Patlam?? m?s?r nas?l patl?yor?
Patlam?? m?s?r nas?l patl?yor?
Patlam?? m?s?r?n hikayesi be? bin y?l evveline, Amerika k?tas?na kadar uzan?yor. Amerika yerlileri g?da için kullan?lacak m?s?r ile içi daha sulu olan patlayabilir m?s?rlar?n aras?ndaki fark? biliyorlard?.
Kolomb k?taya ayak bast???nda yerlilerin m?s?r kültürünü gördü, ama as?l ilgi 1510'lu y?llarda Güney Amerika'da terör estiren Hernanda Cortes'in Aztek'lerin dini ayinlerde ipe dizilmi? patlam?? m?s?rlar? yediklerini görmesi ile ba?lad?. Üstelik yerliler m?s?r? bir çe?it ?i?e geçirerek, tekrar tekrar ?s?tarak veya k?zg?n kuma gömerek de?i?ik ?ekillerde patlatarak yiyorlard?.
Amerika k?tas?n?n ke?finden sonra Avrupa'ya getirilen ürünlerin içinde en ünlüleri patlam?? m?s?r ve tütündü. Birincisine çok fazla ya? ve tuz ilave etmezseniz, kesinlikle ikincisinden daha sa?l?kl?d?r. Ancak tüm m?s?r taneleri patlamaz. Patlayan m?s?r?n gizemini yaratan iki faktör vard?r: M?s?r tanesinin içinin çok güzel bir ?s? geçi? özelli?i ve müthi? bir mekanik mukavemete, yani sa?laml??a sahip kabu?u.
M?s?ra dikkatli bak?ld???nda, etraf?nda kal?n ve su geçirmez bir kabuk oldu?u görülür. Bunun alt?nda iki tabaka daha vard?r. Tanenin bu iç k?s?mlar?ndaki moleküllerin s?ralan?? biçimi, normal m?s?r tanelerine göre daha düzenlidir. Bu sayede ?s? normal tanelere oranla neredeyse iki misli h?zla içine yay?labilir.
Kal?n kabuk ?s?t?ld???nda, tanenin içi de süratle ?s?n?r ve içindeki su, bas?nçl? bir su buhar? olu?turur. Is?nma süresince gittikçe artan bu bas?nç, sonunda kal?n kabu?un adeta infilak ederek y?rt?lmas?na yol açar. Tane ilk boyutundan yakla??k 30 misli büyür, içi d???na gelir, yani tanenin içindeki yumu?ak k?s?m d??ar? ç?karak yenilebilir k?sm? olu?turur. Bu özelli?i tabiatta ba?ka hiçbir ?eyde göremezsiniz. Belki biraz ekme?in olu?umunu buna benzetebiliriz.
Bir m?s?r tanesinin ideal bir ?ekilde patlayabilmesi için, içinde en az yüzde 14 oran?nda su olmas? gerekir. Bunun alt?ndaki oranlarda yine patlar ama k?smen aç?l?r, istenen sonuç al?namaz. M?s?r?n içersindeki su oran?n? art?rmak için, kapal? bir ortamda üzerine su serpi?tirilmesi ve beklemeye b?rak?lmas?n?n faydal? olaca?? söylenir ama bu i?lem m?s?r?n içindeki su oran?n? en fazla yüzde l artt?r?r. Bir m?s?r? i?neyle delerseniz, bir f?r?nda veya güne? alt?nda bekletirseniz, 150 derecenin alt?nda ?s?t?rsan?z, yukar?da bahsedilen suyun buharla?mas?, bas?nç ve infilak?n hiçbiri gerçekle?mez.
İlgili etiketler
[ güne? ] [ sa?l?k ] [ g?da ] [ m?s?r ] [ sürat ] [ hikaye ] [ cenin ] [ aktör ] [ ?rmak ] [ tuz ] [ bira ] [ biat ] [ ünlüler ] [ bas?nç ] [ namaz ] [ molekül ] [ kuma ] [ patlam?? m?s?r ] [ moleküller ] [ lav ] [ tabiat ] [ çini ] [ kültür ] [ ayak ] [ kolomb ] [ dikkat ] [ avrupa ] [ güney ] [ amerika ] [ kum ] [ güney amerika ] [ u?ak ] [ buhar ] [ buharla?ma ] [ f?r?n ] [ tiren ] [ derece ] [ sed ] [ zil ] [ i?ne ] [ ekme ] [ ya? ] [ tabak ] [ ömer ] [ olu?umu ] [ kani ] [ ?i? ] [ süt ] [ nas?l ] [ mekanik ] [ eklem ] [ atlar ] [ patlama ] [ k?ta ] [ tütün ] [ yerliler ] [ reme ] [ bas?n ] [ rere ] [ benz ] [ ayi ] [ i?ik ] [ suyun buharla?mas? ] [ aztek ] [ tun ] [ fil ] [ çi? ] [ a??k ] [ ilk b ] [ izilmi ] [ bah ] [ amerika k?tas? ] [ nesin ] [ ürat ] [ gelir ] [ atl? ] [ dizi ] [ kolom ] [ nasyl ] [ amerika kytasy ] [ pal ] [ ?rak ] [ ekme?in olu?umu ] [ ürünler ] [ idea ] [ neler ] [ mol ] [ yrak ] [ ak?l ] [ tabaka ] [ acar ] [ arky ] [ lüle ] [ basyn ] [ r va ] [ akyl ] [ atly ] [ görme ] [ nerede ] [ kyta ] [ iller ] [ k?z ] [ fyryn ] [ yüzde ] [ a yz ] [ yedi ] [ gyda ] [ kyz ] [ nam ] [ mb k ] [ lata ] [ yuka ] [ terör ] [ adet ] [ kille ] [ ak m ] [ enli ] [ zet ] [ gizem ] [ amaz ] [ oran ] [ ynler ] [ ?i?e ] [ merik ] [ mete ] [ ac?l ] [ teb ] [ faktör ] [ özelli?i ] [ rak? ] [ hip ] [ h?z ] [ rna ] [ pi?ti ] [ külle ] [ molekü ] [ molek ] [ i?lem ] [ rem ] [ su buhar? ] [ su buhar ] [ sütür ] [ l m ] [ am? ] [ elk ] [ suyun ] [ k f ] [ inli ] [ dini ] [ syra ] [ kül ] [ ürün ] [ sıra ] [ ç k ] [ kıl ] [ mis ] [ ka d ] [ ka k ] [ al m ] [ fakt ]
