Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Niçin Susar?z?
Susuzluk hissetti?imizde ve içecek bir ?ey bulamad???m?z zaman,içimizi yakan hararetle kavruluruz.Giderek bu hal artar, ?st?rap verici olur. Öyle ki,ba?ka bir ?ey dü?ünemeyiz.
Hemen hemen herkes, ?u veya bu nedenle böyle bir dramda kalm??t?r. Fakat günlerce,içimiz yana yana susuz kalman?n ne kadar feci bir ?ey oldu?unu dü?ünebilir misiniz?
Üç hafta boyunca içecek,içinin ate?ini dindirecek bir ?ey bulamayan,bu durumda k?vranan bir insan ölecektir. Ayr?ca, bunun bünyeye ba?l? bir ?ey olaca??n? da belirtelim.Baz? kimselerde bu dayan?kl?l?k daha azd?r.
A??rl???m?z?n % 50 ila % 60 inin su olmas?na ra?men insan vücudunun içecek ?eye ihtiyac? vard?r.Gerçekte, yeti?kin bir insan terlemeyle bir günde yakla??k olarak 600gram su kaybeder. Bunun d???nda, idrarla kaybedilen su miktar? da l litreye yak?nd?r. Dolay?s?yla,kaybedilen bu su miktar?n? kar??layacak ölçüde su almam?z kaç?n?lmaz bir ?eydir.
Öte yandan, su halinde içsek de içmesek de gene su al?r?z. Vücut sindirimi yapt???nda,hemen her gün 200 ile 300 gram aras?nda su sa?lam?? olacakt?r.Fakat bu i?lem, kaybetti?imiz suyu kar??lama?a yetmez. Vücudun su dengesini sa?lamam?z ?artt?r. Dengenin yoklu?u halinde, vücudumuz daha fazla suya ihtiyac? oldu?unu belirtir.Susuzluk da bunun sinyali, belirtisi , ba?ka türlü söylemek gerekirse, vücudun suya ihtiyaç duydu?unun aç?k seçik i?aretidir.
A??zdaki kuruluk, çok kimsenin dü?ündü?ü ve inand??? gibi susuzlu?un sebep oldu?u bir durum de?ildir.Bo?azdaki kuruluk gibi,bu da ba?ka nedenlerle olabilir. Sinirlilik (asabiyet), a??r? yorulma,salya ifraz?nda yava?lama söz konusu kurulu?u yaratabilir. Biraz dinlenme veya bir dilim limon,a?z?m?zdaki kurulu?un geçmesine,kaybolmas?na yetecektir.
Buna kar??l?k, salya ifraz? normal olabilir. Mideniz, dola??m halindeki kan?n?z,mesaneniz yeteri kadar suyla doludur. Gene de susuzluk hissedebilirsiniz.Sözgelimi bir tezgah ba??nda birkaç içki yuvarlayan bir kimse, içtiklerine ra?men susuzluk duyar.?çki aras?nda yedi?i ?eyler (f?st?k, badem vs.) onun susuzluk duymas?ndaki nedendir.
Dolay?s?yla,susuzlu?un kan?m?zdaki tuz miktar?nda bir de?i?ime ba?l? oldu?unu,bundan kaynakland???n? söyleyebiliriz. Kan?m?zda belirli ölçüde tuz ve su vard?r.Herhangi bir de?i?imle tuz miktar?n?n a??r basmas?, dengenin sa?lanmas? için su ihtiyac?n? yani susuzluk duyurur.
Beynimizde bulunan bir "susama merkezi" de hemen gerekli uyarmay? yapacakt?r.
Kaz?m Karabekir kimdir?(1882 - 1948)
Türk generali ve siyaset adam?. ?stanbulda do?mu?tur. 1905 y?l?nda Harp Akademisi ö?renimini tamamlam??, çe?itli cephelerde ba?ar?l? hizmetlerde bulunmu?, Kurtulu? Sava?? y?llar?nda ?ark Cephesi Komutan? olarak Milli Mücadele hareketimize büyük hizmetlerde bulunmu?tur. Komutanl??? s?ras?nda Ermeni sald?r?s?n? önlemi?, Kars ve Gümrük konferanslar?nda Türk heyeti ba?kam olarak bulunmu?tur. Birinci Büyük Millet Meclisine Edirne milletvekili olarak girmi?, zaferden sonra kurulan Terakkiperver F?rkan?n liderli?ine getirilmi?tir. 1926 y?l?nda Atatürke ?zmirde yap?lan suikastte ?stiklal Mahkemesine verilmi? fakat suçsuz oldu?u anla??lm??t?r. 1927 y?l?nda emekliye ayr?lm?? ve siyasi hayattan çekilmi?tir. 1938 y?l?nda Cumhuriyet Halk Partisine girmi? ve ?stanbul dan milletvekili seçilmi?tir. Bir süre sonra Meclis Ba?kanl???na seçilmi?tir. Meclis Ba?kan? bulundu?u bir s?rada ölmü?tür.
Kaz?m Karabekir, Kurtulu? Sava??na hizmetleri ile ünlü bir komutand?r.
Fakat siyasi hayat?nda, Büyük Atatürke muhalefet etmi?, kurulan yeni Cumhuriyet düzenimizi tenkit etmi?tir. Bu yolda, Kurtulu? Sava??n?zla ilgili olarak yazd??? eserler, sa?l???nda yay?nlanma izni bulamam??t?r. Ölümünden çok sonra, 1960 y?l?nda yay?nlanan Kurtulu? Sava?? ile ilgili hat?ralar?m toplad??? ?stiklal Harbimiz adl? eseri de, ayn? dü?ünce ile yaz?lm?? oldu?undan, toplatt?r?lm??t?r.
Kaz?m Karabekirin bu eserinden ba?ka ?talya ? Habe?istan, Cihan Harbine Neden Girdik? ?ngiltere-?talya, ?stiklal Harbinin Esaslar? adl? eserleri vard?r.
Mimoza nedir?
Güzel kokulu bir süs bitkisi. Özellikle s?cak ülkelerde yeti?ir. Çiçekleri sar?, beyaz ve menek?e renklerinde olabilir. 350 kadar çe?idi vard?r. Bahçelerde süs bitkisi olarak yeti?tirilir.
Kuzey Amerikay? Kim Ke?fetti?
1000 y?l?nda, Vikinglerin ünlü ba?bu?u K?z?l Erik'in o?lu Leif Erikson, babas?n?n i? edindi?i seferleri sürdürecek ya?a varm??t?. Leif, Bjarni Herjulfson'dan ald??? gemide otuz be? Vikingle denize aç?ld?.
Herjulfson,ayn? gemiyle 985 y?l?nda sefere ç?km??t?.Fakat bu sefere ili?kin olarak ve gidip gördü?ünden söz etti?i yerler hakk?nda yazd?klar? pek inand?r?c? de?ildir. Tarihçilerin ço?u onun iddialar?n? kabul etmemi?tir.Dolay?s?yla,Kuzey Amerika'ya ilk ayak basan Avrupal?n?n Viking Leif Erikson oldu?u kesin bir gerçek say?lmaktad?r.
Leif Erikson,ke?fetti?i topra?a "?arap Ülkesi" ad?n? verdi. Bunu,do?u sahili boyunca görmü? oldu?u, yaban üzümleriyle kapl? topraklar yüzünden verdi?i dü?ünülebilir. Erikson,bugün nice kimsenin Kod Burnu olarak bildi?i bölgenin ayr?nt?l? tarifini yapm??,kaba taslak haritas?n? çizmi?ti. Bugünkü ad?yla Massachusetts, Nantucket ve Marlha's Vineyard da,Erikson'un anlatt??? topraklar içindeydi.
Güvenilir tarihçilere göre, Vikingler sonradan Newfoundland (Yeni Bulunmu? Toprak), Novn Scotia, Maine ve Virginia bölgelerine de ayak basm??lard?r. Fakat Erikson'un takt??? "?arap Ülkesi" ad? tutarl? olmad?. Leif Erikson,bir y?l sonra yeni buldu?u topraklar?n?n haberiyle Grönland'a döndü. ?nsanl?k tarihindeki büyük ve en önemli seferlerden birini tamamlam??t?.
Bonaparte Napoleon I.(1769 - 1821)
Fransa ?mparatoru ve Frans?zlar?n en büyük devlet adamlar?ndan biri. Korsika adas?nda Ajaccio ?ehrinde do?mu?tur. Bir avukat?n ikinci o?ludur. Askeri ö?renim gördükten sonra topçu te?meni olarak orduya kat?lm??. Frans?z ihtilali s?ras?nda Toulon ku?at?lmas?nda topçu komutan?, bir y?l sonra da ?talya seferinde topçu generali olmu?tur. Robespierre ve arkada?lar? gözden dü?tü?ü zaman o da itibar?n? kaybetmi?, fakat Conventian Meclisine kar?? meydana gelen ayaklanmay? bast?rd?ktan sonra ?talyaya giden ordular?n ba??na getirilmi?tir. Basan ile geçen bu seferden dönü?ünde, Paris halk?n?n ç?lg?nca sevgi gösterileri ile kar??lanm??, 1798 - 1799 y?llar?nda M?s?r seferine ç?km??, M?s?rdan da ba?ar? ile dönünce, 9 Kas?m 1799 da bir hükümet ayaklanmas? yaparak birinci konsül olmu?tur.
1800 y?l?nda ba?ar?l? olan ?kinci ?talya seferine ç?km??, 1802 y?l?nda da hayat? boyunca konsül ilan edilmi?tir. Birinci konsüllü?ü s?ras?nda, Frans?z Medeni Kanununu düzenlemi?, yeni bir maliye sistemi kurmu?, Frans?z üniversitesi ile Fransa milli bankas?n?n aç?lmas?n? sa?lam??, legion d.honneur ni?an?n? kurmu?tur. Bu arada, yönetim bölümlerinin emniyet ve güvenli?ini sa?lam??, sonunda May?s 1804de imparator ilan edilmi?tir.Zaferlerle tahta geçti?i için, orada da zaferlerle tutunmak gerekti?inden 1803 de Rhine Birli?i ni meydana getiren ?ngiltere, Avusturya ve Prusya aras?n? açm??, Avusturya seferine ç?km??, Austerlitz zaferini kazanm??, Presburg Antla?mas?n? imzalam??t?r.Almanya bu basanlar kar??s?nda boyun e?medi?inden Prusyay? yenmi?, Berline kadar girmi? ?ngilterenin kurdu?u deniz ablukas?na k?ta ablukas? ile kar??l?k vermi?, sonra Ruslara kar?? yürüyerek Eylan ve Friedland muharebelerini kazanm??t?r. Tilsit Antla?mas?yla Avrupay? Fransa ve Rusya nüfuz bölgelerine ay?rm??t?r.Bundan sonra Napoleonun siyasetinin ifratlar? ve ba?ar?s?zl?klar? ba?lam??t?r:?spanya seferi Hollanda n?n ve ?talyadan bir k?sm?n?n, imparatorlu?a ilhak?, 1809 Avusturya seferi, Marie - Louise ile evlenme ve felaketli Rusya seferi. ?mparator, Rusya seferinden Büyük Ordu sunun kal?nt?lar?yla Fransaya döndü?ü zaman bütün Almanya y? aleyhine ayaklanm?? bir halde bulmu?tur. Dutzen ve Bautzen muharebelerinden sonra Prag Kongresinde teklif edilen ?artlan reddetmi? ve 1813 de Leipzigde müttefiklere yenilmi?tir. Müttefikler Fransay? i?gal ederek Parise girince Ayan Meclisi ?mparatorun tahttan indirildi?ini ilan etmi?, o da Elbe adas?na çekilmi?tir (20 Nisan 1814). Bir kaç ay sonra, 26 ?ubat 1815 de, yenileme hükümetinin kendini halka sevdirememesi ve tedbirsizliklerini f?rsat bilerek Elbeden ayr?lm??, 20 Martta Louis XVHI.?n bir gece evvel b?rak?p kaçt??? Parise girmi?, iktidar? tekrar ele alm??t?r. Fakat Fransaya kar?? birle?en ve Waterloo zaferini kazanan Avrupa, Fransay? tekrar istila etmi?, ?ngilizlere teslim olan imparator, Saint - Helene adas?na sürülmü? ve 1821 de orada ölmü?tür. ?lk kar?s?ndan 1809 da bo?anm??, ikinci kar?s?ndan ?kinci Napoleon ad?m alan bir o?lu olmu?tur. Dünyan?n en büyük kumandanlar?ndan say?lan Napoleon, ihtiras? yüzünden hem kendini mahvetmi?, hem Fransay? yenilgilere sürüklemi?tir Saint Helene mektuplar? ve Hat?ralar adl? eserleri önem ta??r.
Korkut ,?ehzade (? - 1512)
Beyazit II. nin o?lu ve Yavuz Selimin karde?i. Babas?n? sa?l???nda Teke sanca??nda valilik yapm??, bir aral?k amcas? Cem gibi, M?s?ra kaçm??sa da oradan geri gönderilmi?, bir süre sonrada karde?i Yavuz Sultan Selim taraf?ndan Bursada öldürülmü?tür.?ehzade Korkut, ?iir yazm??, çe?itli eserler bestelemi?, ahlak felsefesi ile ilgili bir eser yazm??t?r.
Tajin Ehram? Nedir?
Aztek medeneyeti,yeni bulunan tarihi eserlerle her geçen gün bizi daha çok ?a??rtmaktad?r. Bunlardan biri de Tajin ehram?d?r. Bu ehram?n cephesi 25 metre olup duvarlar?nda birbirine e?it olan tam 365 oyuk vard?r. Bu oyuklar?n senenin günlerini gösterdi?ine inan?lmaktad?r.
Yap?lan incelemeler bu oyuklardan baz?lar?nda lahitler bulundu?unu ortaya koymu?tur. 1949 y?l?nda yap?lan bir kaz?da Tajin ehram?n?n 24 metre derinli?inde alt?n i?lemeli bir lahit bulunmu?tur.
Yukar?da da belirtti?imiz gibi,yaln?z Tajin ehram? bile, Aztek medeniyetinin, bizi ?a??rtacak kadar ileri bir medeniyet oldu?u gerçe?ini ortaya koymaktad?r.
1-Bir elin be? parma??n? göstererek 5 say?s?n? ifade etmek insanlarca çok eskiden beri bilinirdi.
2- Aztekler iki ellerini göstererek 10 say?s?n? anlat?rlard?.
3- K?z?lderililer bir ellerini kald?r?p öbürüyle ayaklar?n? tutarak 20'yi anlat?rlard?.
Rock nedir?
Rock bir ya?am felsefesidir. Saç uzat?p rockç? tak?lmak de?ildir. Özgür olmak, özgün olmakt?r.
Rock müzik, bünyesinde bir çok müzik türünü bar?nd?ran bir tür olarak rock and roll’ dan, and roll’un ç?kar?lmas?yla 1960 lar?n ba??nda olu?tu. Rock müzi?i olu?turan bu müzikal alt türler de, kendi içlerinde alt türlere ayr?lm??lard?r. Bu sebepten dolay? rock müzi?in tarihini anlat?rken, ba?lang?ç noktas? olarak rock’n roll dan yola ç?karsak büyük bir hata yapm?? oluruz. Çünkü; rock müzi?ini de içine alan pop müzik türleri bir çok müzikal alt türlerin sentezinden meydana gelmi?tir.
Martin Luter Kimdir?
Protestanl???n kurucusu olarak kabul edilen Mart?n Lüter 10 Kas?m 1483 de Almanya'n?n Eisleben ?ehirinde do?mu?tu. Babas? madenciydi,ilk tahsilini Magdeburg ve Eisenach'da yapan Lüter daha sonra Erfurt üniversitesine devam etti ve 1501 y?l?nda bu üniversiteden mezun oldu.
Daha sonra bir manast?ra giren Martin Lüter'i 1507 y?l?nda va?zlar veren bir katolik papaz? olarak görüyoruz.
1511 y?l?nda Roma'ya, Papan?n memleketine yapt??? bir ziyaret onun içinde Papal??a kar?? bütün hayat? boyunca sönmeyecek bir nefret'in do?mas?na sebep oldu.
Papal?k günahlar?n sat?lmas?n? normal kar??l?yor ve bu yoldan da, Papal???n kasalar? alt?nla doluyordu. Mart?n Lüter bunu "i?renç bir oyun" ve "çirkin bir kand?rmaca" olarak niteliyordu. Bir insan?n günahlar?n?, para kar??l???nda affetmenin dinle düpedüz alay etmek oldu?unu dü?ünüyordu. Çok geçmeden de bu "oyun" la sonuna kadar mücadele etmeye karar verdi. Mücadelenin kolay olmayaca??n? biliyordu. O devirde Papa, Avrupa'n?n tek dini kudreti durumundayd?. Onun yapt?klar?n?n kar??s?na ç?kmakla bütün katolik dünyas?n? kar??s?na alm?? olaca??ndan emindi.
Buna ra?men memleketine döner dönmez, Papaya kar?? 95582 maddelik bir "sualname" haz?rl?yarak bunu Wittenberg Kilisesinin kap?s?na ast?. Bu düpedüz Papa'ya kar?? ç?kmakt?.
Papa,hemen harekete geçti ve Mart?n Lüter'den derhal iddialar?n? geri almas?n? istedi. Lüter bu teklifi kabul etmedi. Bu defa Papa taraf?ndan Roma'ya ça?r?ld?. Buna da ald?r?? etmedi. Onun, o güne kadar kutsal say?lan Papa'l??a kar?? ç?k??? ad?n?n bir anda Avrupa'ya yay?lmas?n? sa?lad?. Bu s?rada Papa'l?kdan memnun olmayanlar,yava? yava? Mart?n Lüter'in etraf?nda toplanmaya ba?lam??lard?. Bilhassa Sakson'ya elektörü'nün himayesi Mart?n Lüter'e büyük bir cesaret vermi?ti.
Art?k onun için mesele "günah al?m sat?m? oyunu" olmaktan ç?km??,bir "Papa'l?k sistemi" meselesi olmu?tu.Papa'l?k sistemini aç?kça tenkit ediyor, incili herkesin kendi anlay???na göre,özgürce yorumlamas?n? savunuyordu.Bunlar o güne kadar duyulmu? ?eyler de?ildi.
Bu s?rada Roma'da Papal?k adeta yerinden oynuyor, bir papaz?n kendisine kafa tutmas?n? hafsalas?na s??d?rmayan Papa ne yapaca??n? ?a??rm?? durumda bulunuyordu.Neticede bir mektupla Mart?n Lüter'i aforoz etmeye karar verdi. Lüter Papa'n?n mektubunu Wittenberg'de halk?n önünde y?rtarak yakt?.
Art?k Mart?n Lüter, sadece Papaya isyan etmi? bir Papaz de?il,yepyeni bir ak?m?n öncüsüydü. K?sa zamanda, fikirleri bütün Almanya'ya yay?ld?. 1530 y?l?nda dinde reform hareketi ba?lad?. Böylece de Protestanl???n temelleri at?lm?? oldu.
18 ?ubat 1546 da Mart?n Lüter öldü?ü zaman Almanya'da att??? tohumlar Avrupa'n?n bir çok yerinde ye?ermeye ba?lam??t?.
?lk Ekmek Ne Zaman Yap?ld??
Her ülkenin, dünyan?n her çevresinin kendine has yemekleri vard?r. Fakat dünyan?n neresinde olursa olsun insanlar?n hiç de?i?meyen, ortakla?a yedikleri,hemen hemen tek tip say?labilecek bir yiyecekleri vard?r ki,o da "ekmek"tir.
Söz konusu ülkeye,?artlar?na,olanaklar?na göre bu yiyecek maddesinin,yani ekme?in yap?l???nda kullan?lan baz? maddeler,biçimi,kalitesi farkl?l?klar gösterebilir. Ancak, temelde bunlar?n hepsi gene ekmektir. M?s?r ekme?i, çavdar ekme?i olmas?, bu?daydan yap?lmas?,tavada veya saçta pi?irilmesi,tuz kat?l?p kat?lmamas?, esasta bir de?i?iklik say?lmaz.
Ekme?in vazgeçilmez, temel besin olmas?, insan?n çok eski zamanlardan beri bunun de?erini, besleyici taraf?n? fark etmi?,hiç de?ilse sezinlemi? bulunmas?na dayanmaktad?r.Gerçekten de,bu?day tanelerini ilk çi?neyen insan, bunun doyuruculu?unu anlam??t?r.
Sonradan ta?lar aras?nda bu?day tanelerini ezerek una dönü?türen M?s?rl?lar, bu i?i ?sa'dan 3000 y?l önce yapm??lard?. Unu hamur haline getirmek için su katm??, yo?urmu?,biçim vermi?,f?r?n?ms? oyuklarda, ya da topra??n üzerinde pi?irmi?lerdi.
Bir süre tutulmu?,ek?imi? hamurun "maya" niteli?ini ilk bulan da gene M?s?rl?lard?r. Eski M?s?r mezarlar?nda,bu ekmeklerin ta?la?m?? örnekleri bulunmu?tur.?braniler ilk ekmeklerini ince tabakalar halinde f?r?nl?yor ve dilim dilim kesmek yerine, galeta veya peksimet gibi k?r?yorlard?. "Somunun k?r?lmas?" deyimi belki de o ça?lardan zaman?m?za kadar ula?m??t?r.
Daha önce de söyledi?imiz gibi, çe?itli ülkeler ve topluluklar, ya?ad?klar? çevrenin ?artlar?na,olanaklar?na göre ekmek yapmaktad?rlar. Öyle ki, fasulye unu, patates, a?aç kabu?u, pirinç, bezelyeden ekmek yap?ld??? gibi,Uzak Do?unun baz? bölgelerinde kurutulmu? deniz yosunu, akgürgen kozas? bile ekmek yap?m? için malzeme olarak kullan?lmaktad?r.
Popüler etiketler
[ i il ] [ say? ] [ erçek ] [ lym ] [ ila ] [ sar ] [ gen ] [ ser ] [ ?kta ] [ eri ] [ eva ] [ k m ] [ u?ur ] [ oyun ] [ bilin ] [ dil ] [ oku ] [ mal ] [ yyllar ] [ n m ] [ da y ] [ nsan ] [ ni? ] [ dem ] [ ba? ] [ e e ] [ a il ] [ par ] [ kol ] [ nüfusu ] [ k?l ] [ ince ] [ rum ] [ dere ] [ ate ] [ nak ] [ iline ] [ a k ] [ can ] [ am? ] [ kim ] [ arl ] [ syra ] [ lun ] [ alt?n ] [ say ] [ aras ] [ deniz ] [ ada ] [ bil ] [ çil ] [ göster ] [ ans ] [ lam ] [ alt ] [ a?? ] [ kon ] [ ütü ] [ rik ] [ üre ] [ ?s? ] [ yun ] [ bulu ] [ ire ] [ ???n ] [ a a ] [ reti ] [ kap ] [ t a ] [ duru ] [ art ] [ tel ] [ mede ] [ dük ] [ e ya ] [ k?s ] [ kat? ] [ kaza ] [ anlam ] [ ykta ] [ bat ] [ ter ] [ orta ] [ ayy ] [ ang ] [ olur ] [ rsa ] [ tor ] [ iler ] [ hat ] [ y?l ] [ bas ] [ ran ] [ mil ] [ yer ] [ düzen ] [ linde ] [ cad? ] [ kaz ] [ çel ] [ ikl ] [ yeri ] [ ar? ] [ teri ] [ din ] [ ça? ] [ nil ] [ k y ] [ ahi ] [ erk ] [ a?ar ] [ bit ] [ men ] [ amy ] [ olo ] [ arda ] [ çal??ma ] [ ylk ] [ para ] [ ?ekil ] [ sava? ] [ edi ] [ ünlü ] [ lis ] [ eki ] [ ine ] [ tin ] [ eli ] [ anan ] [ lara ] [ lek ] [ altyn ] [ göz ] [ kül ] [ yaz? ] [ akl ] [ kala ] [ ak?n ] [ dünya ] [ araf ] [ hayat ] [ areket ] [ kle ] [ eser ] [ k ta ] [ a i ] [ ili ] [ ata ] [ ilgi ] [ ylan ] [ ayna ] [ arlar ] [ hava ] [ y?llar ] [ ram ] [ sa? ] [ süre ] [ sla ] [ atl ] [ pan ] [ çük ] [ çevre ] [ dini ] [ genel ] [ let ] [ ren ] [ türk ] [ kan ] [ byt ] [ inci ] [ sind ] [ emi ] [ meydan ] [ lle ] [ t?r ] [ tik ] [ erik ] [ car ] [ alar ] [ veri ] [ ist ] [ s?r ] [ ehir ] [ nedi ] [ irin ] [ ama ] [ 821 ] [ tay ] [ nlar ] [ tan ] [ rler ] [ bel ] [ m s ] [ sonuç ] [ di? ] [ zaman ] [ güç ] [ dam ] [ mac ] [ adlar ]
