Yerküresinin (dünyan?n) yap?s?n?,ya??n?,dolay?s?yla kayalar?n ve yüzeyin özelliklerini,yap?sal karakterlerini inceleyen bilim dal? "jeoloji" diye isimlendirilir. Kelime,eski Yunanca "geos-yer" ve "logos-bilim" sözlerinden gelen birle?ik bir deyimdir.
Jeologlar?n yani jeoloji bilimi uzmanlar?n?n amaçlar?ndan biri, yerküresindeki topraklar?n zamanla u?rad??? de?i?iklikleri aç?klamak, bu de?i?iklikleri belirli zamanlar çerçevesinde s?ralamakt?r. Ayr?ca,denizlerle karalar aras?ndaki sonsuz bir sava? niteli?i ta??yan ili?kiler, suyun, rüzgarlar?n etkileri, yer kabu?unun bugünkü da? kitlelerine dönü?ümüyle sonuçlanan küresel hareketler,yaylalar?n ve masif kayalar?n olu?umu da jeolojinin kapsad??? konulard?r.
Kolayca tahmin olunaca?? gibi, insanlar dünyan?n yap?s?n? çok eski tarihlerden beri merak etmi?lerdir. Kayalar?n çe?itlili?ini, da?lar?n nas?l ve ne zaman meydana geldi?i,belirli madenlerin belirli yerlerde bulunmalar?n?n nedeni, bu merak çerçevesindeki say?s?z sorular?n sadece en önemlilerinden birkaç?d?r.
Jeologlar,dünyan?n tarihini,uzun ömrü boyunca kat kat y??d??? kaya tabakalar?ndan,bunlar?n yap?sal özelliklerinden, karalardaki insan,bitki ve hayvan fosillerinden okuyarak de?erlendirirler.
Jeoloji bilimsel yöntemler, incelemeler,çal??malarla ?ekillenip geli?meden, gerçek bir bilim niteli?ini almadan önce, dünyan?n yap?s? ve ya??yla ilgili aç?klamalarda sadece tahmin ve varsay?mlar (faraziyeler) olmaktan öteye bir de?er ta??m?yordu. 1795 y?l?nda Jamet Hutton ad?ndaki bir ?skoçyal?n?n yazd??? eser,akarsular?n yeryüzünün ?ekillenmesindeki rolüne de?iniyordu. Charles Lyell ad?nda ba?ka bir ?skoçyal? 1830 y?llar?nda yeni bir eser yazd?. Kitab?n ad? "Jeolojinin Esaslar?" yd?. Charles Lyell,yeryüzünün ?ekillenmesinde yanarda?lar?n da etken oldu?unu belirtmekteydi.
Gerçeklen de,modern Jeoloji yeryüzünün ?ekillenmesinde yanarda?lar?n,denizlerin,akarsular?n büyük ölçüde rol oynad?klar?n? aç?klamaktad?r. Yerkabu?unun iki temel maddeden, kütleler ve bunlar?n çe?itli nedenlerle ufalanmas? sonucu olu?an topraklardan meydana geldi?i,kültelerin üçe ayr?ld??? da jeolojik gerçeklerin en önemlileri aras?ndad?r.
Külteler ?öylece üçe ayr?lmaktad?r :
1 ) Püskürük külteler: Yeryüzüne ç?km?? lavlar?n so?umas?yla olu?mu?tur. Yap?lar?na göre, granit, porfir ve trakit olarak üçe ayr?l?r.
2)Tortul külteler: Irmak,deniz,göl,sel sular?n?n sürükledi?i maddelerin tortulla?mas?ndan olan kültelerdir.
3)Metomorfik külteler : Püskürük ve tortul kültelerin çe?itli etkilerle fiziksel ve kimyasal yap? de?i?iklikleriyle meydana gelmi?lerdir.
Jeoloji halen bir çok dallara ayr?lm??t?r. Bunlar? da ?öylece s?ralayabiliriz:
a ) Fosilleri,buzullar?,yanarda?lar? inceleyen jeoloji dallar? (paleontoloji, volkanoloji, glasiyoloji) b ) Yeryüzünün de?i?ikliklerini inceliyen jeoloji dal? (fiz-yo?rafi) c ) Topra??n türünü tayin eden jeoloji dal? (jeomorfoloji) d ) Kimyasal niteliklerle ilgilenen jeoloji dal? (jeokimya)
İlgili etiketler
[ fosil ] [ bilimsel yöntem ] [ nedir ] [ bilimsel ] [ insan ] [ ne zaman ] [ tarih ] [ denizler ] [ dünya ] [ koç ] [ bilim ] [ kütle ] [ kimya ] [ yeryüzü ] [ madenler ] [ ta? ] [ oyun ] [ yunan ] [ fizik ] [ sava? ] [ fal ] [ bitki ] [ fiziksel ] [ ölçü ] [ eski ] [ hayvan ] [ bilimi ] [ üre ] [ akarsu ] [ neden ] [ jeoloji ] [ göl ] [ deniz ] [ ?rmak ] [ nar ] [ ordu ] [ mu? ] [ madde ] [ maden ] [ kelime ] [ tarihi ] [ say? ] [ iskoç ] [ kitab ] [ karsular? ] [ sava ] [ rmak ] [ say ] [ yaz ] [ isko ] [ karsular ] [ a??n ] [ yeni ] [ insanlar ] [ isim ] [ jeolog ] [ hareket ] [ granit ] [ erk ] [ r ya ] [ van ] [ made ] [ rüzgar ] [ lav ] [ akarsular ] [ a il ] [ tay ] [ yanarda? ] [ fosiller ] [ varsay?m ] [ jeo ] [ yanarda ] [ da?lar ] [ gra ] [ arazi ] [ sular ] [ buzullar ] [ t?r ] [ ?s? ] [ a?k ] [ man ] [ a?? ] [ kan ] [ kar ] [ a a ] [ zaman ] [ e ya ] [ ulu ] [ büyü ] [ akarsular? ] [ yanarda?lar ] [ mede ] [ maddelerin ] [ elik ] [ e il ] [ anan ] [ kars ] [ kimyasal ] [ fiziksel ve kimyasal ] [ bulu ] [ önce ] [ nce ] [ asal ] [ mal ] [ volkan ] [ sözleri ] [ kayalar?n olu?umu ] [ nac ] [ rol ] [ paleontoloji ] [ özellikleri ] [ zellikleri ] [ söz ] [ bit ] [ hal ] [ buz ] [ s?ra ] [ kat ] [ mer ] [ jeoloji nedir ] [ tabak ] [ da? ] [ top ] [ med ] [ merak ] [ yer ] [ sel sular? ] [ sel sular ] [ ya? ] [ ter ] [ küre ] [ morfoloji ] [ küresel ] [ olu?umu ] [ din ] [ toprak ] [ ayy ] [ soru ] [ nas?l ] [ hareketler ] [ sa? ] [ yasa ] [ çel ] [ lamalar ] [ lama ] [ olo ] [ sözler ] [ yarak ] [ nedenler ] [ di? ] [ çal??ma ] [ ay? ] [ gün ] [ ç?? ] [ sel ] [ dana ] [ alay ] [ lal ] [ ?ekil ] [ ekil ] [ led ] [ aras ] [ mac ] [ eser ] [ da?la ] [ ?an ] [ charles ] [ adlar ] [ kül ] [ madenleri ] [ bul ] [ k?l ] [ kimy ] [ sorular ] [ yerkabu?u ] [ yöntem ] [ kayalar ] [ nedi ] [ eto ] [ kta ] [ far ] [ y?llar ] [ lara ] [ maddeler ] [ maç ] [ ayi ] [ i?ik ] [ logo ] [ etki ] [ ime ] [ çe?it ] [ ?sk ] [ dünyan?n ] [ karalar ] [ tom ] [ fosi ] [ kola ] [ kara ] [ kil ] [ püskürük külteler ] [ yay ] [ karakter ] [ kiler ] [ kim ] [ eski yunan ] [ asi ] [ yer kabu?u ] [ imi ] [ esas ] [ yerküre ] [ e?in ] [ cad? ] [ cad ] [ aman ] [ etkileri ] [ elm ] [ da y ] [ ya?? ] [ kap ] [ nasyl ] [ dünyan?n yap?s? ] [ yap?s? ] [ masif ] [ pal ] [ kaya ] [ da?lar? ] [ mor ] [ bak ] [ gran ] [ deyim ] [ kon ] [ ilgi ] [ ince ] [ rler ] [ meydan ] [ madenle ] [ modern ] [ dede ] [ ton ] [ tabakalar ] [ volkanoloji ] [ areket ] [ dini ] [ ser ] [ tabaka ] [ yyllar ] [ lam ] [ bilim dal? ] [ bilim dal ] [ tor ] [ dirili ] [ osi ] [ meden ] [ yapysy ] [ asa ] [ nem ] [ emel ] [ arda ] [ razi ] [ bili ] [ leo ] [ düny ] [ pale ] [ arl ] [ cerceve ] [ aç? ] [ dünyanyn ] [ ran ] [ s?r ] [ buzul ] [ nlar ] [ tel ] [ geli?me ] [ iller ] [ erçek ] [ tey ] [ de?er ] [ lavlar ] [ nedeni ] [ r b ] [ sal ] [ ller ] [ at k ] [ bilim daly ] [ arlar ] [ a i ] [ lala ] [ e?e ] [ bel ] [ ki i ] [ ysk ] [ bun ] [ nsan ] [ akarsulary ] [ syra ] [ kitle ] [ hare ] [ topra ] [ yun ] [ nya ] [ dük ] [ kol ] [ rsa ] [ yön ] [ kala ] [ aralar ] [ alar ] [ lle ] [ oru ] [ deyimdir ] [ yanarda?lar?n ] [ tortul ] [ lyell ] [ jeolojinin ] [ külteler ] [ kille ] [ kütleler ] [ püskürük ] [ kültelerin ] [ belirtmekteydi ] [ lun ] [ buzullar? ] [ yerkabu?unun ] [ e e ] [ k y ] [ jeologlar?n ] [ küresinin ] [ de?iniyordu ] [ sonuç ] [ jamet ] [ gerçeklen ] [ sonu ] [ jeokimya ] [ fosillerin ] [ jeologlar ] [ faraziyeler ] [ i ne ] [ a tabaka ] [ illerin ] [ amaç ] [ sav ] [ jeomorfoloji ] [ har ] [ alan ] [ etken ] [ rad ] [ iler ] [ illeri ] [ ayça ] [ kler ] [ n m ] [ boy ] [ oku ] [ alma ] [ inç ] [ çük ] [ ürük ] [ tortulla?ma ] [ tan ] [ t h ] [ so?uma ] [ sla ] [ ça? ] [ ?ikl ] [ ikl ] [ ba? ] [ rady ] [ sind ] [ slar ] [ akl ] [ rüzga ] [ y?la ] [ ürün ] [ c?? ] [ cady ] [ a s ] [ l m ] [ d k ] [ adl ] [ ad? ] [ t ? ] [ ?ik ] [ are ] [ res ] [ suyun ] [ olmak ] [ yap ] [ yaylalar ] [ gil ] [ gel ] [ çerçeve ] [ sill ] [ üü? ] [ e ?e ] [ ak c ] [ i i ] [ yery ] [ ilim ] [ l k ] [ k k ] [ i e ] [ ili?ki ] [ tle ] [ aka ] [ dün ] [ tyr ] [ an t ] [ sır ] [ tır ] [ yıl ] [ eğe ] [ t ı ] [ sağ ] [ dağ ] [ ısk ] [ konu ] [ e ğe ] [ tağ ] [ çığ ] [ zelli ] [ geli ] [ cal ] [ kıl ] [ nad ] [ yara ] [ isi ] [ ari ] [ irk ] [ aki ] [ san ] [ ani ] [ raki ] [ yas ] [ a y ] [ a t ] [ akt ] [ bilimsel y ]