Arabalarda hava yast?klar? nas?l çal???yor?
Arabalarda hava yast?klar? nas?l çal???yor?
Hava yast?klar? 80'li y?llar?n ba??nda ortaya ç?kt?klar?ndan beri binlerce hayat? kurtarm??lard?r. Asl?nda hava yast?klar? ?kinci Dünya Sava?? s?ras?nda uçaklar?n yere çak?lmalar?nda bir önlem olarak tasarlanm?? ve ilk patent o zamanlarda al?nm??t?.
Hava yast?klar?n?n arabalara uygulanmas?nda birçok problemle kar??la??ld?. Bas?nçl? havan?n araba içinde muhafazas?, süratle ?i?menin sa?lanmas?, ani ?i?me s?ras?nda yast???n patlamas?n?n veya ki?iye zarar vermesinin önlenmesi vs...
Hava yast???nda üç ana parça vard?r. Birincisi yast???n kendisi ki, ince naylon iplikten yap?lm?? ve konsolda bir silindir üzerine sar?lm??t?r. Asl?nda sürücü taraf?ndaki hava yast??? di?erlerinden farkl?d?r. Di?erleri tipik bir silindir ?eklinde iken sürücü taraf?ndaki direksiyonun ortas?na uyacak ?ekildedir.
?kinci olarak yast??a ne zaman ?i?ece?ini bildiren, araban?n ön taraf?nda bir sensör vard?r. Bir tu?la duvara yakla??k saatte 15 - 25 kilometre süratle çarp?ld???nda olu?acak kuvvet kar??s?nda sinyal verecek ?ekilde ayarlanm??t?r.
Son olarak da ?i?irme sistemi vard?r. Hava yast?klar? s?k??t?r?lm?? veya bas?nç alt?ndaki havan?n veya bir gaz?n sal?verilme-siyle ?i?mezler. Bir kimyasal reaksiyonun sonucunda ?i?erler. Bu kimyasal reaksiyonun ana maddesi 'sodyum azide'dir, yani NaN3. Normal ?artlarda dura?an olan bu molekül ?s?t?l?nca an?nda ayr???r ve ortaya nitrojen gaz? ç?kar. Çok az miktar?ndan, yani 130 gram?ndan 67 litre nitrojen ç?kabilir.Ancak bu ayr??madan ortaya bir de sodyum (Na) ç?kar ki, çok reaktiftir. Su ile birle?ince vücuda bilhassa gözlere, buruna ve a?za a??r tahribat verebilir. Bu tehlikeyi önlemek için hava yast??? üreticileri kimyasal reaksiyonda sodyum ile birle?ebilecek bir gaz daha kullan?yorlar ki, bu da potasyum nitratt?r (KNO3). Bu reaksiyondan da yine ortaya nitrojen ç?kar.
Araban?n önündeki sensör belli bir seviyenin üstündeki çarpmada, NaNS'ün bulundu?u tüpe bir elektrik sinyali gönderir. Burada çok küçük bir spark olu?ur ve bunun yaratt??? ?s?dan da NaN3 çözülür, aç??a ç?kan nitrojen hava yast???na dolarak ?i?irir. Burada ilginç olan sensörün çarpmay? alg?lamas? ile yast???n ?i?mesi aras?nda geçen zamand?r. Sadece 30 milisaniye yani 0.030 saniye,.
Bir saniye sonra yast?k üzerindeki özel delikler vas?tas? ile kendi kendine söner ve kazazedeye devaml? bask? yap?lmas?na mani olur.
İlgili etiketler
[ uçak ] [ saat ] [ silindir ] [ sürat ] [ elektrik ] [ kimya ] [ ne zaman ] [ sodyum ] [ bas?nç ] [ ikinci dünya sava?? ] [ üretici ] [ molekül ] [ kimyasal reaksiyon ] [ iyon ] [ retici ] [ yap?lmas? ] [ uçaklar ] [ sensör ] [ aban ] [ sodyum azide ] [ naylon ] [ araba ] [ gram ] [ alg?lama ] [ nan3 ] [ nitrojen ] [ litre ] [ s?ras? ] [ hava yast??? ] [ hava ] [ kuvvet ] [ i ki ] [ gaz ] [ alg ] [ gra ] [ arp ] [ hava yast ] [ z m ] [ isa ] [ hayat? ] [ k r ] [ araban?n ] [ alg? ] [ uygulanmas ] [ arabalar ] [ uygulanmas? ] [ niye ] [ tüp ] [ parça ] [ kimyasal ] [ asal ] [ çarpma ] [ arpma ] [ iplik ] [ mani ] [ patent ] [ bell ] [ nitrojen gaz? ] [ nitrojen gaz ] [ tu? ] [ n gaz? ] [ t?p ] [ ?i? ] [ n gaz ] [ süt ] [ nas?l ] [ od? ] [ bask? ] [ bask ] [ yasa ] [ hava yast?k ] [ ban ] [ paten ] [ ucak ] [ k?? ] [ potasyum ] [ ?art ] [ patlama ] [ rea ] [ vücud ] [ diren ] [ ikta ] [ trojen ] [ potasyum nitrat ] [ nitro ] [ elek ] [ lektrik ] [ reaksiyon ] [ kimy ] [ bas?n ] [ tu?la ] [ deli ] [ s??a ] [ gül ] [ a??k ] [ ask? ] [ ask ] [ vas ] [ ürat ] [ ucaklar ] [ aks ] [ basky ] [ nasyl ] [ problem ] [ ody ] [ prob ] [ üstü ] [ sol ] [ yast?k ] [ mol ] [ ak?l ] [ sar? ] [ basyn ] [ hayaty ] [ r va ] [ aksiyon ] [ kurt ] [ s?k ] [ akyl ] [ burun ] [ kü? ] [ sary ] [ nitrojen gazy ] [ n gazy ] [ indir ] [ tasar ] [ arabanyn ] [ nitrat ] [ a an ] [ siyon ] [ zara ] [ potas ] [ y yk ] [ dolar ] [ asky ] [ roj ] [ sevi ] [ direk ] [ duvar ] [ sör ] [ ayr???r ] [ patlamas?n? ] [ siste ] [ arkl ] [ sistem ] [ tarm ] [ assa ] [ ?i?e ] [ l ca ] [ dura?an ] [ saniye ] [ st?k ] [ naylon iplik ] [ ifti ] [ tip ] [ ?i?i ] [ milisaniye ] [ dünya sa ] [ molekü ] [ molek ] [ as?t ] [ k re ] [ k p ] [ saa ] [ ni ? ] [ çak?l ] [ syra ] [ kül ] [ tıp ] [ ası ] [ sıra ] [ kıl ] [ odı ] [ ipl ] [ disi ] [ k pr ] [ kar k ] [ tif ] [ çöz ]
