Ampulü Kim ?cat Etti ?
Ampulü Kim ?cat Etti ?
Bugün bir dü?meyi çevirmekle karanl?klar ayd?nl??a dönü?ebiliyorsa bunu ampulü icat eden Thomas Alva Edison'a borçluyuz.
1847 y?l?nda Amerikan?n Ohio eyaletinin Milan kasabas?nda dünyaya gelen Edison olmasayd?, belki de insano?lu daha uzun y?llar elektri?in nimetinden mahrum kalacakt?.
Edison yaln?z ampulü icat etmekle kalmam??,bugün kulland???m?z bir çok ?eyin de yarat?c?s? olmu?tur. Fonograf? icat etmemi? olsayd? belki gramofonda yap?lm?yacakt?.Kineskopu yapmasayd?, insano?lu sinema'y? çok uzun y?llar sonra gerçekle?tirebilecekti.
Edison'un icat etti?i veya geli?tirdi?i ?eyler say?lamayacak kadar çoktur. ??te bu yüzden dünya onu "Mucitlerin Kral?" ad? ile anar.
Fakat hiç ?üphe yokki,icatlar?n?n en önemlisi gecemizi gündüze çeviren ampuldür.
Edison'dan önce de pek çok mucit elektrik enerjisini ????a çevirmeye çal??m??t?. Örne?in ark lambas? icat edilmi?ti.Ancak,bunun günlük hayata uygulanmas? sözkonusu de?ildi .Edison bu çal??malar? izliyor, fakat üzerinde u?ra?makta oldu?u di?er ?eylerden vakit ay?r?p bu i?in üzerine e?ilemiyordu. Bu durum 1878 y?l?na kadar devam etti.
1878y?l?nda Edison,fonograf? yap?p yeni bir ba?ar? kazand?ktan sonra,y?llardan beri ilk defa dinlenmeye karar verdi. Prf. Barker'in davetini kabul ederek Ansania ?ehrine gitti. Burada ilk Amerikan dinomo'sunun imalatç?s?, William Wallace'in yapt??? yeni bir elektrik lambas?n?n denemesi gerçekle?tirilecekti.
Deney günü Edison,tahta bir çerçeve ile, hareket eden iki koldan ibaret bu ilkel cihaz?n çal??mas?n? dikkatle inceledi. Bu cihaz?n pratikte hiç bir i?e yaramayaca??ndan emindi .Yan?ndaki Prf. Barker'e:
-Zannederim ben bunun daha iyisini yapar?m,dedi.
Edison her i?i b?rak?p elektrik enerjisinden günlük hayatta kullan?labilecek verimli bir ???k kayna?? elde etmeye karar vermi?ti.
Tatilini uzatmadan laboratuvarlar?n?n bulundu?u "Menlo Park" a döndü. O s?ra Edison'un laboratuvarlar?nda 40-50 teknisyen çal???yordu. Hemen, hepsinin ellerindeki i?leri b?rakt?rd? ve bütün kadrosu ile i?e koyuldu. O Wallace gibi elektrik enerjisini bir tek yüzey üstünde toplamay? dü?ünmüyordu. Edison'un hedefi havagaz? lambalar?n?n yerini alabilecek bir ???k elde etmekti.
?lk çal??malardan sonra bunun havas? al?nm?? bir cam tüp içinde akkor hale getirilmi? bir cisim olabilece?ini bulmu?tu. Fakat bu madde ne olabilirdi. ??te bütün sorun buydu.
Elli teknisyen, ellerine geçen veya akla gelebilecek ne varsa hepsini ince tel haline getirip, havas? al?nm?? cam tüpler içine koyarak deniyorlard?. Günler aylar geçiyor fakat kopmadan uzun süre akkor halde kalabilecek maddeyi bulam?yorlard?. Bu arada Edison bir dostunun sakal?ndan kopard??? k?l? bile akkor hale getirmeye çal??m??,fakat netice alamam??t?.
??e ba?layal? aradan bir y?l geçmi?,fakat Edison henüz ba?ar?ya ula?amam??t?. 1879 kas?m?nda Edison bir gece masas?n?n ba??nda oturmu? dalg?n dalg?n dü?ünüyordu. Bir ara gözü ceketinin kopuk dü?mesindeki ipli?e tak?ld?. Her?eyi, denemi?, ama ipli?i denemek akl?na gelmemi?ti. Hemen yerinden f?rlad? ve yüzlerce makara iplik ald?rarak denemeye ba?lad?. Tireler önce küçük parçalara bölünüyor, sonra potalar?n içinde 4-5 saat ?s?t?larak kömür haline getiriliyordu. Yüzlerce denemeden sonra kömür haline gelen bir ipli?i havas? bo?alt?lm?? ampulün içine yerle?tirmeyi ba?ard?. Be? dakika sonra ampule cereyan verilmi? ve etrafa tatl?, sar?ms? bir ???k yay?lm??t?. Laboratuvarlardaki 50 teknisyen bu ?????n etraf?nda Edison'u yeni ba?ar?s?ndan dolay? kutluyorlard?.
Edison ise henüz i?in ba??nda oldu?u dü?üncesindeydi. ?pli?in yerine ba?ka ve daha çok dayanabilecek bir?ey koymay? dü?ünüyordu. Onu da ba?ard?,
4 Eylül 1882 de New York'un bir mahallesindeki 900 binaya tam on dört bin ampul tak?lm??t?. Herkes merakla neticeyi bekliyordu. Nihayet ?alter indirildi ve Dünya ilk defa elektrik ?????n?n nimetine kavu?tu
İlgili etiketler
[ kim icat etti ] [ amerika ] [ ilkel ] [ mucit ] [ kömür ] [ ayna ] [ sinema ] [ saat ] [ ampul ] [ dü?me ] [ ünlü ] [ ???k ] [ elektrik ] [ tahta ] [ kas ] [ cam ] [ cat ] [ nar ] [ icat ] [ madde ] [ göz ] [ aylar ] [ günler ] [ sunu ] [ alet ] [ enerji ] [ bar ] [ ila ] [ elebi ] [ a??n ] [ ata ] [ alg ] [ yeni ] [ mucitler ] [ icatlar ] [ gaz ] [ isim ] [ hareket ] [ hepsi ] [ fonograf ] [ gramofon ] [ cisim ] [ deri ] [ ampulü kim icat etti ] [ madde ne ] [ gündüz ] [ k l ] [ gram ] [ lamba ] [ edison ] [ new york ] [ dakika ] [ bal ] [ fonograf? ] [ thomas ] [ gra ] [ hava ] [ cihaz ] [ dikkat ] [ thoma ] [ ütü ] [ dünya ] [ din ] [ say? ] [ ordu ] [ insan ] [ ark ] [ maya ] [ thomas alva edison ] [ üre ] [ a il ] [ dev ] [ erk ] [ toplama ] [ hayat ] [ alg? ] [ mede ] [ uygulanmas ] [ e il ] [ uygulanmas? ] [ devam ] [ parça ] [ tüp ] [ i il ] [ makara ] [ önce ] [ cem ] [ kim icat ett ] [ edison olmasayd? ] [ ne var ] [ söz ] [ edison olmasayd ] [ iplik ] [ bor ] [ yaya ] [ ney ] [ mer ] [ tala ] [ mil ] [ top ] [ çiy ] [ med ] [ merak ] [ uydu ] [ deney ] [ ampulü icat eden ] [ let ] [ lek ] [ en son ] [ kasa ] [ t?p ] [ süt ] [ ???n ] [ soru ] [ masa ] [ erik ] [ rüya ] [ çel ] [ teknisyen ] [ saba ] [ çam ] [ gece ] [ yarak ] [ çal??ma ] [ s?ra ] [ tak? ] [ kut ] [ tak ] [ atlar ] [ olmasayd ] [ dere ] [ yeri ] [ deneme ] [ led ] [ ???k kayna?? ] [ k kayna ] [ sab ] [ nemi ] [ elektrik enerjisi ] [ kül ] [ icatlar? ] [ k?l ] [ meri ] [ elek ] [ lektrik ] [ bas?n ] [ duru ] [ alter ] [ ?kta ] [ akik ] [ y?llar ] [ ayet ] [ alva edison ] [ lambalar ] [ bora ] [ anne ] [ catlar ] [ kral ] [ ime ] [ tun ] [ veri ] [ william ] [ icatlary ] [ plama ] [ trafa ] [ arama ] [ nabi ] [ kara ] [ ben ] [ koy ] [ kaza ] [ vas ] [ yay ] [ enerj ] [ lke ] [ dinlenme ] [ emin ] [ rat ] [ atl? ] [ atl ] [ muc ] [ ylk ] [ e?in ] [ cad? ] [ cad ] [ elm ] [ oya ] [ çal??mas? ] [ alaca ] [ bas ] [ ?rak ] [ sinem ] [ ilk ] [ ?am ] [ ince ] [ kaz ] [ üstü ] [ fon ] [ ?pl ] [ ???k kayna ] [ b?t ] [ gelme ] [ yrak ] [ küp ] [ ram ] [ ilke ] [ bur ] [ areket ] [ ak?l ] [ dini ] [ dinomo ] [ yyllar ] [ sar? ] [ sar ] [ basyn ] [ meden ] [ sorun ] [ asa ] [ kasaba ] [ nem ] [ taky ] [ tatil ] [ itleri ] [ akyl ] [ atly ] [ rum ] [ cerceve ] [ tin ] [ eva ] [ vir ] [ sary ] [ ykta ] [ ret ] [ tel ] [ lis ] [ ypl ] [ indir ] [ erçek ] [ ?alter ] [ tat ] [ ayd?n ] [ ciy ] [ alt ] [ ller ] [ at k ] [ muçitler ] [ içatlar ] [ arlar ] [ fonografy ] [ aga ] [ hedef ] [ uyd ] [ yüzde ] [ tik ] [ ura ] [ ki i ] [ nsan ] [ syra ] [ rik ] [ kyly ] [ hare ] [ sy a ] [ dy ky ] [ avu ] [ nya ] [ byt ] [ dük ] [ kol ] [ sakal ] [ ker ] [ rsa ] [ ecem ] [ kala ] [ k n ] [ lle ] [ ehr ] [ oru ] [ elme ] [ skop ] [ illi ] [ t n ] [ k m ] [ y l ] [ e in ] [ ca??ndan ] [ amaya ] [ e?ilmi?ti ] [ ati ] [ çal??malar? ] [ ans ] [ men ] [ ulam ] [ ynler ] [ har ] [ arüs ] [ ilk a ] [ aram ] [ ömür ] [ merik ] [ ork ] [ dü?ünce ] [ alma ] [ abo ] [ t h ] [ t a ] [ ryp ] [ kazan ] [ süre ] [ ça? ] [ rak? ] [ ire ] [ maka ] [ neme ] [ rmi ] [ a?ar ] [ ba?ar? ] [ etin ] [ sind ] [ ba?ar ] [ talar ] [ zan ] [ thomas alva ediso ] [ cady ] [ elektri?i ] [ wallace ] [ bo? ] [ çat ] [ icat etmek ] [ k p ] [ ar s ] [ y la ] [ asas ] [ al? ] [ ay? ] [ ad? ] [ t ? ] [ ba?a ] [ karanl?k ] [ sak ] [ are ] [ dört ] [ elk ] [ saa ] [ ilin ] [ atlar? ] [ çerçeve ] [ milan ] [ kineskop ] [ icat eden ] [ ansan ] [ elektrik enerjis ] [ an s ] [ örne?i ] [ parçalar ] [ rne ] [ edison olmasaydy ] [ i e ] [ dün ] [ çük ] [ da y ] [ düny ] [ ıpl ] [ tıp ] [ leb ] [ t ı ] [ ytü ] [ sır ] [ bıt ] [ geli ] [ cal ] [ yara ] [ tini ] [ dis ] [ isin ] [ ani ] [ att ] [ ipl ] [ emek ] [ kes ] [ s a ] [ a n ] [ new ]
