Neden ya?mur ya??yor ?
Neden ya?mur ya??yor ?
Herhalde siz de haberlerin sonunda hava durumunu merakla izliyorsunuzdur. Acaba yar?n ya?mur ya?acak m?? ?emsiyemi yan?ma alay?m m?? Ya?mur günlük ya?ant?m?z?n çok önemli bir parças?d?r. Baz? yerlerde kurakl?ktan ya?mur duas?na ç?k?l?rken, baz? yerlerde de caddelerde sandallarla dola??l?p, sel basan evlerden, e?yalar? kurtarmaya u?ra??rlar. Peki nas?l oluyor da ba??m?za böyle gökten sular geliyor?
Asl?nda mekanizma basit. Güne? ?????n?n etkisi ile yeryüzünden su buharla??yor, yani gaz haline geçiyor. Bu durumda havadan hafif oldu?undan atmosferde yükseliyor. Yükseldikçe hava so?uyor ve hava bas?nc? azal?yor. Su buhar? so?udukça havadaki toz parçac?klar?na tutunarak su damlas? haline dönü?üyor ve bunlar?n milyonlarcas? havada birle?erek gözümüze bulut olarak görülüyorlar. Bulutlar? olu?turan bu su damlac?klar? hemen ya-k?nlar?ndakilerle sürekli birle?iyorlar, büyüdükçe büyüyorlar, a??rl?klar? art?yor, yeterli a??rl??a ula??nca yer çekiminin etkisi ile yere dü?meye ba?l?yorlar. Yeryüzünden buharla??p, bulut olu?turup sonra ya?mur olarak yeryüzüne dönen su buhar?n?n havada geçen bu maceras? ortalama 8 gün sürüyor.
Ancak bulutun içindeki su damlac?klar?n?n tümü ya?mur olarak yeryüzüne inmiyor. Bir bulutun en fazla yar?s? ya?mur olarak ya?abilir ve bu da normalde 30 dakika sürer ama bulut devaml? olarak yeniden olu?tu?undan ya?mur saatlerce, hatta günlerce sürebilir. Bu arada rüzgara ba?l? olarak bulutlar devaml? hareket ettiklerinden ya?mur çok geni? bir alana ya?abilir. Bugüne kadar dünyam?zda tespit edilebilmi? en yo?un ya??? 26 Kas?m 1970 tarihinde Guadaloupe'de olmu?, sadece bir dakikada 3.81 santimetre ya?mur ya?m??t?r.
Atmosferde, yani ba??m?z?n üzerindeki havada 13 milyar ton su buhar? bulunuyor. Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indi?ini dü?ünebiliyor musunuz? Dünyam?zda ya?murun ço?u, yani yüzde 78'i okyanuslar?n üzerine ya??yor. Bu da çok normal, çünkü havan?n içindeki su miktar?n?n kayna?? hemen hemen ayn? oranda okyanuslardan geliyor.
Ya?mur damlalar?n?n yar?-çaplar? 0.5 milimetreden 6.35 milimetreye kadar de?i?ebiliyor. 5.0 milimetre yar?-çap?ndaki bir ya?mur damlas?n?n 1800 metre yükseklikteki bir buluttan ç?k?p ba??n?z?n üstüne dü?mesi için geçen zaman yakla??k 3 dakikad?r. Yani asl?nda ?emsiyenizi açabilmeniz için yeterli süre vard?r.
Suni ya?mur yaratabilmek için günümüzde baz? teknolojiler geli?tirildi ki, temeli su damlac?klar?n?n yap??abilmesi için çekirdek görevi yapabilecek tozlar? bulutun içine gönderebilmek-tir. Bunun için bulut uçak veya helikopterden gümü? iyodür ile bombalan?yor. Bu i?te de en usta olan ?srailliler. Onlar bu yöntemle ya?mur miktar?n? yüzde 13 oran?nda artt?rabilmi?ler. Ya?murun olu?abilmesi için ana etkenlerden biri olan toz parçac?klar?n?n, yani hava kirlili?inin artmas? ise tam ters etki yap?yor, bu durumda damlac?klar küçülüyor ve ya?mur olarak yere dü?meyi ba?aram?yorlar.
İlgili etiketler
[ evler ] [ güne? ] [ yeryüzü ] [ uçak ] [ saat ] [ e?ya ] [ yer çekimi ] [ teknoloji ] [ a??rl?k ] [ bomba ] [ bulut ] [ günler ] [ sunu ] [ gök ] [ gümü? ] [ helikopter ] [ müze ] [ a?ac ] [ güne? ????? ] [ hepsi ] [ urup ] [ rüzgar ] [ dakika ] [ dua ] [ ?emsiye ] [ emsiye ] [ atmosfer ] [ sular ] [ i ki ] [ gaz ] [ hava durumu ] [ vad ] [ asit ] [ parça ] [ buhar ] [ ya?mur ] [ çeki ] [ alo ] [ turan ] [ çekirdek ] [ ekirdek ] [ ya? ] [ hava bas?nc? ] [ tala ] [ çiy ] [ eter ] [ merak ] [ lou ] [ kad? ] [ tu? ] [ odun ] [ kani ] [ a??rl?klar? ] [ suni ya?mur ] [ a?aç ] [ nas?l ] [ od? ] [ bas?nç ] [ okyanus ] [ dünyam?z ] [ santimetre ] [ ucak ] [ haber ] [ rl?k ] [ yer cekimi ] [ alay ] [ toz ] [ lal ] [ ikta ] [ görev ] [ suni ] [ bas?n ] [ saatler ] [ yöntem ] [ usta ] [ akik ] [ iko ] [ cekirdek ] [ ya?ant? ] [ mos ] [ tun ] [ rev ] [ a??k ] [ kurakl?k ] [ okyanuslar ] [ ?ems ] [ ems ] [ kiler ] [ basit ] [ metrey ] [ hava kirlili?i ] [ nasyl ] [ ya??? ] [ ody ] [ üstü ] [ milimetre ] [ 1970 ] [ ton ] [ küp ] [ e?yalar ] [ ya?mur damlas? ] [ basyn ] [ ba y ] [ kurt ] [ kady ] [ 0 tarihi ] [ hava k ] [ damlac?k ] [ günümüzde ] [ gümü ] [ su damlas? ] [ su damlas ] [ ciy ] [ kurak ] [ yüzde ] [ saatle ] [ lala ] [ su damlasy ] [ dünyamyz ] [ a ry ] [ dü?me ] [ lut ] [ kyly ] [ hava basyncy ] [ adal ] [ k n ] [ ail ] [ damlac?klar ] [ illi ] [ ak m ] [ helikopterde ] [ a??nca ] [ oran ] [ talama ] [ tarm ] [ ynler ] [ ya?mur damlalar? ] [ arüs ] [ etken ] [ aram ] [ neden ya?mur ya??yor ] [ sürek ] [ hava durum ] [ çekim ] [ bulutlar ] [ nide ] [ haberler ] [ yer çeki ] [ ba?ar ] [ slar ] [ rüzga ] [ 1800 ] [ su buhar? ] [ su buhar ] [ a ar ] [ ni? ] [ ba?a ] [ çap ] [ saa ] [ nebi ] [ neb ] [ üü? ] [ rekli ] [ yery ] [ cad ] [ dük ] [ nüm ] [ tura ] [ odı ] [ akil ] [ tuna ] [ üüğ ] [ görevi ] [ çağ ] [ niğ ]
