Ses Nedir?
Ses Nedir?
Ses,bir objenin (cismin) titre?imleriyle olu?an bir enerji türüdür. Titre?im ise,bir cismin yapt??? ileri-foori, küçük ve çok h?zl? harekettir. Bir cetveli üçte ikisi d??arda kalacak ?ekilde bir masan?n kenar?na yerle?tirin. Bir elinizle masan?n üzerinde kalan k?sma kuvvetle bast?r?n. Serbest elinizle de cetvelin bo?ta masa kenar?ndan d??arda kalan ucunu a?a??ya do?ru çekin ve birden b?rak?n. Cetvelin yukar? a?a??ya h?zl? hareketler düzeninde titre?im yapt???n? göreceksiniz. Bu esnada v?nlamay? and?ran bir ses de duyulacakt?r. Bu ses, cetvelin titre?imleriyle meydana gelmi?tir.
Ses fiziksel bir olayd?r. Fizikte "ses" deyince, sesi meydana getiren titre?im hareketi anla??l?r. Daha yukarda belirtmi? oldu?umuz gibi,bir cismin ses ç?karmas? için titre?im yapmas? gerekir. Gergin teller, maden levhalar,maden çubuklar en iyi ses veren cisimler aras?nda say?l?r. Müzik aletlerinin ço?unda da ses kayna?? olarak bu cisimlerden yararlan?l?r. Sesler:
1- ?nsan kula??n?n duydu?u
2- ?nsan kula??n?n duymad??? diye iki guruba ayr?l?r.
Sesin do?mas? için titre?im hareketi yetmez. Titre ?en cismin sesi iletecek bir ortamda bulunmas? gerekir. Sözkonusu ortam kat?, s?v?,ya da gaz olabilir. Ancak sesi iletebilecek nitelikte,yani esnek olmas? ?artt?r. Sesi en iyi ileten ortam gazd?r. Buna kar??l?k, su sesi iyi iletmez. Sesin bir ba?ka özelli?i bo?luktan geçmeyi?idir. Havas? bo?alt?lm?? kapal? yerlerde ses duyulmaz.
Tabiatta çe?itli sesler vard?r.Düzensiz, uyumsuz (ahenksiz) sesler "gürültü" diye tan?mlan?r. ?nsan kula?? sesleri üç özelli?e göre ay?r?r. Bunlar (1) sesin yüksekli?i, (2) Sesin ?iddeti, (3) sesin t?n?s?'d?r.
Ses esnek bir ortamda, suya at?lan cismin meydana getirdi?i halkalar gibi dalgalar do?urur. Müzikte "diyapazon" diye tan?mlanan sesleri kontrol aletiyle yapaca??m?z bir deney, "ses dalgalar?" m daha iyi anlamam?za yarayacakt?r.Diyapazon, tahta bir kutu üzerine yerle?tirilmi? çatal biçiminde, iki kollu madeni bir parçad?r. Vurulunca, çatal?n kollar? titre?ir. Bu titre?im de, diyapazon'un çevresindeki havada baz? dalgalar meydana getirir. Sözkonusu dalgalar "ses dalgalar?" diye tan?mlan?r.
Titre?im yapan bir cisimde, cismin her zerresinin bir titre?imi tamamlamas? için geçen zamana "periyod" ad? verilir. Saniyedeki titre?im say?s? ise "frekans" diye belirtilir. Bir sesin yüksekli?i,o sesin dalgas?n?n frekans? ile ölçülür.
Buna kar??l?k, sesin ?iddeti genli?ine ba?l?d?r. T?n?s? da, dalga e?risinin biçimiyle belirlenir. Sesin yüksekli?ini belirtmek için,konu?ma dilinde "kal?n ses", "ince ses" deyimleri kullan?l?r. Frekans? küçük olan sesler kal?n, frekans? büyük olan sesler de incedir.
T?n?, sesin kulakta b?rakt??? etki kar??l???nda kullan?lan bir deyimdir.
İlgili etiketler
[ nedir ] [ insan ] [ müzik ] [ ayna ] [ kan ] [ ray ] [ fizik ] [ halk ] [ fiziksel ] [ ölçü ] [ ses ] [ tahta ] [ muz ] [ nar ] [ biat ] [ maden ] [ say? ] [ kuvvet ] [ frekans ] [ alet ] [ dalgalar ] [ enerji ] [ say ] [ a??n ] [ s?v? ] [ ata ] [ alg ] [ isim ] [ gaz ] [ kutu ] [ isimler ] [ hareket ] [ cisim ] [ made ] [ cetvel ] [ s v ] [ titre?im hareketi ] [ tabiat ] [ anlam ] [ ahenk ] [ hava ] [ konu?ma ] [ kulak ] [ ses nedir ] [ t?r ] [ ?s? ] [ a?k ] [ man ] [ a?? ] [ kar ] [ a a ] [ zaman ] [ dil ] [ lir ] [ vad ] [ ren ] [ e ya ] [ ulu ] [ büyü ] [ diyapazon ] [ baz ] [ ni e ] [ elik ] [ anan ] [ niye ] [ titre?im ] [ parça ] [ i il ] [ bulu ] [ pan ] [ nce ] [ ses dalgalar? ] [ ses dalga ] [ ses dalgalar ] [ tiren ] [ rol ] [ ensi ] [ çeki ] [ eki ] [ söz ] [ hal ] [ kat? ] [ kat ] [ ney ] [ esnek ] [ çin ] [ çevre ] [ evre ] [ yer ] [ zerre ] [ kula ] [ uydu ] [ deney ] [ let ] [ odun ] [ din ] [ gen ] [ ayy ] [ cat ] [ masa ] [ hareketler ] [ utu ] [ lama ] [ gece ] [ ?art ] [ art ] [ akü ] [ kut ] [ ay? ] [ sel ] [ dana ] [ ?ekil ] [ ekil ] [ tan?m ] [ aras ] [ ?an ] [ ileten ] [ cisimler ] [ bul ] [ sesin t?n?s? ] [ ak?n ] [ k olma ] [ irin ] [ duru ] [ par ] [ müzik aletleri ] [ nedi ] [ sesin yüksekli?i ] [ kta ] [ teller ] [ lara ] [ sesler ] [ aletler ] [ ten ] [ etki ] [ kis ] [ çe?it ] [ veri ] [ peri ] [ kal?n ses ] [ ince ses ] [ çatal? ] [ çatal ] [ sesin ?iddeti ] [ atal ] [ tyr ] [ kil ] [ karma ] [ vas ] [ aletleri ] [ enerj ] [ eren ] [ ulak ] [ gal ] [ ses kayna?? ] [ ses kayna ] [ imi ] [ deyimler ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ d?n ] [ aman ] [ elm ] [ kap ] [ alaca ] [ üçte ikisi ] [ te ikisi ] [ bas ] [ pal ] [ ak? ] [ am? ] [ ?rak ] [ rak ] [ yarar ] [ deyim ] [ kon ] [ katy ] [ halkal ] [ ses dalg ] [ ince ] [ rler ] [ meydan ] [ gürültü ] [ ast ] [ al? ] [ yrak ] [ dün ] [ areket ] [ dini ] [ linde ] [ ser ] [ tanym ] [ lam ] [ r va ] [ çim ] [ asa ] [ stürün ] [ duyu ] [ arda ] [ do?u ] [ cevre ] [ bili ] [ düny ] [ arl ] [ t?n? ] [ cet ] [ kenar? ] [ kenar ] [ ?ran ] [ ece ] [ ran ] [ tyny ] [ sesin tynysy ] [ nlar ] [ syvy ] [ tel ] [ gür ] [ ses dalgalary ] [ r b ] [ yran ] [ alt ] [ ller ] [ a i ] [ uyd ] [ e?e ] [ bel ] [ ismi ] [ lak ] [ kir ] [ her ] [ bun ] [ ?nsan ] [ nsan ] [ kenary ] [ hare ] [ k?s ] [ kary ] [ fizikte ] [ kol ] [ aml ] [ sesin _iddeti ] [ ta_ k ] [ titre_im hareketi ] [ yuka ] [ kala ] [ eti ] [ k n ] [ alar ] [ ena ] [ lle ] [ deyimdir ] [ cisimlerden ] [ lun ] [ e in ] [ k s ] [ ba a ] [ s k ] [ s ç ] [ cisimle ] [ cisimlerde ] [ titre?imleri ] [ enli ] [ orta ] [ tamam ] [ ans ] [ arm ] [ tre ] [ ylan ] [ har ] [ alan ] [ iler ] [ levha ] [ n m ] [ düzen ] [ alkal ] [ ba? ] [ serbest ] [ saniye ] [ inç ] [ çük ] [ tan ] [ dalga ] [ teb ] [ s nedir ] [ özelli?i ] [ ça? ] [ rak? ] [ ire ] [ kar? ] [ h?z ] [ m s ] [ ince se ] [ nüm ] [ do?ru ] [ sind ] [ yararl ] [ lev ] [ kul ] [ dü? ] [ titre?i ] [ çevresinde ] [ evresinde ] [ ürün ] [ sek ] [ cady ] [ sesle ] [ ayn ] [ a s ] [ bo? ] [ çat ] [ di? ] [ adl ] [ gas ] [ an? ] [ are ] [ res ] [ yap ] [ erek ] [ gin ] [ gel ] [ irden ] [ ilin ] [ duy ] [ ses n ] [ rec ] [ e ?e ] [ an s ] [ düya ] [ i i ] [ ?l?k ] [ enerji türü ] [ i e ] [ tle ] [ tır ] [ eğe ] [ konu ] [ e ğe ] [ zelli ] [ nad ] [ yara ] [ isi ] [ isin ] [ san ] [ ani ] [ att ] [ kisi ] [ ekin ] [ çağ ] [ anğ ] [ a y ] [ akt ] [ maz ]
