Renksiz ve çok keskin kokulu bir gaz olan amonyak, sulu çözelti halinde de ayn? ad? ta??r. Bir azot (N) ve hidrojen (N) bile?i?idir. Çok eskiden Libya'da Ammon tap?na?? yak?nlar?nda haz?rland??? için, eski M?s?r tanr?s? Ammon'dan kinaye "Amonyak" diye isimlendirilmi?tir. ?lk kez pür amonyak gaz? 1774 y?l?nda ?ngiliz kimyac? Joseph Priestley taraf?ndan yap?lm??t?r.
Amonyak gaz? 10° ?s? ve 6-7 atmosferlik bas?nç alt?nda s?v? haline gelir. Kimyasal nitelik ve özelliklerini a?a??da belirtiyoruz :
Kimyasal simgesi (sembolü) : NH3
Özgül A??rl??? : 0,64
Kaynama noktas? (s?v? amonyak) : -33.5
Daha so?utulan amonyak,-74° de kitle halinde donar. Amonyak suda kolay erir. Günlük i?lerde kullan?lan amonyak % 10 oran?nda sulu bir eriyiktir. Amonyak oksijenle yak?l?rsa, su ve serbest azot meydana ç?kar. Havagaz? ve kok fabrikalar?nda , amonyak ikinci dereceden bir ürün olarak elde edilir. Bugün, endüstride hava azotundan sentetik olarak amonyak sa?lanmaktad?r. Bu yöntem Alman kimyac?s? Haber taraf?ndan bulunmu? ve Cari Bosch taraf?ndan uyguland??? için Haber-Bosch yöntemi diye isimlendirilmi?tir.
Hayvan cesetlerinin ve bitkilerin bozulup çürümesinden olu?an amonyak belli belirsiz bir oranla havada da bulunur. ?nsan ve hayvanlar?n vücudunda, proteinlerin parçalanmas?yla devaml? olarak amonyak meydana gelir. Bu amonyak idrarla d??ar? verilir. Havadaki çok az oranda amonyak, yukarda de?inmi? oldu?umuz, gibi hayvansal ve bitkisel proteinlerin çürümesiyle yay?lmaktad?r.
Amonyak endüstride son derece önemli ve yayg?n ölçüde kullan?lan bir maddedir.. Yapay gübre olarak kullan?ld??? gibi, basmac?lakta, soda yap?m?nda, so?utma i?lerinde amonyaktan yararlan?l?r. Renksiz,keskin kokulu,gözleri yakan ve ya?artan,yak?c? lezzetli amonyak gaz?n?n tam bile?imi, ilk kez 1785 y?l?nda Bertholler taraf?ndan aç?klanm??t?r.
Amonyak çözeltisi, gümü? tak?mlar?n temizlenmesine, kuma? lekelerinin ç?kar?lmas?na yarar. T?pta yak?c? olarak kullan?l?r. Bir bardak suya damlat?lan birkaç damla amonyak en ileri ölçüde sarho?lu?u giderir. Amonyak gaz?, asitlerle birle?erek alkalik tuzlar?n bütün özelliklerini ta??yan buharla?m?? maddeler verir.
İlgili etiketler
[ hayvanlar ] [ kuma? ] [ ayna ] [ nh3 ] [ protein ] [ proteinler ] [ kimya ] [ amonyak ] [ alman ] [ ünlü ] [ t?p ] [ bitki ] [ eski ] [ tanr? ] [ hayvan ] [ oksijen ] [ hidrojen ] [ bas?nç ] [ m?s?r ] [ nur ] [ ingiliz ] [ bitkiler ] [ tuz ] [ muz ] [ nar ] [ madde ] [ idrar ] [ simge ] [ asma ] [ göz ] [ asm ] [ kum ] [ bar ] [ tanr ] [ kuma ] [ s?v? ] [ bri ] [ gümü? ] [ gaz ] [ isim ] [ bardak ] [ van ] [ deri ] [ soda ] [ oks ] [ eski m?s?r ] [ nokta ] [ don ] [ azot ] [ atmosfer ] [ hava ] [ nedir ] [ ütü ] [ ali ] [ kan ] [ insan ] [ ölçü ] [ ta? ] [ vad ] [ dev ] [ asit ] [ eriyik ] [ mu? ] [ kaynama ] [ elik ] [ renk ] [ sa? ] [ devam ] [ parça ] [ kimyasal ] [ alt?n ] [ asal ] [ koku ] [ buhar ] [ derece ] [ alkali ] [ özellikleri ] [ zellikleri ] [ bit ] [ ein ] [ bell ] [ libya ] [ soda yap?m? ] [ ya? ] [ klan ] [ kinaye ] [ lek ] [ fabrikalar ] [ tüp ] [ yasa ] [ utu ] [ ?art ] [ art ] [ haber ] [ tak? ] [ tak ] [ dere ] [ ç?? ] [ sel ] [ kaynama noktas? ] [ dana ] [ kaynama noktas ] [ ceset ] [ vücud ] [ tak?mlar ] [ çözelti ] [ zelti ] [ mac ] [ ?an ] [ k?m ] [ kül ] [ k?l ] [ amonyak nedir ] [ kimy ] [ okul ] [ bas?n ] [ ak?n ] [ par ] [ yöntem ] [ nedi ] [ bitkileri ] [ fabrika ] [ maddeler ] [ maç ] [ mos ] [ ak?m ] [ kis ] [ sitler ] [ asitler ] [ tun ] [ veri ] [ bitkisel ] [ kimyac? ] [ kimyac ] [ gül ] [ lez ] [ kola ] [ gübre ] [ okulu ] [ yay ] [ tak?m ] [ kiler ] [ altyn ] [ asi ] [ oda ] [ gelir ] [ ylk ] [ e?in ] [ da y ] [ imge ] [ bas ] [ yapay gübre ] [ lup ] [ so?utma ] [ yarar ] [ ilk ] [ meydan ] [ ya?ar ] [ ytü ] [ b?t ] [ haber-bosch ] [ ak?l ] [ linde ] [ ser ] [ sar ] [ basyn ] [ monyak nedir ] [ asa ] [ nem ] [ taky ] [ akyl ] [ araf ] [ gümü ] [ boz ] [ eva ] [ inci ] [ car ] [ syvy ] [ tel ] [ sal ] [ alt ] [ ller ] [ aga ] [ cari bosch ] [ tik ] [ lak ] [ ?nsan ] [ nsan ] [ takym ] [ nam ] [ rik ] [ kitle ] [ kyly ] [ sy a ] [ kary ] [ nya ] [ byt ] [ cesetler ] [ kol ] [ roj ] [ aml ] [ rsa ] [ bosch ] [ özgül ] [ yön ] [ yuka ] [ yakan ] [ kala ] [ k n ] [ lle ] [ oksijenle ] [ oru ] [ asitlerle ] [ isimlendirilmi?tir ] [ ammon ] [ ak?nlar ] [ az?n?n ] [ dam ] [ asitle ] [ ak n ] [ k sa ] [ k m ] [ y l ] [ e e ] [ ak m ] [ k s ] [ bile?i?i ] [ cesetlerinin ] [ kimyac?s? ] [ atmosferlik ] [ idrarla ] [ zet ] [ ans ] [ oran ] [ ylan ] [ har ] [ alan ] [ tas ] [ joseph priestley ] [ yap?m ] [ ac?l ] [ alkal ] [ tuzlar ] [ leke ] [ serbest ] [ oku ] [ alma ] [ t a ] [ endüstri ] [ kar? ] [ hidro ] [ a?ar ] [ sind ] [ yararl ] [ tula ] [ kul ] [ dü? ] [ a??rl??? ] [ ürün ] [ c?? ] [ ad? ] [ ak?c? ] [ tis ] [ gil ] [ rec ] [ an ? ] [ an s ] [ ak c ] [ sen ] [ yay?lma ] [ ak?mlar ] [ k f ] [ ayvanlar ] [ tle ] [ bıt ] [ tağ ] [ çığ ] [ zelli ] [ geli ] [ cal ] [ yara ] [ ari ] [ rlik ] [ irk ] [ e ge ] [ ayg ] [ yas ] [ proteinl ] [ kes ] [ a n ] [ çöz ]