Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
?lk Banka Ne Zaman Kuruldu?
Bugün size çe?itli hizmetleri olan bankan?z, asl?nda iki temel amaçla çal???r. Bu amaçlardan biri tasarruf sahiplerinin paralar?n? almak ve ayn? ki?iler geri isteyinceye kadar muhafaza etmektir. ?kinci amaç da belirli bir faiz ödemeyi kabul eden kimselere borç (kredi, istikraz ) vermektir.
Bir banka para üzerinde faiz esas?yla i? yapt???ndan,bankac?l???n baz? toplumlarda ho? kar??lanmad???, uygun görülmedi?i bir devir vard?. Faiz almak bu toplumlar?n insanlar? taraf?ndan ahlak kurallar?na uygunsuz bir davran?? say?l?rd?. Nitekim baz? ülkeler,vatanda?lar?n?n bankalarla i? yapmalar?n? yasaklam??t?.
Bankac?l???n tarihin kendi kadar eski oldu?u belki de sizleri ?a??rtacak bir gerçektir. Eski Babil'de, M?s?r'da, Yunanistan'da bankac?l???n oldu?u güvenilir tarih kaynaklar?ndan bilinmektedir. Gerçekte, tap?naklar paran?n biriktirildi?i yer olarak da hizmet ederdi. M. Ö. 210 y?l?nda Roma'da, sarraflarla ilgili bir buyrultu yay?nland?. Bu buyrultuya göre, siyasal tart??malar?n, devletin yönetimiyle ilgili sorunlar? içeren konu?malar?n yap?ld??? Forum ad? verilen alanda, sarraflar için özel bir kö?e ayr?lacakt?. Dolay?s?yla,"banka-bank" kelimesi bize ?talyanca'dan gelmi?tir. Orta Ça?'da, ?talyan sarraflar i?lerini caddedeki bir bank üzerinde yaparlard?. Halen parklarda,geni? ve a?açl?k caddelerin kald?r?m kenarlar?nda oturulan bu banklar,?talyanca'da "banco" kelimesiyle tan?mlan?rd?.
Günümüzdeki banka kelimesi de i?te bu "banco" sözünden do?mu?tur.
Modern bankac?l?k büyük bir ihtimalle 1587 y?l?nda Venedik'te ba?lam?? say?labilir. Söz konusu tarihte Venedik' te (Banco di Rialto) kurulmu?tu. Bu bankada tasarruf sahiplerinin paras? kabul ediliyor ve hesab? (bankada paras?) olanlar?n, gerekti?i zaman paralar?n?n kar??l???nda çek yazmalar? sistemi uygulan?yordu.
1619 y?l?nda, Banco del Giro bu bankan?nkini a?an faaliyetlerle hizmete girdi. Yat?r?lan alt?n ve gümü? kar??l???nda makbuzlar (senetler) veriyordu. Bu senetler de para yerine geçiyor,paraym?? gibi kullan?labiliyordu. 1609'da kurulan Amsterdam Bankas?,"banka paras?" olarak geçerli makbuzlar vermekteydi.
?ngiltere'de 1694 y?l?nda (Bank of England-?ngiltere Bankas?) kuruluncaya kadar, kuyumcular banker (bankac?) olarak hizmet ediyorlard?.
Birle?ik Amerika'da ilk banka,1782 de Kongre'nin özel kanunu ile Filadelfiya'da kurulan (Bank of North Amerika-Kuzey Amerika Bankas?) d?r.
Daha yak?n zamanlarda ortaya ç?kar?lan baz? tarih belgeleri.Asur'da ve Fenike'de de o ça?a göre hayli geli?mi? say?labilecek bankac?l?k yöntemlerinin varl???n? belirtmektedir. Nitekim dünya bankac?l???nda ?sviçre ile birlikte en önemli yeri,ilk s?ray? tutan Lübnan özellikle Beyrut bankac?lar? ,kendilerini Fenikelilerin mirasç?lar? sayarlar.Eski Fenike?nin bugünkü Lübnan'?n yerinde olmas?, Lübnanl?lar'in da Fenikeliler gibi ticaret ve i? hayat?nda büyük ba?ar?lar göstermeleri,bu konudaki iddialar?n? desteklemektedir.
Daha yukarda belirtti?imiz gibi, bu alandaki öncülük ve önderlik sonradan ?talya'ya geçmi?tir. ?talya tarihinde büyük yer tutan ünlü Medici ailesi, Orta Ça?'da o devirlere has bir anlay??la bankac?l?k da yapm??t?r.
Türkiye'de modern anlamda bankac?l?k kurumunun uygulamas?nda ilk ad?m, i? yapt?klar? kimseleri sömüren tefecilere kar?? bir ç?k?? olarak (Emniyet Sand???)n? kuran Mithat Pa?a taraf?ndan at?lm??t?r.
MP3 Nedir?
MP3 (Mpeg-1 Audio Layer 3) ses dosyalar?n?, ses kalitesi korunmak ?art? ile, orjinal dosya boyutunun 1/20 ’si oran?nda s?k??t?rmaya olanak sa?layan bir teknoloji standart?d?r. Uzant?lar? “.mp3″ olan bu dosyalar, oldukça yayg?n olup, bir çok web sitesinden kolayl?kla bulunabilir. Ço?u Window 98/xp kullan?c?s?, i?letim sistemlerinde bir mp3 okuyucu oldu?unu göreceklerdir. Ancak bu mp3 okuyucu programlar? populer mp3 sitelerinden edinmeniz de mümkün. Mp3 okuyucu programlardan winamp(windows), macamp(MacOS), mpg123 (Unix) yayg?n olarak kullan?l?r. Mp3 dosyalar? genellikle, ?nternet üzerindne ak?c? olarak dinlenmek yerine, bilgisayara çekilip kullan?l?r. Ancak mp3 dosyalar?n? streaming özelli?i sayesinde Real-media gibi kullanmak da mümkündür. Hatta internet üzerinde çok say?da mp3 format?nda yay?n yapan online radyolar da mevcut.
Mp3 format?nda dosyalar yaratabilmeniz için öncelikle audio cd’lerden wav olu?turman?z gerekir. Bu programlar?n genel ad? “ripper” d?r. Birçok download portal?nda bu i? için özelle?mi? programlar bulunmaktad?r. Daha sonra, olu?turdu?unuz ham haldeki wave dosyas?n? mpeg olarak s?k??t?rman?z gerekmektedir. Bu i? için kullanaca??n?z programlarada “mp3 encoder” ad? verilir. CD’den mp3′e direk geçen programlarda yaz?l?m teknolojilerinin geli?mesi ile birlikte art?k bulunabilmektedir.
Say?sal Ses (digital audio), saniyelik analog ses örneklerinin 16 bitlik bir ?ekle dönü?türülmesidir. Ancak, bir saniye içinde bus analog sinyallerin 44,1 khz ‘lik frekansla yay?ld??? dü?ünülünce, bir saniyelik djital ses kayd? yakla??k 1.4 milyon bit bilgi içerir. ?nsan kula??n?n sesi alg?lama gücü göze al?narak bir s?k??t?rma algoritmasi ile bu kay?tlar ço?u insan?n alg?layamayacag? bölümlerden ar?nd?r?l?r. Bu s?k??t?rma algoritmalar? aras?nda mp3 en güçlü olan?d?r. Motion Picture Experts Group (MPEG) sponsorlu?unda geli?tirlip International Organization for Standardization (ISO) taraf?ndan ?ekillendirilmi?tir.
Kolayl?kla yap?labilmesi ve ?nternet sayesinde art?k yay?lmas?n?nda mümkün olmas? sebebiyle mp3 günümüzde Müzik sirketleri taraf?ndan kopya materyal olarak görülmektedir. Bu anlay?? her ne kadar yanl?? olsa da CD üreticilerinin bu konudaki koruma çal??malar? büyük bir hizla sürmekte ve her geçen gün yeni bir ?ekilde kendini göstermektedir. Özel üretilen cd’ler, mp3 format?nda direk sat?? gibi pazarlama teknikleri kullan?lmaktad?r.
Kaynak belirtilmedi.
Zakkum nedir?
Zakkumgillerden bir bitki. Çiçekleri beyaz ya da k?rm?z? renkli, büyük ve gösteri?lidir. Kurumu? dere yataklar?nda kendi kendine çok yeti?en, saks?larda süs bitkisi olarak da yeti?tirilen zehirli bir bitkidir.
Tulumba nedir?
S?v?lar? alçak yerlerden çekmeye ya da yüksek yerlere ç?karma?a yarayan alet. Tarla sulamalarda, ?ehirlerin su ihtiyac?n? gidermekte evlerde bahçelerde, benzin istasyonlar?nda i?e yarayan faydal? aletlerdendir.
Tulumbalar?n çe?itleri çoktur. Ba?l?calar? genel olarak iki ?ekilde yap?lm??t?r.
Emme tulumba: Bir emme tulumba a?a??dan yukar?ya do?ru aç?lan bir kapakç?k ile kapanan bir deli?i olan bir pistonun içerisinde hareket etti?i bir tulumba gövdesin den yap?lm??t?r. Tulumba gövdesi, bir emme borusu vas?tas?yla suyu yükse?e ç?karacak olan bir kuyu ile birle?mi?tir.
Tulumba gövdesinden bir kol arac?l??? ile yukar? çekilen piston, emme borusundan suyu da yukar? çekmi? olur. Piston, tekrar a?a?? do?ru bast?r?ld???nda, bu pistonu bir yerinde bulunan kapakç?ktan, piston üst bölümüne geçer. Pistonun tekrar yukar? çekilmesi ile de tulumba gövdesinin yukar? bölümünde bulunan tulumba a?z?ndan d??ar?ya ak?t?lm?? olur. Devaml? piston hareketleri ile kuyularda bulunan sular, istenen yere ç?kar?lm?? olur.
Basma tulumba : Bu tulumba. Bir su haznesi içinde bulunan ve alt taraf? a?a??dan yukar? do?ru aç?lan bir kapakç?k ile kapal? bir tulumba gövdesinden yap?lm??t?r. Tulumba gövdesiyle birle?ti?i yerde içerden d??ar?ya do?ru aç?lan bir kapakç?k bulunur. Deliksiz bir piston yukar? ç?karken alt?nda bo?luk meydana gelir ve aç?k hava bas?nc? suyu tulumba gövdesi içine iter. Piston durunca kapakç?k a??rl??? yüzünden tekrar dü?er. Piston bas?l?nca, ç?k?? borusundan su d??ar? ç?km?? olur.
Emme basma tulumbalar da, bu iki ?eklin karmas? olarak yap?lm??t?r. Pistonun her inme ve ç?kmas?nda devaml?, olarak su akmas? sa?lanm?? olur.
Ensülin Nedir?
Vücuttaki ?eker dengesinin ayarlanmas?nda büyük rol oynayan ve pankreas bezi taraf?ndan salg?lanan bir hormondur. Yumu?ak, pembemsi bir doku olan pankreas, barsa??n bir k?vr?m? içinde yer alm??t?r. Bu bezin salg?lad??? ensülin,kandaki ?eker miktar?n? kontrol eder. Normal ölçülerde ise vücuda canl?l?k verir.
Baz? büyük ba? hayvanlar?n pankreas bezlerinden sa?lanan ensülin, ?eker hastal???n?n tedavisinde kullan?l?r. Bunun nedeni, ?ekerli insan vücudundaki pankreas bezinin yeteri kadar ensülin salg?layamamas?d?r. Ensülin, F. G. Banting ve C. H. Best ad?nda Kanadal? iki bilim adam? taraf?ndan bulunmu?tur. Sözkonusu bilim adamlar?n?n ensülinden haz?rlad?klar? ilaç ?eker hastal???n?n tedavisinde büyük ve olumlu etki sa?lay?nca, gene Kanadal? ba?ka bir bilim adam?, J.B. Collip, daha kolay yöntemlerle ensülin elde edilmesi i?ini gerçekle?tirmi?tir.
Ensülinin çe?itli bile?imleri vard?r.Bunlar,uygulanan ilac?n etki h?z?na ve süresine göre de?i?iklikler gösterirler.Yak?n tarihlerde ilk kez verildi?i halde etkisi uzun süreli bir ensülin elde edilmi?tir. Dolay?s?yla hastalara günde bir ensülin i?nesi yapmak yetmektedir.
Ensülin tedavisi i?neyle (enjeksiyonla) uygulan?r. Baz? durumlarda, i?tah?n aç?lmas?, sinir hastal?klar?n?n tedavisi için ?ok meydana getirmek amac?yla da ensülinden yararlan?lmaktad?r.
Fazla ensülin al?nmas? "?eker komas?" na sebep olabilir. Bunun için,ensülin hastay? tedavi eden doktorun belirtece?i dozlarla uygulanmal?d?r. Fazlas? olumsuz ve tehlikeli etkiler yapacak, az? da olumlu bir sonuç vermeyecektir.
?ebboy nedir?
Turpgillerden bir bitki. Yal?n kat ya da katmerli, güzel kokulu, k?rm?z?, menek?e, aç?k sar? renkte çiçekler açan bir süs bitkisidir. Bahçelerde ve saks?larda yeti?tirilir.
Velasquez Dicgo Rodriguez de Sylva (1599 - 1669)
?spanyol ressam. Sevillada do?mu?tur, ?spanyol okulunun en enteresan ve önemli portre ressamlar?ndan biridir. ?spanya saraylar?nda resmi ressam olarak ya?am??, ?talyaya uzun gezilerde bulunmu?, resimlerindeki titizlik, renklerindeki canl?l?kla dikkati çekmi?tir. Empresyonistler, Velasquezi kendilerine öncü sayarlar.
K?br?s? Ne Zaman Alm??t?k ?
Türk donanmas? Damat Piyale Pa?a komutas?nda K?br?s karasular?na do?ru ilerliyordu. Ordunun ba??nda ise, Lala Mustafa pa?a vard?. Hedef belliydi. K?br?s fethedilecek ve Osmanl? ?mparatorlu?unun bir parças? haline getirilecekti.
2. Temmuz 1570 tarihinde,donanma Limasol liman?na girdi ve Lala Mustafa Pa?a kumandas?ndaki ordu çok geçmeden K?br?s'? fethetti. Bu k?l?ç hakk? ile kazan?lm?? bir zaferdi.Kan pahas?na, can pahas?na kazan?lm?? bir hakt?.
Aradan y?llar geçti. Tarih 1878 e gelmi?ti. Osmanl? ?mparatorlu?u türlü tertip ve oyunlarla, kan pahas?na, can pahas?na ald??? yerleri ka??t üzerindeki anla?malarla geri vermeye ba?lam??t?.
4 Haziran 1878 tarihinde imzalanan bir anla?ma ile art?k K?br?s'? Osmanl? ?mparatorlu?u ad?na ?ngiltere idare edecekti. Anla?maya göre K?br?s hukuken Osmanl? ?mparatorlu?unun bir parças? say?l?yordu. Fakat gerçekte olan olmu? ve her?ey bitmi?ti. 1914 y?l?nda, Türkiye birinci cihan sava??na girince ?ngiltere aradaki anla?may? tan?mayarak K?br?s? ilhak etti.
Florence Nightingale (1820 - 1910)
Modern hastabak?c?l???n kurucusu say?lan ?ngiliz iyilikseveri. ?talyada Floransa ?ehrinde do?mu?tur. ?ngilterede geçen ilk çocukluk devresinden sonra, ?ngiltere ve Avrupadaki hastaneleri incelemi?, Fransada hastabak?c?l?k etmi?, K?r?m Sava?? s?ras?nda 38 hem?ire ile K?r?ma gitmi?, binlerce yaral? askerin tedavilerinde haz?r bulunmu?tur. Böylece binlerce yaral? askerin ya?amas?n? sa?lam??; bu hizmetlerinde toplanan 50.000 ?ngiliz liras? kar??l???ndaki serveti de, ?ngiltere de kendi ad? ile an?lan hastabak?c?l?k okulunu kurmaya ay?rm??t?r.
?emsiyelerin ço?unun rengi neden siyaht?r?
?emsiyeler ilk olarak 3400 y?l önce Mezopotamya'da, bir rütbenin, bir ayr?cal???n sembolü olarak kullan?lmaya ba?land?. Bu ilk ?emsiyeler Mezopotamyal?lar? ya?murdan de?il, yak?c? güne?ten korumak için kullan?l?yordu.
?emsiyeler yüzy?llar boyu hep güne?ten korunmak için kullan?ld?. Bugün bile baz? Afrika kabilelerinde ?efin arkas?nda yürüyen bir ?emsiye ta??y?c?s? görülmektedir. Hatta ?ngilizce'de ?emsiye anlam?ndaki 'umbrella' kelimesi, Latince gölge anlam?na gelen 'umbra' kelimesinden türemi?tir.
Milattan önce 1200 y?llar?na gelindi?inde ?emsiye M?s?rl?larda biraz dini bir anlam kazand?. Gökyüzünün Tanr?n?n vücudundan yap?lm??, dünyay? koruyan bir ?emsiye oldu?una inan?yorlard? ve ba?lar?n?n üzerinde ta??d?klar? ?emsiye yüksek ahlak sembolü idi.
Romal?lar ?emsiye kültürünü M?s?rl?lardan ald?lar ama onu hep kad?ns? bir sembol olarak gördüler ve erkekler taraf?ndan hiç kullan?lmad?. Ya?l? ka??ttan yap?lan ?emsiyelerin ya?muru da geçirmedi?i görülünce, kad?nlar taraf?ndan ya?murda da kullan?lmaya ba?land?. Art?k antik tiyatrolarda, ya?murda kad?nlar ?emsiyeler alt?nda rahat rahat otururlarken, erkekler ??r?l s?klam ?slan?yorlard?.
Avrupa'da ?emsiyelerin yayg?n olarak kullan?lmas?na 1700'lü y?llarda ba?lanm??t?r. Bu y?llarda ?emsiyelerin yünlü kuma?lar?n?n üstü bir çe?it ya? ile s?van?yordu. Bu ya? kuma?a su geçirmez bir özellik kazand?r?yor ve siyah bir renk veriyordu. Siyah renkli bu ?emsiyeler erkekler taraf?ndan da benimsendi ve güne? için olan beyaz ?emsiyeler kad?nlar?n, ya?mur için olan siyahlar ise erkeklerin vazgeçilmez aksesuarlar? oldu.Bir çe?it ya? ile s?vanan siyah ?emsiyeler gerçekten ya?muru hiç geçirmiyorlard? ama ömürleri de pek uzun sürmüyordu. Zamanla daha kaliteli ?emsiyeler üretildi, ancak siyah renk su geçirmezli?in bir garantisiymi? gibi alg?lanmaya devam edildi. Günümüzde yaz?n ?emsiye kullanma adeti pek kalmad? ama ya?murda erkekler siyah ?emsiye ta??mada hala ?srarl?. Kad?nlar ise c?v?l c?v?l renklerdeki ?emsiyelerle dola??yorlar.
Popüler etiketler
[ deri ] [ tor ] [ tay ] [ di? ] [ bat ] [ mar ] [ emel ] [ eki ] [ yay ] [ sonu ] [ adlar ] [ rik ] [ areket ] [ ile ] [ ate ] [ eti ] [ duru ] [ hare ] [ düzen ] [ a?k ] [ türk ] [ oru ] [ avr ] [ bal ] [ halk ] [ en son ] [ a i ] [ güne ] [ hayvan ] [ meri ] [ kare ] [ ren ] [ tre ] [ tyr ] [ metre ] [ araf ] [ ime ] [ asa ] [ e e ] [ car ] [ dere ] [ sla ] [ fazl ] [ sonuç ] [ y?l ] [ yaz ] [ den ] [ ire ] [ lak ] [ let ] [ boy ] [ eva ] [ t a ] [ dil ] [ eski ] [ mac ] [ da y ] [ gen ] [ yön ] [ maya ] [ yrk ] [ ist ] [ tas ] [ ine ] [ kim ] [ do?ru ] [ utu ] [ rum ] [ ted ] [ ati ] [ çe?it ] [ ans ] [ para ] [ ray ] [ k?m ] [ e?in ] [ sab ] [ med ] [ a??n ] [ ada ] [ pan ] [ cad? ] [ byt ] [ k sa ] [ mu? ] [ nak ] [ van ] [ etki ] [ lara ] [ tel ] [ ölçü ] [ dam ] [ bar ] [ erik ] [ eser ] [ nüfus ] [ imi ] [ ker ] [ ?ekil ] [ ini ] [ rmak ] [ faz ] [ ni? ] [ nsan ] [ lym ] [ aras ] [ dem ] [ lun ] [ arda ] [ nce ] [ dük ] [ ara ] [ mik ] [ ç?? ] [ aml ] [ dev ] [ bur ] [ oda ] [ yeri ] [ tarihi ] [ arlar ] [ k s ] [ yeni ] [ ikl ] [ sar ] [ tan ] [ mal ] [ katy ] [ far ] [ nedir ] [ sava? ] [ bulu ] [ elik ] [ a?ar ] [ ay? ] [ neden ] [ kol ] [ eri ] [ rad ] [ kan ] [ gün ] [ evre ] [ ece ] [ akl ] [ e?e ] [ dün ] [ ehir ] [ yazy ] [ ekil ] [ kazan ] [ am? ] [ bun ] [ a?? ] [ kir ] [ am?n ] [ iline ] [ inci ] [ ?s? ] [ ast ] [ kül ] [ din ] [ aç? ] [ ato ] [ hava ] [ ???n ] [ bit ] [ ki?i ] [ al? ] [ u?ur ] [ eli ] [ kar ] [ akü ] [ hat ] [ lke ] [ par ] [ arl ] [ ten ] [ altyn ] [ metr ] [ önce ] [ alar ] [ an? ] [ kul ] [ linde ] [ lama ] [ ili ] [ çük ] [ ba? ] [ bul ] [ hayat ] [ nedi ] [ n r ] [ teri ] [ da? ] [ ?am ] [ yun ] [ i il ] [ sava ] [ nil ] [ ölüm ]
