Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Hidrometre Nedir ?
Her maddenin bir özgül a??rl??? oldu?unu biliyoruz. Tabiatta madde kat?, s?v? ve gaz halinde bulunur.S?v? haldeki maddelerin özgül a??rl???n? ölçmeye yarayan alete "Hidrometre" denir.
Örne?in, sütçüden ald???m?z süt'e su kar??t?r?lm?? olup olmad???n? Hidrometre ile kolayca ölçebiliriz. Sütün özgül a??rl???n? bildi?imize göre,elimizdeki hidrometreyi süte bat?rd???m?zda gösterge sütün özgül a??rl???na e?it rakam?n üzerinde durursa, süt saft?r. ?ayet daha küçük bir rakam? gösteriyorsa, süt'e su kat?lm??t?r.
Hidrometre, içi bo? bir cam tüp olup,bu cam tüpün alt k?sm?nda içinde a??rl?k bulunan bir yuvarlak vard?r. Cam tüpün boru ?eklindeki üst k?sm? ise derecelere bölünmü?tür.
Hidrometre, özgül a??rl??? ölçülmek istenen s?v?n?n içine b?rak?l?r. S?v?n?n yüzeyi'nin cam tüpte gösterdi?i rakam, bize o s?v?n?n özgül a??rl???n? verir.
?lk Polis Örgütü Ne Zaman Kuruldu?
?lkel anlam?yla "polis" ligin tarihçesi, insanl???n çok eski zamanlar?na kadar uzanmaktad?r. ?lkel toplumlarda kabilenin ya da toplulu?un ?efi,kendi halk? aras?nda huzur ve bar?? halinin sürdürülmesini,belirli kurallara kar?? gelen kimselerin kovu?turulmas?n?, seçkin sava?ç?lar? sayesinde sa?lard?.Eski M?s?r'daki firavunlar da ayn? ?eyi yaparlard?. Askerlerinden seçilmi? özel müfrezeleri vard?.
Yakla??k olarak ?sa'n?n do?umuna denk gelen y?llarda,Roma ?mparatoru Sezar Augustus Roma ?ehri için özel bir polis kuvveti kurdu. Bu polis örgütü 350 y?l görev yapm??t?r.
M. S. 700 ile 800 y?llar? aras?nda, polis kuvvetiyle ilgili yeni bir fikir ?ekillendi. Halka kar?? kral?n buyruklar?n? uygulamak, yerine getirmek, halk? buna zorlamakla görevli "polis" kuvveti de?il, kanunlar?n uygulanmas?nda hizmet edecek,halk? koruyacak bir "polis" ye? tutuldu. Önce ?ngiltere'de gerçekle?tirilen bu fikir, daha sonralar? Birle?ik Amerika'da da uygulanma?a ba?lad?. ?ngiltere'de,polisin görevi "nöbet ve devriye" olarak grupland?r?ld?. Nöbet, geceleri yap?lan bir hizmetti. Belirli bir yerin korunmas?,gözlenmesi için yap?l?yordu.Devriye ise,gündüzleri uygulanan bir sistemdi. Belirli çevrelerde, bu i?le görevlendirilmi? polis memuru veya memurlar? "devriye" olarak dola??yorlard?. Koloniciler (Amerika'ya gelen Avrupal?lar,özellikle ?ngilizler), ayn? sistemi getirdiler. 16ya??n?n üzerinde her erkek, ücretsiz olarak hizmet ediyordu. Amerika'da ?ehir ve kasabalar?n ço?unda, 1800 y?llar?na kadar bu sistem yürürlükte kalm??t?r.
Aradan geçen zamanla, ülkeler geli?ti. ?ehirler büyüdü. Toplumlar daha karma??k bir görünü? ald?.Geli?en uygarl??a teknik ilerlemelere yanda? olarak,suçlar da artt?.Eskisi kadar kolayl?kla ba? edilmez nitelik kazand?. Bu yüzden, çe?itli ülkeler,polis örgütlerini geli?tirmek,güçlendirmek, teknik yöntemlerle çal??mak gere?ini duydular. Polis kuvvetlerini modern araç ve gereçlerle donatt?lar. Bunun sonucu olarak, ?ngiltere'de Skotland Yard, Fransa'da Surete, Birle?ik Amerika'da F. B. I. gibi gerçekten büyük,güçlü,olanaklar? çok geni? polis örgütleri kuruldu.Seyahat olanaklar?n?n artmas?, mesafenin eski önemi kaybetmesi nedeniyle, suçlular?n bir ülkeden kendilerini daha güvende hissedecekleri ba?ka ülkelere kaçabilmesi kolayla?m??t?. Büyük ölçüde cürümler i?leyen,tehlikeli,zorlu suçlular?n kurduklar? çeteler ve ?ebekeler,uluslararas? çapta faaliyet gösteriyorlard?. Kaçakç?l?k,uyu?turucu madde al?m-sat?m?, kalpazanl?k v. s. gibi s?n?r tan?mayan suçlara kar??,uluslararas? bir polis örgütünün kurulmas? ?art olmu?tu.
Bu konuda anla?maya var?ld? ve ?NTERPOL ad?n? ta??yan uluslararas? polis örgütü kuruldu.
?ükrü Saraço?lu (1887 - 1953)
?ükrü Saraço?lu (1887 - 1953); Türk devlet adam?. Ödemi?te do?mu?tur. Mülkiyede ö?renimini tamamlam??, 1915 te ?zmir ili hesab?na Cenevre Üniversitesinde iktisat ve siyasi bilimler okumu?tur. Milli Mücadelenin ba?lang?ç y?llar?nda Mücadele hareketine fiilen kat?lm??t?r. 1923 te Büyük Millet Meclisine ?zmirden milletvekili seçilmi?, 1950 y?lma kadar milletvekilli?inde bulunmu?tur. 1925 y?l?ndan itibaren kabinede Maliye, Maarif, Adliye Bakanl?klar?nda bulunmu?, 1938 - 42 y?llar? aras?nda D??i?leri Bakanl??? yapm??, 1942 - 46 y?llar? aras?nda Ba?bakan olmu?, 1948 -50 y?llar?nda da Büyük Millet Meclisi Ba?kanl???na seçilmi?tir.
Soundtrack nedir?
Türkçede tam kar??l??? bulunmad??? için genellikle film müzi?i olarak kullan?lan, ?ngilizce kökenli bir kelimedir.
Söz konusu müzik eseri bir filme de?il de müzikal, tiyatro ya da operaya aitse, “film müzi?i” kar??l??? kullan?lamaz. Ya ?ngilizce kar??l??? olan soundtrack kullan?l?r, ya da “eserin müzikleri” ?eklinde farkl? tamlamalarla bu sözcü?ün eksikli?i giderilmeye çal???l?r.
Ünlü Soundtrack Bestecileri
John Williams
Er Ryan’? Kurtarmak (Saving Private Ryan), Amistad, Kay?p Dünya (The Lost World), Sabrina, Jurassic Park, Evde Tek Ba??na (Home Alone), Indiana Jones üçlemesi, Güne?in ?mparatorlu?u (Empire of the Sun), Eastwick Cad?lar? (The Witches of Eastwick), Star Wars üçlemesi, E.T., Superman, Jaws, Harry Potter?n ilk üç filmi, Bir Gey?an?n An?lar? (Memoirs of a Geisha)… gibi uzay?p giden, seksenden fazla soundtrack kompozisyonunu kapsayan bir filmografisi vard?r.
Andrew Lloyd Webber
Cats, Evita, The Phantom of the Opera, Jesus Christ Superstar, Joseph and his Amazing Technicolor Dreamcoat, Sunset Boulevard müzikalleri ünlü bestelerindendir.
Danny Elfman
Batman (film) (1989), Batman Dönüyor (Batman Returns) (1991), Görevimiz Tehlike (Mission Impossible), The Simpsons, Siyah Giyen Adamlar (Man in Black), Good Will Hunting, Ç??l?k 2 (Scream 2), A Simple Plan, Spider-Man, Siyah Giyen Adamlar 2 (MIIB), Hulk (The Hulk), Big Fish (Türkiyede gösterime girmemi?ti), Spider-Man 2, Charlie’nin Çikolata Fabrikas? (Charlie and the Chocolate Factory), Desperate Housewives (Umutsuz Evkad?nlar?), Aç?k Deniz (Deep Sea), The Simpsons (film) ?eklinde uzun bir filmografisi vard?r.
Kaynak : http://tr.wikipedia.org/
?ebinkarahisar nedir?
Giresun iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 1.315 kilometrekare, nüfusu 28.833 tür. Yüzeyi yer yer çok dik meyilli ve dalgal? yamaçlardan ve vadilerden ibarettir. Tah?l ekimi ve hayvanc?l?k, halk?n ba?l?ca geçim kayna??d?r.Merkezi 8.747 nüfuslu ?ebinkarahisar kasabas?d?r.
Peyami Safa (1899 - 1961)
Peyami Safa (1899 - 1961); Türk roman yazar? ve gazetecisi. ?stanbulda do?mu?tur. Özel ö?renim görmü?, genç ya?lar?ndan itibaren gazete ve dergilerde siyasetten edebiyata, felsefi konulardan polis hikayelerine kadar romanlar, tetkikler, f?kralar yazm??t?r. Son y?llarda Türk Dü?üncesi adl? ayl?k bir fikir dergisi yay?nlam??t?r.Peyami Safa, hemen her gün yazd??? f?kralar? ile çe?itli konulardaki fikirlerini cesaretle belirtmekten geri durmam??, bir taraftan edebi romanlar yazarken, bir taraftan da Server Bedi takma ad? alt?nda kahraman? Cingöz Recai olan polis romanlar? yazm??t?r.
Ba?l?ca eserleri ?unlard?r: Dokuzuncu Hariciye Ko?u?u, Fatih - Harbiye, Sözde K?zlar, Bir Tereddüdün Roman?, Matmazel Noralyanin Koltu?u, Türk ?nk?lab?na Bak??lar, Mahutlar, Sosyalizm.
Romatizma nedir?
Mikrobik tabiatta bir hastal?k. Vücudun, A grubu hemolitik streptokoklar taraf?ndan bula?mas? ile ilgilidir. Ate?li ve toksit durumlar, mafsallarda ve kalpte bir çok da??n?k enfeksiyon odalar?nda ve kalpte bir çok da??n?k enfeksiyon odalar?n?n yer almas? ile özellik gösterir, Genel olarak ?l?man iklim bölgelerinde görülür. Rutubetli bölgeler, hastal???n geli?mesine yol açar. Hastal???n belirtileri aras?nda ate? toksemi ve gezici mafsal a?r?lar? vard?r. Bu a?r?lar, a?r? dindirici ilaçlarla, ço?u zaman, gezici bir süre için kalmaz. Romatizma, çe?itli klinik tipler gösterdi?i ve ba?ka ba?ka organlarda yer etti?i için devaml? hekim kontrolü alt?nda tedavisi gerekli hastal?klardand?r.
Hamburgerin ad? nereden geliyor?
'Ham' kelimesinin ?ngilizce'deki anlam? 'domuzun baca??n?n üst k?sm?ndan tuzlanarak ve kurutularak yap?lan yemek' demektir. Öyleyse hamburger domuz etinden yap?ld??? için mi bu ad? alm??t?r?
Kesinlikle hay?r! Hamburgerin tarihi Orta Asya'ya Tatar diye bilinen Türk toplumlar?na kadar uzan?r. O zamanlar sava?ç? Tatar atl?lar? çi? et yiyorlard?. Zamanla bu eti e?erlerinin alt?na koyduklar?nda, uzun seferlerde at?n hareketleri sonucunda bu etin bir ?ekilde az da olsa pi?ti?ini ve daha kolay çi?nenebilir hale geldi?ini ke?fettiler.
Y?llar geçtikçe, Asya steplerindeki uzun seferlerinin sonunda bu eti e?erin alt?ndan ç?kartt?klar?nda ona tuz, biber ve so?an da ilave ettiler ve sonunda bugünkü bilinen 'Tatar Bifte?i' ortaya ç?kt?.
Almanya'n?n Hamburg ?ehrinden bir tüccar, ticaret amac? ile gitti?i Orta Asya'da 19. yüzy?l?n ortalar?nda Tatar Bifte?i'ni görür ve Almanya'ya getirerek Hamburg Bifte?i olarak sunar. Daha sonralar? bir a?ç? bu eti k?zartarak servise sunar ve ona 'Hamburg'a ait' anlam?nda hamburger ad?n? verir.
Hamburger Almanya'y? iki yolla terk eder. Yine 19. yüzy?lda bir fizikçi ve ayn? zamanda yemek geli?tirme uzman? olan Dr. J. H. Salisbury hamburgeri ?ngiltere'ye getirir. Salisbury sa?l?kl? bir ya?am için günde üç kere, önceden s?cak su ile y?kanm?? biftek yenilmesi gerekti?ine inan?yordu. Bu ?ekilde haz?rlanan hamburgere ?ngiltere'de 'Salisbury Bifte?i' ad? verildi.
Di?er yolla ise, 19. yüzy?l?n sonlar?nda Alman göçmenleri ile Amerika'ya gitti. Hamburger etinden yap?lan köftelerin ismi burada hamburger olarak yerle?ti. Yani tarihinin hiçbir safhas?nda hamburgerin içinde domuz eti olmad?. Gerisin geriye Türkiye'ye döndü?ünde ise tarihinin atalar?m?za dayand???n? bilmeyenler geleneksel damak tad?m?za uygun olmad???n? ileri sürdüler.
Bu arada belirtelim ki, Birinci Dünya Sava?? sonras? ABD'de ?ngilizce'deki Alman kökenli kelimeleri ay?klamak için yap?lan çal??mada, hamburgerin ismi de 'Salisbury Bifte?i' olarak de?i?tirilmeye çal???ld?, ama tutmad?.
Tahran Konferans?
Tahranda, ?kinci Dünya Sava?? y?llar?nda, Roosevelt, Stalin ve Churchill aras?nda, 28 Aral?k 1942-1 Ocak 1943 günleri aras?nda yap?lan konferans.
Bu konferansta, ?kinci Dünya Sava??n?n çe?itli meseleleri, üç büyük devlet sorumlular? aras?nda gözden geçirilmi? ve Alman sald?r?lar?na kar??, do?udan, güneyden ve bat?dan takip edilecek hareket tarz?, bu konferansta kararla?t?r?lm??t?r.
Nikola Tesla Kimdir?
Nikola Tesla, (d. 10 Temmuz 1856, Smiljana-H?rvatistan ? ö. 7 Ocak 1943, New York). S?rp as?ll? fizikçi, mucit, makine mühendisi ve elektrik mühendisi. 19. ve 20. yüzy?l?n en ilginç bulu?çular?ndan birisidir.
Babas? papazd?. Hiçbir zaman okuyup yazamamas?na ra?men, annesi halk aras?nda pratik ev aletleri mucidi olarak bilinirdi. Ona göre Tesla, yarat?c? dahi olmaya adayd?. Papaz olmas? için babas?n?n zorlamas?na kar?? ç?karak, genç Tesla, mühendislik mesle?inde ?srar etti. Annesi de onu destekledi, fizik ve matematikte bilgisini artt?r?rken Graz‘daki Politeknik okuluna girdi ve Prag Üniversitesi’nde e?itimine devam etti. Yabanc? teknik eserleri okuyabilmek için, orada, yabanc? dil kursuna devam etti. Anadili olan S?rpça ve ailece bildikleri Almancaya ek olarak ?ngilizce, Frans?zca ve ?talyancay? da ö?rendi.
Prag’daki tahsilini 1880′de bitirdikten sonra, Budape?te’de lisans üstü yaparken, profesörüyle alternatif ak?m?n özelliklerini tart??t?. Sonra bir Paris telefon ?irketinde çal??maya ba?lad?. Burada do?ru ak?m motorlar? ve dinamolar konusunda geni? ve önemli tecrübeler edindi. Oradayken çal??t??? döner makineleri korumak için regüle edici kontrol cihazlar? icat etti.
Elektrik endüstrisinin durumu
O günlerde genellikle do?ru ak?m, ?s?tmaya, ayd?nlatmaya, güç sa?lamaya ve iletmeye en uygun elektrik ak?m? olarak bilinirdi. Fakat do?ru ak?m direnç kay?plar? o kadar büyüktü ki, her mil kare için bir güç santral?na gerek vard?. ?lk akkor ampuller (110 Volt’ta), güç santral?na yak?n olsalar bile parlak yanm?yorlar ve bir milden daha uzakl?ktakiler ise kaybolan güce ba?l? olarak sönük yan?yorlard?.
1884′de genç Tesla, kafas? fikirlerle dolu ve cebinde 4 sentle New York’ta gemiden ayr?ld?. Tecrübesi onu do?ru ak?m motorlar? ve dinamolardaki komütatörün sonsuz sorunlar yaratan, gereksiz bir kar???kl?k oldu?una inand?rm??t?. do?ru ak?m üretecinin bir komütatörle d?? devrede tamamen ayn? yöne akan dalga dizileri ?eklinde alternatif ak?m olu?turdu?unu gördü. O zaman, motorda dönme hareketini sa?layacak bir do?ru ak?m elde etmek için, yöntem tersine çevrilmeliydi. Her elektrik motorunun endüvi’si, motora alternatif ak?m beslemek için döndü?ü anda manyetik kutuplar?n yönlerini de?i?tiren, döner komutatöre sahipti.
?lham
Tesla’ya göre bu do?ru ak?m, saçmal???n ta kendisiydi. Hem jeneratör (üreteç) hem de motordaki komütatörü ortadan kald?rmak ve alternatif ak?m? tüm sistemde kullanmak akla uygun gelmekteydi. Fakat hiç kimse alternatif ak?mda çal??abilen bir motoru olu?turmam??t? ve Tesla bu sorunu çok dü?ündü. 1882 ?ubat?nda, Budape?te’nin bir park?nda Szigetti ad?nda bir s?n?f arkada?? ile gezinirken aniden hayk?rd?: “Buldum!” Tüm elektrik endüstrisinde devrim yapacak olan “dönen manyetik alan”? bulmu?tu. Dönen elemana ba?lant? gere?i olmayacakt?. Komütatör yoktu art?k.
Sonradan tüm alternatif ak?m elektrik sistemlerini tasarlad?. Alternatörler, elektrik enerjisinin ekonomik iletimi ve da??t?m? için gerilim yükseltici ve alçalt?c? transformatörler ve mekanik güç sa?lamak için alternatif ak?m motorlar?. Dünyan?n her taraf?nda harcan?p giden su gücünün bollu?undan esinlenip, gerekli olan yerlere enerji da??tabilen hidroelektrik santralleriyle bu büyük gücün elde edilmesini tasarlad?. Budape?te’de “Birgün Niyagara Ça?layan?n? elektrik elde etmek için kullanaca??m” diyerek dinleyenleri ?a??rtt?.
Edison taraf?ndan cesareti k?r?ld?
Tesla’n?n arad??? f?rsat ve ?ans kolayca eline geçmedi. O zamanlar New York’da Pearl caddesindeki ilk laboratuvar?nda akkor lambas? için pazar aramakla me?gul olan Edison’a rastlad??? zaman Tesla, gençlik heyecan?yla, kendisinin buldu?u alternatif ak?m sisteminin aç?klamas?n? yapt?. Bu dü?ünceyi derhal ve tamamen kestirip atan o büyük adam, “Sen teori üzerinde vaktini harc?yorsun” dedi.
Bir y?l boyunca, uzun boylu, zay?f Yugoslav, bu yabanc? ülkede açl?ktan korunmak için mücadele etti. Gün geldi, çukur kazarak geçimini sa?lad?. Fakat birlikte çal??t??? çukur kaz?c?, Western Union’un ustas?, yemek saatlerinde Tesla’ n?n ilgilendi?i yeni elektrik sistemlerinin hayali tariflerini dinleyerek, bu konu üzerinde bir plan yapt?. Tesla’y? A.K.Brown adl? firman?n sahibiyle tan??t?rd?. Tesla’n?n parlak planlar?yla büyülenerek, Brown ve bir orta?? büyük bir at?l?m yapmaya karar verdiler. Ortaya belirili bir miktar para koydular ve Tesla Bat? Broadway’de bir deney laboratuvar? kurdu. Orada Tesla jeneratör, transformatörler, iletim (transmisyon) hatt?, motorlar ve ???klar gibi tasarlad??? sistemlerin tümünün planlar?n? haz?rlad?. Hatta iki ve üç fazl? sistemleri de tasarlad?.
Cornell Üniversitesi’nden Profesör W.A. Anthony yeni alternatif ak?m sistemini s?nad? ve derhal Tesla’n?n senkron motorunun en iyi do?ru ak?m motoruna e?it yeterlikte oldu?unu aç?klad?.
Alternatif ak?m ortaya ç?k?yor
O zaman Tesla bütün k?s?mlara sahip tek bir patent alt?nda sistemini tescil ettirmek istedi. Patent Bürosu her önemli fikir için ayr? bir dilekçeyle ba?vurulmas?nda ?srar etti. Tesla, 1887′nin Kas?m ve Aral???nda dilekçelerini verdi ve daha sonraki alt? ayda yedi tane A.B.D. patenti ald?. 1888 Nisan’?nda çok fazl? sistemini de içeren dört ayr? patent için ba?vurdu. Bunlar da h?zla, bekletilmeden verildi. Y?l?n sonuna kadar 18 patent daha ald?. Bunlar?, çe?itli Avrupa patentleri izledi. Bu kadar h?zla da??t?lan bu patent ç???r?n?n, e?i görülmemi?ti. Fakat fikirler ilginçti. O kadar ki, bir çeli?me ya da bir tahmin yoktu. Bu yüzden patentler tek bir tart??ma bile yap?lmadan verildi.
Bu s?rada Tesla, New York’da AIEE (?imdiki IEEE)’nin bir toplant?s?nda çok gösteri?li konferans verip, tek ve çok fazl? alternatif ak?m sistemlerinin gösterisini yapt?. Dünya mühendisleri, muazzam geli?menin kap?s?n? açarak, telle yap?lan elektrik enerjisi iletimindeki s?n?rlamalar?n giderilmi? oldu?unu gördüler.
Fakat, kim, tümüyle daha iyi olan bu sistemi uygulayacakt?? Do?al olarak, bu kurulu?, Edison-General Electric olmayacakt?. Aksi halde kendi yat?r?mlar?n?n eskimi? oldu?unu kabul edeceklerdi.
??te tam o s?rada George Westinghouse, Tesla’n?n laboratuvarlar?na gitti ve Tesla ile tan??t?. Westinghouse, “Alternatif ak?m patentleri için bir milyon Dolar nakit ve ayr?ca sat?? pay? verece?im” diyerek teklifini yapt?. Sat?? pay?, beygir gücü ba??na 1 Dolar olmak üzere anla?t?lar.
Ülke çap?ndaki Westinghouse yat?r?mlar?n?n ba?ar?s?, geli?en elektrik endüstrisinde rakip durumunu korumak için General electric, Westinghouse’dan bir lisans almak zorunda kald?.
Gerçekle?en rüya
1890′da, uluslararas? Niyagara komisyonu elektrik üretmek için, Niyagara ça?layan?n?n gücünü kullanmak amac?yla çal??maya ba?lad?. Bilgin Lord Kelvin, komisyonun ba?kanl???na atand? ve derhal do?ru ak?m sisteminin en iyi olaca??na dair aç?klamas?n? yapt?. Fakat güç, 26 mil uzakl?ktaki Buffalo‘ya iletilecekti. Bu durumda alternatif ak?m?n gereklili?ini kabul etti.
Westinghouse, on tane 5000 beygirgücündeki hidroelektrik jeneratörü için ve General Electric ise iletim hatt? için kontrat yapt?lar. Bu sistem iletim hatt?, yükseltici ve alçalt?c? transformatörler Tesla’n?n 2 faz projesine uygundu. Hareket eden parçalar? azaltmak için, d??tan dönen alan ve içi sabit armatürlü, büyük alternatörler planlanm??t?.
O zamana kadar bu büyüklükte bir proje yap?lmad??? için, bu tarihi proje heyecan yaratt?. Dakikada 250 devir yapan, herbiri 1775 Amper veren, 2250 Volt’luk on büyük alternatör, iki fazl? 25 Hz (Hertz)’de 50 000 Beygirgücü veya 37 000 kW’l?k ç?k?? olu?turuyordu. Rotorlar?n herbiri, 3 metre çap?nda, 4,5 metre uzunlu?unda (dü?ey jeneratörlerde 4,5 metre yükseklik) ve 34 ton a??rl???ndayd?. Sabit parçalar?n herbiri 50 ton a??rl???ndayd?. Gerilim, iletim için 22.000 Volt’a ç?kar?ld?.
Uzaktan radyo kontrolu
Sonradan Telsiz denilen, radyo alan?nda Tesla’n?n öncülü?ü, Mors koduyla yap?lan haberle?meden de ileri gitti. 1898′de New York ?ehrinin Madison Park?’nda (Madison Square Garden) telsiz ile uzaktan kontrola ait parlak bir gösteri düzenledi. Birinci geleneksel Elektrik Fuar?n?n geli?ti?i yer ve genellikle Barnum-Bailey sirkinin çal??t??? büyük alan?n ortas?na büyük bir tank koydu ve suyla doldurdu. Bu küçük gölün üzerine, yüzmesi için, 1 metre uzunlu?unda anten dire?i olan bir tekne koydu. Teknenin içinde bir radyo al?c?s? vard?. Tesla, seyircilerin iste?i do?rultusunda ileri gitme, sa?a veya sola dönme, durma, geri gitme, ???klar? yak?p söndürme gibi çe?itli ?eyleri uzaktan radyo kontrol sayesinde yapt?. Unutulmaz gösteri tüm seyircileri hayran b?rakt??? gibi günlük gazetelerin ön sayfalar?nda yer ald?.
Matematiksel büyücülük
Tesla’n?n matematik dehas?, Westinghouse ve General Electric’in imalat?n? yapt??? alternatif ak?m cihazlar?n?n, parçalar?n?n yap?m?nda büyük bir yer sa?lad?. Tesla, ö?rencilik günlerinde kar???k sorular? kag?t ve kalemsiz çözerdi. Ö?retmeni onun hile yapt???ndan ?üphe eder ve O’na ayr? testler uygulard?. Genç Tesla, bütün logaritma cetvelini ezberlemi?ti. ?imdi A.B.D.’de kullan?lan, saniyede 60 Hz’lik frekans, Tesla’n?n mant?k hesaplar?ndan ç?kar?lm??t?. Çünkü, Tesla bu frekans?n ticari aç?dan en uygun oldu?unu saptam??t?. Daha yüksek frekanslarda alternatif ak?m motorlar? yetersiz olacakt?. Daha alçak frekanslarda ise daha çok demir kullanmak gerekecekti. I??klar da alçak frekanslarda titre?ecekti.
Niyagara Ça?layan?‘n?n ana tesisi, ilk Westinghouse türbin jeneratörlerinin kapasitelerine uymas? için, 25 Hz’e göre planlanm??t?. Bunu izleyen geli?meler ile 60 Hz’e dönü?üm yap?ld?. Günümüzde bu, Niyagara’dan elde edilen enerji, 360 mil uzakl?ktaki New York’a kadar iletilmektedir. Bir zamanlar daha büyük uzakl?klar, Kuzeydo?u ?ebekesinden beslenmekteydi. Tesla, New York’a geldi?i zaman, yeterli enerji iletimi için s?n?r 1 milden azd?.
Yüksek frekans öncülü?ü
Tesla, ara?t?rmalar?nda, yüksek gerilim ve yüksek frekans?n bilinmeyen alanlar?na daha çok yer verdi. Yüksek frekans cihazlar?n? kullan?rken, bir elini daima cebinde tutard?. Bütün laboratuvar asistanlar?na bu ön tedbiri almalar?nda ?srar ederdi ve bu kural, bugüne kadar daima gerilim bak?m?ndan tehlikeli cihaz etraf?ndaki uyan?k ara?t?r?c?lar taraf?ndan da uygulanmaktad?r. O zaman yararlan?lmam?? olmas?na ra?men, Tesla’n?n yüksek frekans ve yüksek gerilim alan?ndaki ke?ifleri, modern elektroni?in yolunu açt?. Bir yüksek frekans transformatörü ile (Tesla Bobinleri - Tesla Coils) ç?plak elinde tuttu?u gazl? tüpü yakacak ?ekilde vücudundan, zarar vermeden, yüksek gerilimli ak?m geçiriyordu. O günlerde Tesla, asl?nda neon tüpünün ve flüoresan tüpünün ayd?nlatmas?n? gösteriyordu.
Bazen, frekans aral???n?n alt ve üst k?s?mlar?nda yapt??? denemeler, Tesla’y? ke?fedilmemi? bölgelere yöneltti. Mekanik ve fiziksel titre?imlerle çal???rken, Houston Caddesindeki yeni laboratuvar?n?n etraf?nda hakiki bir depreme neden oldu. Binan?n do?al rezonans frekans?na yakla?an, Tesla’n?n mekanik osilatörü, eski binay? sarsarak tehdit etti. Bir blok ileride, polis karakolundaki e?ya esrarengiz bir ?ekilde dans etmeye ba?lad?. Böylece, Tesla, rezonans, vibrasyon ve “do?al 7 periyot”a ait matematiksel teorileri ispatlad?.
Dünya’n?n en güçlü vericisi
Yüksek gerilim ve yüksek frekansl? elektrik iletimi konusundaki ara?t?rmalar, Tesla’y? Colorado Springs yak?nlar?ndaki bir da??n üzerine dünyan?n en güçlü radyo vericisini kurup çal??t?rmaya yöneltti. 60 metrelik dire?in etraf?nda, 22,5 metre çap?nda, hava çekirdekli transformatörü yapt?. ?ç k?s?mdaki sekonder 100 sar?ml? ve 3 metre çap?ndayd?. Üreticisi, istasyondan birkaç mil uzakl?kta bulunan enerjiyi kullan?rken, Tesla ilk insan yap?m? ?im?e?i olu?turdu. Bir dire?in tepesindeki 1 metre çapl? bak?r küreden, 30 metre uzunlu?unda, kulaklar? sa??r eden ?im?ekler çakt?. Ufka kadar gök gürültüsü i?itildi. 100 milyon Volt de?erinde gerilim kullan?l?yordu. Yar?m as?rl?k bir süre içerisinde giderilemeyen bir hayret yaratt?.
?lk denemesinde, vericideki güç jeneratörünü yakt?. Fakat tamir ederek 26 mil uza?a, gücü telsiz ile iletebilinceye dek deneylerine devam etti. O uzakl?kta, toplam 10 kW’l?k 200 tane akkor ampulü yakmay? ba?ard?. Daha sonra, kendi patentleriyle me?hur olan Fritz Lowenstein’in, Tesla’n?n yard?mc?s? iken bu gösteri?li ba?ar?ya ?ahit oldu.
1899′da alternatif ak?m patentleri için Westinghouse’dan ald??? paran?n sonunu harcad?. Albay John Jacob Astor, onu mali yönden kurtarmaya geldi ve Colorado Springs’deki denemeleri için 30.000 Dolar sa?lad?. Sonra bu para da bitti ve Tesla New York’a geri döndü.
Morgan, gösteri?li ba?ar?lar? ve ?ahsiyeti dolay?s?yla, Nikola Tesla’n?n? hayran? olmu?tu. Tesla, k?sa zamanda Morgan’?n sürekli misafiri oldu. Kusursuz giyini?li, birkaç dilde yapt??? kültürlü konu?mas? ve medeni davran???yla gösteri?li centilmen Tesla, New York sosyetesinin gözdesi oldu.
Dünya çap?nda telsiz
Long Island’?n tepelik bölümünde, Wardenclyffe yak?n?nda yava? yava? yükselen garip yap? bütün seyredenlerin ilgisini çekerdi. Tek parça olmas? d???nda, büyük bir mantara benzeyen yap?, yerdeki k?sm? geni? ve 62 metre yukar?s?ndaki tepe noktas?na do?ru daralan, kafes ?eklinde bir iskelete sahipti. Tepede 30 metre çap?nda bir yar?m küreyle örtülüydü. ?skelet, bronzdan kal?n civata ve bak?r lamalarla birbirine ba?lanm??, sa?lam a?aç kolonlardan yap?lm??t?. Yar?m küre ?eklindeki tepe, üstten yüzeysel olarak bak?r bir elekle kapl?yd?. Tüm yap?da demir metali yoktu.
Ünlü mimar Standford White, konuyla o kadar ilgilendi ki, en iyi yard?mc?s? W. D. Crow’u görevlendirerek proje i?ini ücretsiz yapt?.
34′üncü caddedeki eski Waldorf-Astoria otelinde oturan Tesla, hergün, taksiyle, çarkl? araba vapuruna binerek Long Island ?ehrine giderek , oradan da Long Island demiryoluyla Shoreham’e aktarma yaparak in?aata gidiyordu. Proje kontrolünün aksamamas? için, trenin yemek servisi onun için özel yemek haz?rl?yordu.
Büyük kulenin yak?n?nda, 30 metre karelik tu?la bina tamamland??? zaman, Tesla Houston caddesindeki laboratuar?n? binaya ta??maya ba?lad?. Bu s?rada radyo frekans jeneratörleri ve onlar? çal??t?ran motorlar?n yap?m?nda üzücü baz? gecikmelerle kar??la??ld?. Birkaç camc?, planlar? haz?r olan özel tüpleri ?ekillendirmeye çal???yorlard?.
Kahin gelecekten bahsediyor
Bu s?rada Tesla (1904), Mors koduyla s?n?rl? olan büyük endüstrinin gelece?ine ait, uzak görü?ünü aç?klayan kuramsal bro?ürünü yay?nlad?. Bu bro?ür, Tesla ‘n?n kahin oldu?una herkesi inand?rd?. “Dünya çap?nda telsiz sistemi”nde, çe?itli olanaklar? sa?layacak olan özellikler aç?klan?yordu. Bro?ürde, Telgraf, Telefon, haber yay?n?, Borsa görü?meleri, Deniz-Hava trafi?ine yard?m, E?lence ve Müzik yay?n?, saat ayar?, Resimli Telgraf, Telefoto ve Teleks hizmetleri ile, Tesla’n?n sonradan olu?umunu gördü?ü Radyo sitesi anlat?l?yordu..
Morgan’?n yard?m? sona eriyor
1904 Mart’?, Elektrik Dünyas? ve Mühendisli?i Dergisinde, Tesla, Kanada Niyagara Enerji firmas?n?n telsiz enerji iletimi sistemini uygulamas?n? istedi?ini ve bunun için 10 milyon Volt’luk gerilimde 10.000 beygirgücü da??tabilecek bir sistem kullanmay? istedi?ini aç?klad?.
Niyagara Projesi asla gerçekle?medi. Fakat, gösteri?li Long Island’?n kaderine etki yapt?. Ayd?nl??a ç?kmayan nedenlerle, J. P Morgan dü?üncesini de?i?tirdi ve Tesla’n?n para kayna?? aniden kurudu. Ba?lang?çta Tesla, Morgan’?n hemen hemen bitmek üzere olan i?in tamamlanmas?n? sa?lamayaca??na inanmak istemedi, ama Morgan kararl?yd?. Morgan’?n çekilme nedeni asla ö?renilemedi.
Mant?ks?z bir sayg?s?zl?k
Birinci Dünya Sava?? s?ras?nda ulusal savunma ad?na çok saçma sayg?s?zl?klar öne sürüldü. Garip bir nedene göre Long Island, Wardenclyffe’deki Tesla’n?n ?anl? kulesinin, A.B.D.’nin emniyetini tehlikeye soktu?una ve tahrip edilmesi gerekti?ine karar verildi.
Kablo ba?lanarak yüksek yap?y? öne çekip, dengesini bozmak için yap?lan bo? te?ebbüslerden sonra, en sonunda temeli dinamitlenerek devrildi. O zaman bile, kule çökerken parçalanmad?. Zedelenmeksizin yana yatt? ve en sonunda parça parça söküldü.
Radyo frekans alternatörü
1890′da Tesla yüksek frekans alternatif ak?m üreteçlerini yapm??t?. 184 kutuplu olan bir tanesi 10 kHz’lik ç?k?? veriyordu. Daha sonra, 20 kHz’e kadar yüksek frekanslar? elde etti. Ancak on y?l kadar sonra 50 kW ç?k??l? radyo frekans üretecini Reginald Fessenden geli?tirdi. Bu makine, General Electric taraf?ndan 200 kilo Watt’a ç?kar?ld? ve Fessenden’in ilk alternatörlerini kuran, çal??mas?n? kontrol eden adam?n ad? verilerek, Alexanderson alternatörü sat??a ç?kar?ld?.
Hemen hemen dünya kablolar?n?n ço?unu elinde tutan ?ngiliz i?adamlar?n?n, bu makineye ait patentleri elde etmek üzere olduklar?n? görünce, A.B.D. Donanmas?n?n acele ça?r?s?yla “Radio Corporation of America (RCA)” ?irketi kuruldu. Yeni firman?n 1919′da kurulmas?yla, Marconi Wireless Telegraph Co. of America firmas?n?n güçlü fakat yetersiz, Marconi k?v?lc?ml? vericileri, çok ba?ar?l? olan Radyo Frekans alternatötleri ile yer de?i?tirdiler.
Birincisi N.J. New Brunswick’te kuruldu. 200 kilo Watt’da ve 21,8 kilo Hertz frekansl? titre?im olu?turdu ve ticari i?te kullan?ld?. Bu ilk, sürekli, güvenilir Atlantik a??r? Radyo servisi idi. Bu alternatörler, Tesla’n?n kulesinin yerine, Radyo merkezinin tüm güçlerini sa?lad?. Böylece Nikola Tesla’n?n Dünya çap?nda telsiz hayali, 30 y?l sonra, icat etti?i vericinin kullan?lmas?yla gerçekle?tirildi.
Radar ve Türbinler
Tesla, birçok alanlarda yarat?c? ara?t?rmalara devam etti. 1917′de uzaktaki cisimlerin üzerine k?sa dalga darbeleri gönderip, yans?yan k?sa dalga darbelerinin bir flüoresan ekran üzerinde toplanmas?yla izlenebileceklerini aç?klad?. E?er bu radar de?ilse, neydi? Di?er bilim adamlar?n?n varl?klar?n? ke?fetmelerinden 20 y?l önce, kozmik ???nlar? aç?klad?. 1929′a kadar çe?itli zamanlarda, buhar ve gaz için “kepçesiz” yüksek h?zl? türbinler üzerinde çal??t?. Kolay öfkelenen Tesla ile, Edison Waterside Enerji Tesisi ve Allis Charmes Fabrikas?ndaki ara?t?rmalar?nda onunla çal??an baz? mühendis ve yard?mc?lar? aras?nda ortaya ç?kan sürtü?me, aleyhine oldu. Bugün, düz rotorlu Tesla türbinlerinin sonucu hakk?nda hiçbir bilgimiz yoktur.
Y?llar geçtikçe, ondan, gittikçe daha az haber al?nmaya ba?land?. Bazen gazeteci ve biyografi yazarlar? onu aray?p röportaj yapmak istiyorlard?. Gittikçe gariple?ti, gerçeklerden uzakla?t?, aldat?c? hayalcili?e yöneldi. Not alma al??kanl??? edinmemi?ti. Her zaman tüm ara?t?rma ve deneylerine ait tüm bilgiyi akl?nda tutabildi?ini iddia ve ispat etti. 150 y?l ya?amaya kararl? oldu?unu ve 100 ya??n?n üstüne eri?ti?i zaman, ara?t?rma ve deneyleri s?ras?nda toplad??? bütün bilgiyi etrafl?ca anlatarak, an?lar?n? yazaca??n? söyledi. ?kinci Dünya Sava?? s?ras?nda öldü?ü zaman, kasas?na askeri yöneticiler el koydular ve kay?tlar?n cinsine ait herhangi bir ?ey duyulmad?.
Tesla’n?n kendine özgü bir tutars?zl??? da, kendisine iki ?eref unvan? verildi?i zaman ortaya ç?kt?. Birini reddetti. 1912′de Nikola Tesla ve Thomas Alva Edison’un 40.000 $’l?k Nobel Ödülü’nü payla?maya seçildikleri aç?kland?. Tesla, bu ödülü de reddetti. Her nas?lsa, Edison’u sevenler taraf?ndan kurulan AIEE Edison madalyas?n? 1917′de Tesla’ya lay?k görüldü?ünde, bunu kabul etmeye yana?abildi.
Ki?ilik
Tesla, yakla??k 2 metrelik boyuyla kendi dönemine göre oldukça uzundu. Narin yap?l?, beyaz tenli, mavi gözlü ve dalgal? kahverengi saçl?yd?. Her zaman resmi giyinirdi.
Tesla saplant?l? biriydi, garip huylar? ve fobileri vard?. ??lerini üçerli gruplar halinde yapard?, ve numaras? üçe tam bölünebilen bir otel odas?nda kalmak konusunda ?srarc?yd?. Tesla mücevherden, özellikle inci küpelerden i?renirdi. Temizlik ve hijyen konusunda çok titizdi. Yuvarlak nesnelere ve kendisininki d???nda insan saç?na dokunmaktan ho?lanmazd?.
Tesla güvercinlere özel bir ilgi duyard?. Parkta besledi?i güvercinler için özel yemler sipari? eder ve güvercinlerin baz?lar?n? otel odas?na getirirdi. Hayvanlar? severdi.
Resmi yemekler d???nda her zaman yaln?z ba??na yemek yerdi, ve hiçbir ko?ul alt?nda bir bayanla tek ba??na yemek yemezdi.
Tesla hiç evlenmedi. Bekar ve aseksüel olmas?n?n bilimsel yeteneklerine yard?mc? oldu?unu dü?ünüyordu.
Tesla muhte?em ?ovmenlik yetene?iyle tan?n?rd?. Bulu?lar?n? ve deneylerini t?pk? bir sihirbaz gibi sanatsal bir ?ekilde tan?t?rd?.
D?? Ba?lant?lar
Nikola Tesla U.S. Patent Collection
Nikola Tesla
FOIA FBI files on Nikola Tesla
Nikola Tesla: Gizli Zaman Yolculu?u Deneyimleri
Popüler etiketler
[ sonu ] [ a il ] [ eski ] [ tarih ] [ oku ] [ sis ] [ reti ] [ anan ] [ dil ] [ ak?n ] [ kaza ] [ yeri ] [ ney ] [ far ] [ koy ] [ m s ] [ gün ] [ çal??ma ] [ lis ] [ kta ] [ e?e ] [ imi ] [ r ya ] [ hare ] [ dren ] [ evre ] [ ya? ] [ dini ] [ oda ] [ mer ] [ madde ] [ van ] [ çim ] [ a k ] [ ser ] [ lir ] [ k?l ] [ par ] [ t?r ] [ ak? ] [ faz ] [ arl ] [ eti ] [ olo ] [ arm ] [ emi ] [ ikl ] [ kon ] [ hal ] [ kare ] [ e e ] [ ele ] [ tak ] [ e?in ] [ kad ] [ ray ] [ ine ] [ tre ] [ byt ] [ meri ] [ adlar ] [ rak ] [ ura ] [ bilin ] [ rol ] [ linde ] [ nlar ] [ tan ] [ sind ] [ d?n ] [ hayat ] [ kary ] [ ekim ] [ kat? ] [ eri ] [ alma ] [ çeki ] [ bel ] [ nüm ] [ ça? ] [ ni? ] [ erçek ] [ zar ] [ deri ] [ çük ] [ eli ] [ ykta ] [ mar ] [ ayna ] [ k?s ] [ dam ] [ oru ] [ t a ] [ ans ] [ sa? ] [ duru ] [ u?ur ] [ kul ] [ metre ] [ rler ] [ devam ] [ lam ] [ maya ] [ iler ] [ ret ] [ ?am ] [ sab ] [ ki?i ] [ bili ] [ alan ] [ tyr ] [ büyü ] [ bun ] [ kim ] [ di? ] [ art ] [ insan ] [ iline ] [ elik ] [ ark ] [ veri ] [ ?rk ] [ çe?it ] [ ölçü ] [ a i ] [ bulu ] [ göz ] [ erk ] [ yaz ] [ mik ] [ lun ] [ k m ] [ al? ] [ dünya ] [ lan ] [ nedi ] [ para ] [ tel ] [ lara ] [ sonuç ] [ akü ] [ da y ] [ k ta ] [ tor ] [ s?r ] [ a?ar ] [ yrk ] [ yeni ] [ lke ] [ insanlar ] [ mil ] [ do?ru ] [ den ] [ sar ] [ teri ] [ fazl ] [ hareket ] [ asi ] [ baz ] [ kilometre ] [ a??n ] [ dü?ün ] [ ölüm ] [ lek ] [ top ] [ ebe ] [ ller ] [ araf ] [ k?m ] [ bul ] [ hayvan ] [ bil ] [ ba? ] [ çil ] [ kler ] [ lama ] [ kil ] [ kol ] [ led ] [ yaz? ] [ gen ] [ sava? ] [ rad ] [ tin ] [ güne ] [ emin ] [ önce ] [ ???n ] [ e il ] [ kar? ] [ ay? ] [ düny ] [ say? ] [ ilk ] [ cad ] [ arda ] [ a?k ] [ dana ] [ en son ] [ tas ]
