?nda Stromboli ve Vezüv volkanlar? say?labilir.
Beri Beri Hastal??? Nedir?
Beriberi yeteri kadar (Bl) vitamini alamayanlarda görülen öldürücü bir hastal?kt?r.
Tah?l tanelerinin kabu?unda, sütte, baz? sebzelerin köklerinde ve mayalarda bulunur. S?ca?a çok duyarl? bulunan (Bl) vitamini konserve yap?m? s?ras?nda yok olur. Bu yüzden g?das?n? ço?unlukla konserve yiyecekle sa?layan uygar ülkelerde zaman zaman beriberi hastal???na rastlan?r.
Vitaminlerin mevcudiyeti ke?fedilinceye kadar, bu hastal???n nedeni bilinmiyor ve bu yüzden de hastal??a tutulanlar?n ço?u kurtulam?yordu.
Beriberi hastal???n?n "polinevrit" ve "ödemli" olmak üzere iki ?ekli vard?r. "Polinevrit" ?eklinde, önce bacaklarda a?r?l? bir halsizlik duyulur, hastal?k tedavi edilmezse belden a?a??k?s?mda felç görülür. "Ödemli" ?eklinde ise, kalp yetersizli?i belirtileri ile birlikte, vücutta ödemler ve vücut s?v? keselerinde su toplanmas? görülür. Tedavide geç kal?nd??? taktirde vücutta dola??m güçlü?ü ba?lar ve hastal?k ölümle sonuçlan?r.
George Washington kimdir?(1732 - 1799)
Amerika Birle?ik Devletleri kurucular?ndan biri ve ilk Cumhurba?kan?. Virginiada do?mu?tur. ?yi bir e?itim görmü?, fakat babas? öldü?ü için 15 ya??nda okulu b?rakarak çiftçilik etmi?tir. Frans?zlarla ba?layan sava?ta gönüllü olarak orduya kat?lm?? ve k?sa zamanda Virginia kuvvetleri komutanl???na yükselmi?tir. Virginia Meclisine seçilmi?, ba??ms?zl?k sava?? ba?lay?nca, koloni kuvvetlerinin ba??na getirilmi?tir.Hemen orduyu kurmu? ve 1775 Mart ay?nda ?ngilizleri Bostondan ç?karmay? ba?arm??t?r. Böylece, Amerika Ba??ms?zl?k Sava??n?n ba?ar? ile sona ermesinin öncüsü olmu?tur. 1789 da Amerika Birle?ik Devletlerinin ilk cumhurba?kanl???na seçilmi?, bu görevinde iki devre olarak 8 y?l kalm??t?r. Yeni kurulmu? olan bir devlete yön çizebilmek için elinden geleni yapm??, 14 Aral?k 1799 da ölmü?tür.
Ürgüp
Nev?ehir iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 717 kilometrekare, nüfusu 26.180 dir. Yüzeyi kumsal vadilerle kayal?k bölgelerden ve oval?k alanlardan ibarettir. Meyvecilik, sebzecilik, hal?c?l?k, ba?l?ca geçim kayna??d?r.Merkezi 5.017 nüfuslu Ürgüp kasabas?d?r.
Bar?? Akarsu kimdir?
Baris Akarsu 29 Haziran 1979 da bir yaz çocugu olarak Zonguldakta dünyaya geldi. Annesi Hatice Hanim ve Babasi Selahattin Bey’in ilk çocugu olan Baris’in birde 1982 dogumlu Nesrin adinda kizkardesi vardir. Baris’ için ailesinin yeri çok farklidir özellikle Ali Dedesi nin yeri Baris için çok özeldir. Onun sayesinde küçük yaslarda denizciligi ve balikçiligi ögrenmis ve bu ikiside Baris in vazgeçilmezleri arasina girmistir. Bu yüzdendir ki Baligi ve ve deniz ürünleri çok sever hatta bu konuda da ’Denizden Babam Çiksa Yerim
Cam?n arkas?nda güne?te bronzla?abilir miyiz?
Hay?r. Güne?te cildimizin renginin de?i?mesini sa?layan güne? ?????n?n içindeki ültraviyole (UV) ???nlar?d?r ki bunlar camdan geçemez. UV ???nlar? görünmeyen, yüksek enerjili, k?sa dalga boylu ve görebildi?imiz renk da??l?m?nda mor rengin ötesinde yer alan ???nlard?r. Bunun için çok güne?li bir havada, güne? tam kar??dan gelirken araba kulland???m?zda yüzümüz de?il de aç?k olan pencereye yasl? kolumuz k?zar?r.
Bizim bronzla?ma ve çok sa?l?kl? görünüyoruz diye be?endi?imiz, derimizin güne? alt?nda rengini de?i?tirmesi olay? asl?nda 'derma' diye bilinen cildimizin ikinci tabakas?ndaki pigment hücrelerinin bir reaksiyonudur. Bu hücreler UV ???nlar?na maruz kald?klar?nda 'melanin' denilen daha koyu pigmentlerin miktar?m art?r?rlar. Bu koyu pigmentler derimizin üst tabakalar?na gelirler ve böylece derimizin rengi koyula??r.
Melanin, UV ???nlar?n? emer, yani vücudun melanin üretimini art?rmas?, vücudumuzu UV ???nlar?n?n tehlikeli etkilerinden korumak içindir. Ama bir noktadan sonra bu da geçerli de?ildir. Güne?in alt?nda ne kadar yanm?? olursak olal?m, derimizin rengi ne kadar koyula??rsa koyula?s?n, yine de güne? ?????n?n içindeki UV ???nlar?n?n yar?s?n? derimiz içine almaya devam edebilir.
A??r? UV ???nlar?na maruz kalmak sonunda deri kanserine bile yol açabilir. Her y?l yar?m milyon insanda bu hastal?k görülmektedir. Özellikle gençler aras?nda giderek artmaktad?r. Gerçi bu tür, genellikle ba?ar? ile tedavi edilmektedir ama ci?ere veya beyine yay?labilecek çok daha kötü türleri de vard?r.
Çok güne?li havalarda UV ???nlar?ndan korunmak, ?apka ve gözlük takmak tavsiye edilir. UV ???nlar? gözlerimize de çok zararl?d?r. Unutmayal?m ki, vücudumuzdaki en ince deri göz ka-paklar?m?zdad?r. Güne?e ç?kmak zorunda kal?nacaksa koruma faktörü yüksek krem ve ya?lar kullan?lmal?d?r.
UV ???nlar? cisimlerden de yans?r. Bu nedenle gölgede kalmak da çare de?ildir. ?nsan gölgede de yanabilir.
Güne? enerjisi tahmin edilenden çok daha güçlüdür. Yeryüzünde 3 kilometrekarelik bir tarlan?n bir gün boyunca güne?ten ald??? enerji, Hiro?ima üzerinde patlat?lan atom bombas?n?n sal?verdi?i enerjiye e?ittir. Bombadan enerji bir anda bo?alt?ld???ndan, ?ok dalgalan olu?mu? ve ölümcül olmu?tur.
Herbert George Wells (1866 - 1946)
?ngiliz yazar?. Browleyde do?mu?tur. Okumaya dü?kün bir ö?renci olmu?, burs kazanarak Londra Üniversitesinde okumu? ve buray? birincilikle bitirmi?tir. Bir süre biyoloji ö?retmenli?i yapt?ktan sonra, gazetecili?e geçmi?tir. Bilimsel zaman alan?nda eserler yazm??t?r. Kuyruklu Y?ld?z Günleri, Dünya Tarihinin Anahatlar? ba?l?ca eserleridir. Dünyalar Sava?? roman?ndan Orson Wellesin yapt??? piyes, 1938 Ekiminde Amerikada radyoda oynand??? zaman, pek çok kimse, Merihlilerin dünyay? istila etti?ini sanarak soka?a f?rlam??t?.
Popüler etiketler
[ nil ] [ ini ] [ çeki ] [ pan ] [ har ] [ d?n ] [ ime ] [ nüfusu ] [ ran ] [ tarih ] [ rad ] [ ret ] [ bal ] [ arlar ] [ say? ] [ bur ] [ ya? ] [ etin ] [ m s ] [ ar? ] [ led ] [ çe?it ] [ ebe ] [ eri ] [ hat ] [ büyü ] [ kaza ] [ meydan ] [ nedir ] [ tan ] [ bak ] [ van ] [ anlam ] [ tin ] [ e ya ] [ yün ] [ eki ] [ dev ] [ lara ] [ meri ] [ has ] [ çil ] [ b?t ] [ an? ] [ men ] [ yer ] [ ama ] [ sava? ] [ hayvan ] [ lis ] [ ist ] [ nak ] [ dini ] [ mar ] [ nlar ] [ say ] [ top ] [ rum ] [ e il ] [ ate ] [ ?an ] [ sonu ] [ rik ] [ türk ] [ asa ] [ 821 ] [ arda ] [ sind ] [ devam ] [ ram ] [ ark ] [ ayna ] [ akl ] [ ütü ] [ kare ] [ kala ] [ yyllar ] [ art ] [ bat ] [ ben ] [ ast ] [ emel ] [ kim ] [ insan ] [ inci ] [ byt ] [ rler ] [ atl ] [ yeri ] [ kan ] [ çal??ma ] [ syra ] [ altyn ] [ e?e ] [ a?ar ] [ katy ] [ t?r ] [ olur ] [ s?r ] [ edi ] [ nüfus ] [ k s ] [ tas ] [ imi ] [ utu ] [ den ] [ ili ] [ nya ] [ kle ] [ a r ] [ ykta ] [ sab ] [ nem ] [ med ] [ rmak ] [ cad? ] [ sis ] [ a a ] [ ted ] [ dem ] [ y?l ] [ lym ] [ ince ] [ elm ] [ oda ] [ car ] [ lam ] [ e in ] [ aç? ] [ k?m ] [ ten ] [ gece ] [ yön ] [ dana ] [ aml ] [ avu ] [ ?s? ] [ nce ] [ asi ] [ e e ] [ orta ] [ yazy ] [ do?ru ] [ dün ] [ a??n ] [ eva ] [ neden ] [ sar ] [ nsan ] [ dil ] [ ?kta ] [ baz ] [ ang ] [ sel ] [ insanlar ] [ n r ] [ ça? ] [ eser ] [ gün ] [ k?l ] [ düzen ] [ par ] [ aras ] [ da y ] [ as? ] [ boy ] [ ordu ] [ y?llar ] [ din ] [ sonuç ] [ kad ] [ ata ] [ ine ] [ lak ] [ kat? ] [ lan ] [ kir ] [ arm ] [ tik ] [ oru ] [ mac ] [ ece ] [ etki ] [ irin ] [ lke ] [ süre ] [ metre ] [ ki?i ] [ teri ] [ lle ] [ ay? ] [ her ] [ lek ] [ mik ] [ ayy ] [ eski ] [ mer ] [ maya ] [ gen ] [ tyr ]
