Evliya Çelebi Kimdir?
Evliya Çelebi Kimdir?
Kendi ifadesiyle, ad?n?n "Evliyay? bi riya Mehmet Z?lli bin Dervi?" oldu?unu belirten Evliya Çelebi, 17.yüzy?lda ya?am??, Seyahatname?siyle ünlü bir Osmanl? yazar?d?r. Ciltler tutan "Seyahatname?sine,bu ciltlerde çe?itli ülkelerden söz etti?ine bak?lacak olursa, çok gezip dola?m?? bir "seyyah" oldu?u da kendili?inden ortaya ç?kmaktad?r.
1611 y?l?nda ?stanbul'da do?an bu zeki, üslubu son derece renkli, ifadesi içtenlikle yüklü usta yazar," Seyahatname'sinde gezip gördü?ü yerleri ayr?nt?lar?yla, ülke toplumunun ya?ant?s?na ili?kin gözlemlerle,o çevrenin gelenek ve töreleriyle yazm??t?r. Evliya Çelebi'nin "Seyahatname" sini okurken, sözünü etti?i ülkeleri kendimiz dola??yor,da?lar?n?, göllerini, yap?lar?n? bizzat görüyor, insanlar?n? ?ahsen tan?m?? gibi oluruz. Dolay?s?yla, Evliya Çelebi'yi "Türk röportaj yazarlar?n?n piri" diye tan?mlamak hiç de ayk?r? dü?mez.
Gene,kendi eserinde anlatt??? bir rüyaya göre, Evliya Çelebi bu rüyada kendini ?stanbul'da Yemi? ?skelesi yak?n?ndaki Ahi Çelebi Camii'nde görmü?tür. Caminin içi askerle ve nur yüzlü ki?ilerle doludur. Müslümanl???n ilk dönemindeki okçular?n piri Saad ?bni Ebi Vakkas da bu nur yüzlü ki?ilerin aras?nda bulunmaktad?r. Saad ?bni Ebi Vakkas,elini öpen Evliya Çelebi'ye,Hazreti Peygamber'in gelip namaz k?ld?raca??n?, namazdan sonra kendilerinin mübarek elini öpmesini ve yard?m dile?inde bulunmas?n? söylemi?tir.Evliya Çelebi onun dedi?i gibi yapm??,Hazret-i Peygamber'in mübarek elini öpmü?, fakat "?efaat ya Resulallah" diyece?i yerde,o an'?n heyecan?yla dili dola?arak "Seyahat ya Resulallah" demi?tir.
Evliya Çelebi'nin durup dinlenmeksizin yapt??? seyahatler ve dünya yaz?n (edebiyat) tarihine geçen ünlü eseri "Seyahatname", i?te bu dile?in sonucu olmu?tur.
Evliya Çelebi,eserinde yurt içi ve d??? yolculuklar?n? anlat?rken, insan? ?a??rtacak ölçüde içtendir. ?a?k?nl?klar?n?, korkular?n?, heyecanlar?n?, sevinçlerini hiç gizlemeksizin mübala?aya yak?n bir co?kuyla dile getirmi?tir. Öyle ki, co?kulu ifadesine bakarak,anlatt?klar?n?n baz?lar?n? hayal ürünü bulanlar,hatta "uydurma" diyenler bile ç?km??t?r. Çelebi'nin ilk yurt d??? gezisi K?r?m'ad?r. Bu seyahatinde bindi?i gemi batm??, Evliya Çelebi fena halde korkuya kap?larak bir daha Karadeniz'de seyahate tövbe etmi?tir.
?stanbul'a döndükten sonra Gümrük Emini Ali A?a'ya imam olmu?, bir süre kendini zevk ve e?lence alemine kapt?rm??t?r. Zaten güvenilir kaynaklardan günümüze ula?an bilgiye göre, Evliya Çelebi paraya ve güzele dü?künlü?ü tutku derecesine varan bir adamd?.
?maml??? uzun sürmeyen Evliya Çelebi, çok geçmeden gene yollara dü?mü?, 1663 y?l?nda Kara Mehmet Pa?a'n?n Rumeli Beylerbeyi payesiyle Avusturya Elçili?ine atand??? zaman, Beç Kalesi kap?s?na dayanan zengin giyimli,kalabal?k maiyet aras?nda Evliya Çelebi de bulunmu?tur.
Evliya Çelebi'nin ünlü "Seyahatname?si, 17. yüzy?ldaki Anadolu, Yak?n Do?u, Karadeniz bölgesi, Balkanlar ve hatta Orta Avrupa'y? co?rafyas?, toplum hayat?, insanlar? ve töreleriyle tan?mam?z için büyük ve zengin bir bilgi kayna?? olmu?tur.
İlgili etiketler
[ edebiyat ] [ kimdir ] [ a?? ] [ istanbul ] [ gözlem ] [ insan ] [ avrupa ] [ osmanl? ] [ tarih ] [ dünya ] [ seyyah ] [ ayna ] [ kan ] [ ray ] [ balkanlar ] [ türk ] [ kaynak ] [ yak?n do?u ] [ toplum ] [ para ] [ büyü ] [ asker ] [ din ] [ ünlü ] [ yazar ] [ e?lence ] [ edebi ] [ yaz? ] [ ölçü ] [ co?rafya ] [ ada ] [ zeki ] [ rüya ] [ kimdi ] [ kale ] [ pa?a ] [ üre ] [ kas ] [ nur ] [ seyahatname ] [ gezi ] [ cam ] [ ayr?nt?lar? ] [ nil ] [ göl ] [ deniz ] [ ali ] [ mu? ] [ zaman ] [ vinç ] [ mehmet ] [ edebiya ] [ bal?k ] [ avusturya ] [ alabal?k ] [ namaz ] [ evliya çelebi ] [ karadeniz ] [ tarihi ] [ elçi ] [ dil ] [ yard?m ] [ çelebi ] [ emi ] [ göz ] [ evren ] [ ibn ] [ canl ] [ ara ] [ yaz ] [ bar ] [ elebi ] [ osmanl ] [ a??n ] [ vin ] [ ata ] [ ulu ] [ müze ] [ fen ] [ ar? ] [ insanlar ] [ osman ] [ lir ] [ bölge ] [ eri ] [ ate ] [ t?r ] [ urup ] [ man ] [ a a ] [ t p ] [ a il ] [ k r ] [ e ya ] [ orta a ] [ i ki ] [ ren ] [ ?s? ] [ tay ] [ bilgi ] [ ini ] [ bal ] [ a?k ] [ ki?i ] [ beyler ] [ göller ] [ da?lar ] [ karadeniz bölgesi ] [ çel ] [ gemi ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ kar ] [ baz ] [ hayat? ] [ hayat ] [ ni e ] [ mede ] [ gölleri ] [ renk ] [ anan ] [ karadeni ] [ yazarlar ] [ bulu ] [ utku ] [ nce ] [ yurt ] [ söz ] [ sözü ] [ dedi?i ] [ ahi ] [ ne var ] [ derece ] [ eki ] [ hal ] [ yaya ] [ do?a ] [ kat ] [ a k ] [ çin ] [ çevre ] [ top ] [ da? ] [ evre ] [ güven ] [ med ] [ zar ] [ yer ] [ adam ] [ kula ] [ uydu ] [ peygamber ] [ ya? ] [ evliya ] [ camii ] [ evliya çelebi kimdir ] [ d??k? ] [ en son ] [ gen ] [ mübala?a ] [ ayy ] [ piri ] [ dem ] [ çam ] [ lama ] [ allah ] [ gece ] [ lym ] [ ay? ] [ ?efaat ] [ ço?rafya ] [ akü ] [ efaat ] [ dere ] [ gün ] [ evliya celebi kimdir ] [ ç?? ] [ lal ] [ anadolu ] [ n r ] [ led ] [ ?an ] [ tan?m ] [ heyecan ] [ aras ] [ cin ] [ eser ] [ da?la ] [ evliya celebi ] [ renkli ] [ adlar ] [ önemi ] [ nemi ] [ kül ] [ ele ] [ lan ] [ bul ] [ k?l ] [ olur ] [ ak?n ] [ par ] [ duru ] [ ?sk ] [ usta ] [ kta ] [ y?l ] [ gem ] [ k?r?m ] [ lara ] [ ?ef ] [ ya?ant? ] [ paraü ] [ ten ] [ çe?it ] [ cilt ] [ bil ] [ ?rk ] [ tyr ] [ nak ] [ ya y ] [ kara ] [ kyrym ] [ as? ] [ a?k? ] [ ask ] [ yay ] [ do?an ] [ avr ] [ kim ] [ korku ] [ ülke ] [ yazarlar? ] [ lke ] [ dinlenme ] [ balyk ] [ emin ] [ imi ] [ edi ] [ oda ] [ sevinç ] [ sevin ] [ ske ] [ d?n ] [ ya?am ] [ amber ] [ name ] [ atl ] [ ylk ] [ e?in ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ tan?m? ] [ aman ] [ vinçler ] [ da y ] [ kap ] [ kaynaklar ] [ ya?am? ] [ den ] [ ak? ] [ am? ] [ da?lar? ] [ rak ] [ bak ] [ ilgi ] [ ilk ] [ ?am ] [ rler ] [ hat ] [ balkan ] [ müslüm ] [ pir ] [ dün ] [ engin ] [ al? ] [ giyim ] [ dini ] [ ak?l ] [ ser ] [ tanym ] [ çan ] [ lam ] [ hayaty ] [ vakkas ] [ meden ] [ yrk ] [ yazy ] [ nem ] [ u?ur ] [ arda ] [ do?u ] [ cevre ] [ cami ] [ akyl ] [ fad ] [ karadeniz bölges ] [ düny ] [ arl ] [ rum ] [ töre ] [ tin ] [ yardym ] [ yazarlary ] [ ret ] [ ece ] [ ran ] [ s?r ] [ özlem ] [ zlem ] [ çil ] [ rumeli beylerbeyi ] [ nlar ] [ ayryntylary ] [ can ] [ r b ] [ ller ] [ arlar ] [ aday ] [ a i ] [ uyd ] [ dolu ] [ e?e ] [ bel ] [ dim ] [ rya ] [ ysk ] [ nsan ] [ bat ] [ yard ] [ nam ] [ dü?me ] [ alabalyk ] [ avu ] [ nya ] [ dük ] [ reti ] [ sevi ] [ gam ] [ aml ] [ ker ] [ rsa ] [ ebiyat ] [ i anadolu ] [ ile ] [ kala ] [ eti ] [ dervi? ] [ dervi ] [ yazm ] [ ena ] [ biyat ] [ lle ] [ dam ] [ an? ] [ lun ] [ gözlemle ] [ kalabal?k ] [ k m ] [ e e ] [ k y ] [ sonuç ] [ enli ] [ sonu ] [ a r ] [ orta ] [ ama ] [ ati ] [ amaz ] [ rad ] [ i bat ] [ iler ] [ ine ] [ alem ] [ n m ] [ yazar? ] [ ?ah ] [ ad? ] [ ork ] [ ili ] [ oku ] [ inç ] [ çük ] [ yüzy?l ] [ tan ] [ ki?iler ] [ t a ] [ ülkeleri ] [ lkeleri ] [ kle ] [ süre ] [ ça? ] [ mazda ] [ ikl ] [ enlik ] [ nüm ] [ rmi ] [ a?ar ] [ hazreti ] [ sind ] [ eli ] [ akl ] [ kul ] [ dü? ] [ y?la ] [ ürün ] [ c?? ] [ cady ] [ ayn ] [ ?stanbul ] [ karaden ] [ stanbul ] [ hayal ] [ evin ] [ in? ] [ akka ] [ ta? ] [ di? ] [ adl ] [ t ? ] [ azar ] [ are ] [ res ] [ yap ] [ gel ] [ gin ] [ saa ] [ bey ] [ rec ] [ an s ] [ i i ] [ ifade ] [ sen ] [ i e ] [ lar ] [ ili?ki ] [ tle ] [ aka ] [ sır ] [ ç k ] [ tır ] [ ırk ] [ leb ] [ uğur ] [ eğe ] [ t ı ] [ yağ ] [ tağ ] [ çığ ] [ geli ] [ balk ] [ nad ] [ isi ] [ ari ] [ amin ] [ t i ] [ aki ] [ san ] [ e ge ] [ att ] [ ami ] [ yas ] [ dönem ] [ emek ] [ gümrük ] [ anad ] [ anğ ] [ a y ] [ akt ] [ maz ]
