Ka??t nas?l yap?l?yor?
Ka??t nas?l yap?l?yor?
Kleopatra, Konfiçyüs, Einstein, Edison, Ts'ai Lun. Bütün bu ki?ilerin içinde insanl?k tarihinin geli?imine en büyük faydas? olan kimdir dersek, herhalde Ts'ai Lun demezsiniz. Ama O'dur. Ts'ai Lun günümüzden yakla??k 2000 y?l önce Çin'de ya?ayan bir memurdu ve MS 105 y?l?nda bugünkü kullan?lan hali ile ka??d? icat etti. Duta?ac? kabu?u, kenevir ve kuma? paçavralar?n? suyla kar??t?rarak ezdi, lapa haline getirdi, presleyerek suyunu ç?kard? ve bu ince tabakay? kurumas? için güne?in alt?nda ipe ast?.
Asl?nda insanlar MÖ 3500 y?llar?nda bile üzerine yaz? yazabilecek çe?itli ?eyler kullan?yorlard?. Ka??d?n icad? sonraki devirlerde Çinlileri dünyan?n en geli?mi? kültürünün sahibi yapt?. ?a??rt?c?d?r ki, Orta Asya'ya 751, Ba?dat'a ise 793 y?l?nda ula?an Ts'ai Lun'un ka??t yapma metodu, Avrupa'ya 1000 y?lda gelemedi. Avrupa'da ilk ka??t ancak 1151 y?l?nda ?spanya'da yap?labildi.
Özellikle matbaan?n icad? ile birlikte ka??da olan ihtiyaç gittikçe büyüdü. Yeterli hammadde bulmakta zorlan?ld?. Ayr?ca bu ?ekilde ka??t imalat? çok zaman al?yordu ve dünyan?n bir çözüme ihtiyac? vard?.
Kesin tarih bilinmiyor ama yakla??k 18. yüzy?l?n ba?lar?nda Frans?z bilimci Rene-Antonie Ferchault de Reaumur ormanda a?açlar?n aras?nda yürürken bir yaban ans? kovan? gördü. Yaban ar?lar? evlerinde olmad???ndan durup kovam incelemeye ba?lad?. Birden kovan?n ka??ttan yap?lm?? oldu?unu gördü. Peki onlar paçavra kullanmadan kovan? nas?l yap?yorlard?? Sadece paçavra de?il, kimyasallar, ate? ve kar??t?rma tanklar?n? da kullanm?yorlard?. Ar?lar insanlar?n bilmedi?i neyi biliyorlard? ?
Asl?nda her ?ey çok basitti. K?sa bir gözlem sonucunda gördü ki, yaban ar?lar? ince dallan veya çürümü? kütükleri kemirir gibi a??zlar?na al?yorlar, burada mide s?v?lar? ve salyalar? ile kar??t?r?yorlar ve kovanlar?n? yapmada kullan?yorlard?. Reaumur ar?lar?n sindirim sistemini de inceleyerek bulu?unu 1719 y?l?nda Frans?z Kraliyet Akademisi'ne sundu.
?lk ka??t makinesi 1798 y?l?nda yap?ld?. Ancak bu geni? bir kay???n dönerek f?ç?daki lapay? ald??? ve ince ka??t haline getirdi?i, her dönü?te tek bir ka??t yapabilen basit bir makine idi. Silindirli makine çok geçmeden 1809 y?l?nda John Dickinson taraf?ndan icat edildi.
Günümüzde ka??t üretimi yüksek teknoloji ile ve tam otomatik olarak yap?labilmektedir ama i?lemin asl? esas olarak de?i?memi?tir. Ka??tlar?n aras?ndaki kalite fark?n? kullan?lan lifin türü, lapan?n haz?rlan???, içine kat?lan malzemeler, kimyasal veya mekanik metotlar belirler. Her ne kadar liflerin elde edilmesinde a?açlar ana kaynak ise de özellik ta??yan ka??tlar?n yap?lmas?nda günümüzde sentetik lifler de kullan?lmaktad?r.
İlgili etiketler
[ evler ] [ güne? ] [ a?aç ] [ çinliler ] [ kuma? ] [ ka??t ] [ silindir ] [ orman ] [ gözlem ] [ a??z ] [ sindirim ] [ kimya ] [ sindirim sistemi ] [ teknoloji ] [ frans?z ] [ ka??d?n ] [ cat ] [ icat ] [ ispanya ] [ makine ] [ kleopatra ] [ tank ] [ matbaa ] [ mide ] [ makinesi ] [ adem ] [ inliler ] [ kuma ] [ s?v? ] [ yap?lmas? ] [ aban ] [ einstein ] [ a?ac ] [ ova ] [ a?açlar ] [ ate? ] [ devir ] [ urup ] [ k l ] [ orta a ] [ edison ] [ kültür ] [ icad ] [ ar?lar ] [ 500 y?l ] [ avrupa ] [ kaynak ] [ kimdir ] [ birlik ] [ kum ] [ bilim ] [ einst ] [ asit ] [ kimdi ] [ mede ] [ konfiçyüs ] [ kimyasal ] [ bulu? ] [ oto ] [ asal ] [ matba ] [ tanklar ] [ ein ] [ tabak ] [ eter ] [ akad ] [ içki ] [ kani ] [ kad? ] [ 115 ] [ nas?l ] [ yasa ] [ mekanik ] [ ban ] [ lif ] [ rea ] [ maki ] [ güne?in ] [ lap ] [ icad? ] [ ilk ka??t ] [ matbaan?n icad? ] [ kimy ] [ kadem ] [ einstei ] [ eto ] [ kral ] [ dünyan?n ] [ k?sa ] [ üretim ] [ retim ] [ 200 ] [ tom ] [ a??k ] [ kurum ] [ ders ] [ john ] [ 2000 ] [ orta asya ] [ insanl?k ] [ yaban ] [ etot ] [ etod ] [ asya ] [ kenevir ] [ basit ] [ esas ] [ pres ] [ kar?? ] [ geli?im ] [ nasyl ] [ salya ] [ icady ] [ metot ] [ ton ] [ reaumur ] [ deme ] [ 1000 y?l ] [ s?v?lar ] [ arylar ] [ tabaka ] [ mat ] [ arky ] [ konf ] [ meden ] [ manda ] [ kady ] [ leo ] [ vir ] [ atr ] [ ykler ] [ günümüzde ] [ kova ] [ dünyanyn ] [ 500 yyl ] [ hammadde ] [ matbaanyn icady ] [ s ol ] [ zlem ] [ frans ] [ syvy ] [ a??t ] [ indir ] [ özlem ] [ kalite ] [ syvylar ] [ kene ] [ k z ] [ emiri ] [ antoni ] [ kimyasallar ] [ baa ] [ bulu?unu ] [ t n ] [ ka??tla ] [ paçavra ] [ siste ] [ i ne ] [ lifler ] [ nak i ] [ ni de ] [ sistem ] [ ka??tlar ] [ sindirim sistem ] [ ükler ] [ ka??d?n icad? ] [ yüzy?l ] [ ki?iler ] [ t h ] [ in tarih ] [ m s ] [ ba?dat ] [ insanl?k tarih ] [ insanl?k tarihi ] [ i?lem ] [ 1809 ] [ çat ] [ malzeme ] [ ka??d ] [ bulu?u ] [ suyun ] [ ka??d? ] [ irden ] [ a tan ] [ a z ] [ üü? ] [ üt ü ] [ k f ] [ çinli ] [ inli ] [ cad ] [ anı ] [ kül ] [ nüm ] [ alı ] [ ası ] [ ürün ] [ kıl ] [ mid ] [ emir ] [ me i ] [ t i ] [ raki ] [ akin ] [ mis ] [ üüğ ] [ çağ ] [ rene ] [ çöz ] [ sindiri ]
