Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Trabzon
Do?u karadeniz bölgesinde bulunan illerimizden biri. Yüzölçümü 4511 kilometrekare, nüfusu 532.999 dur. Kuzeyinde Karadeniz k?y?lar?, do?usunda Rize bat?s?nda Giresun ve Gümü?hane illeri bulunmaktad?r. Yüzeyi genel olarak dik ve tatl? meyilli da? yamaçlar?ndan meydana gelmektedir. Bahçe kültürleri, meyvecilik ba?l?ca geçim kaynaklar?d?r.
Falaka nedir?
Eskiden, daya??n bir e?itim say?ld??? zamanlarda, ayak tabanlar?na dayak atmak için kullan?lan bir alet. Falaka ad?, ayn? zamanda, bu aletle at?lan daya??n da ad?d?r.
Falaka, ayak tabanlar? ç?plak hale getirildikten sonra, falakaya tutulacak kimsenin, ayaklar?n? hareket ettirememesi için, lastik veya kay??tan yap?lm?? bir düzenekle, ayak tabanlar?na burmay? sa?layan kal?nca bir sopadan ibarettir. Yere s?rt üstü yat?r?lan falaka yiyecek kimsenin ayaklar?, yukar? kald?r?larak iki ki?i taraf?ndan tutulur, üçüncü bir kimse de, sopa ile ayak tabanlar?na vururdu.
Amper Kimdir ?
1775 y?l?nda Fransa'da Lyon'da do?an Andre Marie Ampere (Amper), matematikçi, filozof, fizikçi ve kimyac? olmas?na ra?men,daha ziyade fizik alan?ndaki çal??malar? ve bulu?lar?yla tan?n?r.
Amper daha küçük ya?tayken matematik ve fizikle ilgiliydi. 1793 y?l?nda babas?n?n ihtilalciler taraf?ndan idam edilmesiyle ruhi bir buhran geçirmi?,bir süre sonra botanik, edebiyat, müzik alan?nda çal??malara giri?mi?tir. Devrin ünlü fizikçilerinden Lavoisier (Lavazye)'nin etkisiyle fizik ve kimya ö?renimine ba?lad?. 1801 y?l?nda Bourg'da fizik profesörü oldu.l802'de ilk eserini yazd?. 1805 y?l?nda, onu ünlü Politeknik Okulu'nda analiz üzerine ders verirken görüyoruz. 1806'da Üniversite Genel Müfetti?i olmu?, 1809 y?l?nda tekrar Politeknik'de ders vermi?, 1814'de Akademi üyeli?ine seçilmi?tir.
Ünlü Amper kanunlar?n? formülle?tirmesi 1819 y?l?na rastlar. Bu kanunlar elektromanyetikle ilgilidir. 1820'de eletrodinamik ilminin temel ilkelerini ortaya koyan Amper, 1824 y?l?nda Fransa Kolleji'nde profesör olarak ö?retim üyeli?ine atanm??t?r.
Daha yukarda de?inmi? oldu?umuz gibi as?l çal??malar?m fizik alan?nda yo?unla?t?ran Amper, özellikle elektrik ve manyetik konular?yla ilgileniyordu. Ak?mlar?n m?knat?slanm?? bir i?ne üzerindeki etkisi kanununu bulmas? da, bu alandaki yo?un çal??malar?n?n sonucudur. 1821 y?l?nda, ak?mlar?n ak?mlar üzerindeki etkisini ke?fetmi?, 1822'de ma?netik konusunda elektrodinamik kuram?n? ortaya koymu?tur.
(?limlerin Felsefesi Üzerine Deneme) ad?ndaki eserini tamamlayamayan Amper, 1836 y?l?nda Marsilya'ya yapt??? bir seyyahat esnas?nda hayata gözlerini yummu?tur.
Amper kanunlar?n? ?öyle belirleyebiliriz :
1-Ayn? yönlü ve paralel gidi?li elektrik ak?mlar? birbirlerini çekerler.
2-Ters yönlü ve paralel elektrik ak?mlar? birbirlerini iterler.
3-Ayn? yönlü iki çapraz ak?m birbirlerini çekerler.
4-Ters yönlü iki çapraz ak?m birbirlerini iterler.
Ampermetre,amper-saat ve elektrik ak?m?n?n ?iddetini ölçmekte kullan?lan "Amper" birimi, ünlü bilginin ad?ndan temellenerek verilmi?tir. 1 amper, saniyede bir kulon ta??yan ?iddeti sabit bir ak?m?n ?iddetidir. Ampermetre ise, elektrik ak?m?n?n ?iddetini direk olarak ölçmeye yarayan ölçü aletidir.
Linux nedir?
Linux, serbestçe da??t?labilen, çokgörevli, çok kullan?c?l? UNIX i?letim sistemi türevidir. Linux, Internet üzerinde ilgili ve merakl? birçok ki?i taraf?ndan ortak olarak geli?tirilmekte olan ve ba?ta IBM-PC uyumlu ki?isel bilgisayarlar olmak üzere birçok platformda çal??abilen ve herhangi bir maliyeti olmayan bir i?letim sistemidir.
Linux Tarihi
Linux, 1991 y?l?nda Finlandiyal? bir üniversite ö?rencisi taraf?ndan geli?tirilmeye ba?lanm??. Linus Torvalds, master projesi için bir i?letim sistemi yazmak için kollar?n? s?vad??? zaman bunun en iyi ?ekilde yapman?n bir yolu olarak ?nternet’te duyurmak oldu?unu dü?ünüyor. Linus Torvalds’?n mesaj? o kadar çok yaz?l?mc?n?n ilgisini çekiyor ki dünyadan bir anda yüzlerce cevap al?yor. Böylece 9 y?ll?k bir serüven ba?l?yor. ?imdi Linux’un tüm dünyada 20 milyon kadar kullan?c?s? oldu?u tahmin ediliyor. Türkiye’deki tahminler ise Linux kullanan 75 bin civar?nda ki?i oldu?u yönünde. Linux sadece Intel, AMD, Cyrix gibi i?lemcilerde de?il, daha yüksek performans gösterebilen Alpha, Sparc gibi 20′ye yak?n platformda da çal??abiliyor.
Linux’a nas?l ba?lamal?y?m?
Linux kullanman?n en kolay ve k?sa yolu bir Linux CD’si bulmak ve sisteminize kurmak. Daha önce kulland???n?z i?letim sistemini silmeye gerek kalmadan ayn? bilgisayar üzerinde Linux’u çal??t?rabilir ve ikili aç?? yöntemiyle Linux’u ya da Windows açabilirsiniz.
Linux özellikle küçük ve orta ölçekli kurumlar?n k?s?tl? ?nternet’e geçi? bütçelerinden fedakarl?k etmelerine gerek kalmadan ?nternet’e z?plamalar?n? sa?l?yor. Böylece neredeyse komik denilebilecek bir ücretle -ki bu genellikle CD’nin sahip olma maliyetine denk dü?üyor- kendi sunucu servislerinizi kurabiliyorsunuz. Tabi ba??n?z s?k??t???nda bu konuda profesyonel destek alabilece?iniz kurulu?lar?n oldu?unu da unutmamak gerek.
Linux, 21. yüzy?l?n i?letim sistemidir
Bütün bunlar?n yan?s?ra geni? a? yetenekleri, verimli kaynak yönetimi, çoklu grafik arayüzü nedeniyle Linux, önce akademik çevrelerin ilgisi ile büyürken ?imdi ticari kurulu?lar?n el atmas?yla h?zla geni?lemeye devam etmektedir. Özellikle veritaban? konusunda Sybase, Oracle, Informix gibi veritabanlar?n?n da etkisiyle Linux etkin ve ucuz bir i?letim sistemi olarak alternatif çözümler sunar.
Kurulum ve kullan?m zorluklar? ise bir çok yeni masaüstünün ortaya ç?kmas?yla giderilmi?tir. KDE, GNOME, Windowmaker gibi çe?itli grafik arabirimleriyle da??t?lan sürümleri, kullan?c?n?n isteklerine göre esnek bir ?ekilde geni?letilebilir.
Sistemin ayarlanabilen parçalar? çok esnek oldu?u için kullan?c?n?n yaz?l?mlar hakk?ndaki merak?n? cezbederek, ö?renmeyi ve ö?retmeyi te?vik eder.
Linux’un di?er kullan?m alanlar?
Linux, a?a??daki özellikleri sayesinde, mevcut a? yap?n?z? bozmadan di?er i?letim sistemlerinin yerine geçebilir.
# SMB file server: Windows NT yerine kullan?lacak bir Linux sistemi ile SMB dosya ve yaz?c? payla??m? (istatistiklerle de kan?tland??? üzere) çok daha h?zl? ve performansl? yap?l?r.
# SQL sunucu: Linux ile haz?r gelen aç?k kaynak kodlu MySQL ve PostgreSQL veritabanlar?ndan birisi ile veritaban? ihtiyac?n?z? kar??layabilirsiniz.
# Yedekleme ünitesi: Tüm sisteminizin yedeklenmesi gerekti?inde Linux ciddi bir alternatiftir.
# Web sunucu: Linux’un da alt?nda çal??an Apache web sunucu, dünyadaki tüm sunucular?n %60′?n? kapsar. Tüm dünyadaki web sunucular?n?n %30′u ise Linux’tur.
Serbest yaz?l?m
GNU, Serbest yaz?l?m modeline verilen genel bir isim. ?lk defa Richard Stallman taraf?ndan ortaya at?lan bu kavram, yaz?l?m?n aç?k kaynak kodlu olmas?n? öngörüyor. Böylece isteyen herkes aç?k kaynak kodunu inceleyip, daha geli?mi?, özgün, üretken, dinamik çal??malarda bulunabiliyor. GNU lisans? ayn? zamanda yaz?l?m? da??tma (ve hatta satma) hakk? da veriyor. Bunlar? yaparken sizden istenen, yaz?l?m?n kaynak kodunu da da??tman?z ve yazar?n haklar?na sayg? göstermeniz.
Linux, GNU lisans? alt?nda da??t?l?yor. Çekirdek içindeki lisanslar?n tamam? GNU GPL ile lisanslanm?? durumda. Bu da, çekirde?i kaynak koduyla alman?za olanak sa?l?yor. Ayr?ca kulland???n?z Gelecek Linux’un önemli bir bölümü sadece GNU lisans? kullanan yaz?l?mlardan olu?turuldu.
Copyleft ise Copyright’?n tam tersi ?ekilde, (biraz da espri katarak) bir yaz?l?m?n istenildi?i gibi kopyalanabildi?i, kaynak kodunun serbestçe da??t?labildi?i yaz?l?m lisans?na verilen isim. Bu serbest lisans böylece bilgiyi daha geni? kitlelere, çok daha k?sa sürede yaymak için birebir bir formül haline geliyor. Asl?nda GNU GPL’in di?er ad? da Copyleft’tir.
Serbest yaz?l?m hakk?nda daha geni? bilgiye www.gnu.org adresinden eri?ebilirsiniz.
Zeka nedir?
Kavramlar ve alg?lar yard?m?yla soyut ya da somut nesneler aras?ndaki ili?kiyi kavrayabilme, soyut dü?ünme, muhakeme etme ve bu zihinsel i?levleri uyumlu ?ekilde bir amaca yönelik olarak kullanabilme yetenekleri zeka olarak adland?r?lmaktad?r.
Zekan?n farkl? tan?mlar?n?n olmas?na kar??l?k zekaya ili?kin kuramlar?n tümü zekan?n geli?tirilebilecek bir kapasite ya da potansiyel oldu?u ve biyolojik temellerinin bulundu?u noktalar?nda birle?ir. Buna göre zeka, bireyin do?u?tan sahip oldu?u, kal?t?mla ku?aktan ku?a?a geçen ve merkez sinir sisteminin i?levlerini kapsayan; deneyim, ö?renme ve çevreden kaynaklanan etkenlerle biçimlenen bir bile?imdir.
Zeka bir çok zihinsel yetene?in de?i?ik durum ve ko?ullarda kullan?lmas?n? içerir. Bu yetenekler aras?nda ba?l?calar?:
Sözel Anlay??: sözcükleri tan?ma ve anlama,
Sözel Ak?c?l?k: sözel ve yaz?l? olarak sözcük ve ifadeleri çabucak bulabilme,
Say?sal Yetenek: aritmetiksel i?lemleri çabuk ve do?ru olarak yapabilme,
Alansal ve Uzay ili?kileri: iki ve üç boyutlu görsel alg?lamay? yapabilme,
Bellek: i?itsel ve görsel olarak belleme gücü,
Alg?sal H?z: karma??k bir nesnenin ayr?nt?lar?n? görebilme, zemin ?ekil ili?kisini ay?rt edebilme, benzerlik ve farkl?l?klar? do?ru olarak alg?layabilme,
Mant?kl? dü?ünme: muhakeme yürütebilme, olarak say?labilir.
Bir ki?inin zeka seviyesi di?er ko?ullar e?it tutuldu?unda ne kadar zor i?ler ba?ard???, veya ayn? güçlükteki i?lerden ne kadar ço?unu ba?arabildi?i, veya ne kadar k?sa sürede do?ru sonuca ula?abildi?i ile belli olur.
Zekan?n Biyolojik Temelleri
Zeka ile beyin aras?da çok yak?n bir ili?ki vard?r. Zekan?n beyinde yer ald??? kabul edilir. Bir insan beyninde 10 milyardan fazla sinir hücresi bulunmakta, her bir hücre ortalama 10.000 hücre ile ba?lant? içerisinde çal??maktad?r. Nöron ad? verilen bu sinir hücrelerinde sinyaller çok karma??k elektro-kimyasal olaylar zinciriyle olu?an ve say?s? saniyede 1000 taneye kadar ç?kabilen titre?imler halinde iletilmektedir.
Beyinin ne biçimde çal??t??? henüz çözümlenebilmi? de?ildir. Belle?in i?leyi? mekanizmas?, beyin alg?lama yaparken gösterdi?i esneklik yetene?i gibi konular bilim adamlar?n? y?llarca u?ra?t?rm?? hala da ula?t?rmaktad?r.
Bir k?s?m bilim adamlar? belirli i?lerden beyinin belirli bölgelerindeki hücreleri sorumlu tutarak konuya aç?klama getirirken, ünlü nörolog Karl Pribram hologram teorisini beyinle ba?da?t?rmak üzere yapt??? çal??malarda beyinin çevresi hakk?ndaki bilgileri s?n?fland?r?lmam?? bir karma??k düzen içerisinde ald???, al?nan bu bilgilerin holografik, yani üst üste bindirilmi? dalgalar ve onlar?n giri?imleriyle olu?an modele dayal? bir biçimde kaydedildi?i ve daha sonra d??ar?dan gelen frekanslara göre bilgilerin al??k?n oldu?umuz mekan-zaman için düzenlenerek, bilinen alg? dünyas?n?n olu?tu?unu söylemektedir.
Zekan?n Ya?a Göre Geli?imi
Zeka ya?am?n ilk on y?l?nda büyük bir geli?me kaydetmektedir. Bu süre içinde en h?zl? geli?me ilk iki y?lda gerçekle?ir. Ba?lang?çta davran??? birkaç refleksten olu?an insan, iki y?l sonunda kendi ba??na yürüyebilen, konu?abilen, baz? basit problemleri çözebilen, neden sonuç ili?kisi kurabilen, basit planlamalar yapabilen, hat?rlayabilen bir ki?i hale gelir.
Sembollerle dü?ünebilme 11 ya??nda ba?lar. 12 ya?tan sonra zekan?n h?z?nda azalma olsa da geli?meye devam eder. Geli?menin en üst düzeyine 14-18 ya?lar aras?nda var?l?r. Zihinsel güç 30 ya?a kadar bu düzeyde kal?r. Daha sonraki ya?larda yeni malzeme ö?renmedeki ba?ar? yava? olarak azalmaya ba?lar, ancak ö?renilen bilgiler kaybolmaz tam tersine ya? ilerledikçe, deneyimden dolay? edinilen bilgiyi kullanmadaki beceri artar.
Zekan?n Soyaçekim ile ?lgisi
Do?u?tan gelen zekan?n de?erlendirilmesi için bilinen bir yöntem yoktur. Kal?t?mla çevre aras?ndaki ili?ki birbirinden ayr? ve uzakta yeti?tirilen ikizlerin davran?? ve ba?ar?lar?n?n incelenmesiyle bir ölçüye kadar belirlenebilir. Tek yumurta ikizlerinin kal?t?m?, birbirlerinin ayn?d?r. Do?umdan itibaren birbirlerinden farkl? çevrelerde yeti?en tek yumurta ikizlerinin ve ayn? evde yeti?en çift yumurta ikizlerinin zeka puanlar?n?n kar??la?t?r?ld??? bir ara?t?rmada, de?i?ik çevrelerde yeti?seler bile, kal?t?m? ayn? olan tek yumurta ikizlerinin zekalar?n?n, ayn? çevrede yeti?ip, kal?t?mlar? birbirinden farkl? olan çift yumurta ikizlerinin zekalar?ndan daha çok birbirlerine benzedi?i ortaya ç?km??t?r.
Bir ba?ka ara?t?rmada ise, bebek iken evlat edinilen çocuklar?n zekalar?n?, üvey anne-babalar?n?n zekalar? ve ayr?ca do?al anne-babalar?n?n zekalar? ile kar??la?t?rm??lar ve bu çocuklar?n zeka puanlar?n?n do?al ana-babalar?nkine daha çok benzedi?i görülmü?tür. Bunun gibi çok say?da yap?lan ara?t?rmalar, kal?t?m?n zeka geli?mesinde önemli bir rol oynad???n? ortaya koymu?tur.
Zeka ve Çevre
Zekan?n kal?t?mla ili?kisi çok belirgindir, ancak çevrenin de zekaya önemli etkisi vard?r. Tek yumurta ikizleri birbirinden ne kadar farkl? çevrelerde yeti?irlerse aralar?ndaki zeka fark? da o denli fazla olmaktad?r.
Ana-baba evi zihinsel geli?meyi etkiledi?i istatistiklerle gösterilmi?tir. Çe?itli e?itim seviyesine sahip ailelerden gelen çocuklar?n bir arada okuduklar? okullarda yap?lan ara?t?rmalarda, yüksek e?itim düzeyli ailelerden gelen çocuklar?n di?erlerine göre daha ba?ar?l? olduklar? saptanm??t?r.
1700 ve 1910 y?llar? aras?nda ya?ayan 4421 ünlü ki?inin kökenini inceleyen bir ara?t?rma sonucunda bu ki?ilerin % 83′ünün üst tabakadan ve ancak %16’s?n?n alt tabakadan geldi?inin ortaya ç?kmas?, çevre faktörünün önceki yüzy?llarda çok daha önemli bir etken oldu?unu ortaya koymaktad?r. Her ne kadar ba?ar? ve zeka birbirinden farkl? olsa da, ba?ar?da zekan?n önemli bir pay? oldu?u göz önüne al?nacak olursa bu bize zeka hakk?nda da bilgi verir.
Zekaya çevrenin etkilerinin aras?nda çevreden etkilenen ki?ilik yap?s?, sosyo-psikolojik çevre, dil yetene?i ve güdü say?labilir. Kayg?l? ve korkak çocuklar problem çözerken yap?lan i?e dikkatlerini vermede güçlük çekerler ve dolay?s? ile zeka testlerindeki ba?ar? dü?ük olur.
Bir ba?ka etken de, ailelerinin beklentilerinden dolay? orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyden gelen çocuklar?n di?erlerine göre daha güdülü olmalar? ve test s?ras?nda daha fazla gayret sarf etmeleridir.
Di?er ko?ullar e?it tutuldu?unda orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyden gelen ki?ilerin zeka puanlar?, dü?ük sosyo-ekonomik düzeyden gelen ki?ilere k?yasla daha yüksek olmaktad?r. En dü?ük ile en yüksek sosyo-ekonomik düzey aras?ndaki puan fark? 20′ye kadar ç?kmaktad?r.
Zekas? yüksek ki?iler daha iyi e?itim görmekte, kazançl? meslek sahibi olarak daha yüksek bir ekonomik düzeye eri?mektedir. Sosyo-ekonomik düzeyi yüksek ailelerin çocuklar? daha fazla ö?renme olana??na sahiptir, bunlar ilerisi için daha iyi ba?lang?ç ko?ullar? elde edebilmektedir. Zeka testlerinde sözel bölümlerin bulunmas?, e?itim seviyesi yüksek ki?ilerin daha yüksek puan almas?na yard?m etmektedir. Dolay?s? ile burada hem kal?t?msal hem de yeti?me tarz?ndan gelen bir avantaj söz konusudur.
Zeka ve Ba?ar?
Üstün zekal? bir bireyin toplumda bununla orant?l? olarak ba?ar?l? olaca?? varsay?l?rsa da, kimi zaman denetlenemeyen d?? etkenler nedeniyle uzun vadeli tahminler geçersiz ç?kabilir. Zekan?n toplumsal ba?ar?ya dönü?türülebilmesini sa?layan mekanizma henüz yeterince anla??lamam??t?r. Çocukluk döneminde yap?lan ba?ar? testlerinin ayn? dönemde yap?lan IQ testleri ile benzer sonuçlar verdi?i görülürse de, ya?am?n ileri ki y?llar?nda ortaya ç?kacak davran?? kal?plar?n?n tamamen bu sonuçlarla belirlenmesi mümkün de?ildir.
Zeka Testlerinin Tarihçesi
Eski Çin ve Yunan kay?tlar?ndan elde edilen bilgiler ?????nda, 2000-2500 y?l önce bile zihinsel, ki?isel ve fiziksel farkl?l?klar? ölçmek üzere giri?imler oldu?unu anl?yoruz. Zeka testleri konusundaki sistematik ve bilimsel çal??malar ancak 19. yüzy?l?n sonlar?na do?ru ortaya ç?kmaya ba?lam??, ?ngiltere’de Fransis Galton, Almanya’da Emil Kraeplin ve Fransa’da Fred Binet bu konuda ara?t?rmalar yapm??lard?r. ?lk formal IQ testi bu yüzy?l?n ba??nda, Frans?z hükümetinin, okuldan yararlanamayacak kadar durgun zekadaki çocuklar?n yeterli zeka potansiyeli oldu?u halde gerekli çabay? göstermedikleri için ba?ar?s?z olan çocuklardan ay?rt edebilmek amac?yla Binet ve Simon’dan zeka testi geli?tirmelerini istemesi üzerine ortaya ç?km??t?r.
Binet, çocuklar?n hangi ya?larda hangi becerilere sahip olduklar?n? inceleyerek ilk test maddelerini olu?turdu ve bu test maddelerini çocuklar üzerinde denedi. Her ya? için, o ya?taki çocuklar?n %60′?n?n ba?ard??? maddeler, o ya? için test maddesi olarak belirlendi. Bu ölçüme göre bir çocuk, kendi ya??tlar?n?n yapabildiklerini yapabiliyorsa normal zekal?, daha küçüklerin yapabildiklerini yapabiliyorsa geri zekal?, kendinden büyük zekal?lar?n maddelerini yapabiliyorsa ileri zekal? olarak de?erlendirildi. Böylece 1908 y?l?nda Binet-Simon ad? alt?nda ilk zeka testi ortaya ç?kt?. Bu test daha sonra çe?itli tarihlerde ve en son olarak ta 1986 tarihinde yenilendi. Bunlardan 1937 tarihindeki yenileme, Stanford üniversitesinde yap?lm??t?, ve testin bu tarihten sonraki ad? Stanford-Binet oldu. 1986 tarihinde geli?tirilen test Stanford-Binet Sürüm 4 olarak an?lmaktad?r.
Zeka tesleri konusunda Terman, Cattell, Spearman, Stern, Thorndike, Thrustone ve Wechsler bilinen di?er önemli isimlerdir
Günümüzde en yayg?n olarak kullan?lan Binet ve Wechler testlerinde ö?renme, soyutlama ve yeni durumlara uyum gösterme kapasitesini ölçülmeye çal???lmakta ve sonuç, zeka ya??n?n kronolojik ya?a oran? olan zeka bölümü (Intelligence Quotient- IQ) olarak elde edilmektedir.
Çe?itli Zeka Alanlar?
Günümüzde en yayg?n testler olan Stanford-Binet ve WAIS-R testlerinde zeka ölçümü için Binet’in geli?tirdi?i yöntem kullan?lmas?na kar??n, zekan?n ne oldu?unun tan?mlanmas?nda eksiklikler bulunmaktad?r. Binet ekolünde zeka, ki?inin test sonuçlar?nda ald??? derece ile ölçülmektedir. Bu zekay? ölçmek için pratik bir yakla??md?r ve ki?ilerin performanslar?n? anlamaya yöneliktir, ancak bu testler zekan?n do?as?n? anlamak için fazla ipucu vermezler. Ara?t?rmac?lar zekan?n do?as?n? anlamak üzere de çal??maktad?rlar. En çok sorulan sorulardan biri zekan?n tek bir faktörden mi yoksa bir kaç bile?enin bir araya gelmesiyle mi olu?tu?udur. ?lk psikologlar, zekan?n ve genel bir g-faktörü olarak adland?r?lan genel bir mental faktörden olu?tu?unu varsay?yorlard?. Bu faktörün, zekan?n her bir yöndeki performans?n? etkiledi?ini varsayarak, zeka testinin bu g-faktörünü ölçmeye yönelik oldu?unu kabul ediyorlard?. Daha sonraki ara?t?rmac?lar ak?c? zeka ve kristalize zeka olmak üzere zekan?n iki çe?idi bulundu?unu öne sürdüler. Ak?c? zeka, yeni problemleri ve durumlar? ba?ar?yla ele alabilme yetene?ini, kristalize zeka ise bilginin saklanmas?, beceriler, ak??kan zekan?n kullan?lmas? ve tecrübelerden elde edinilen stratejileri kapsamaktad?r.
Di?er bir k?s?m bilim adam? ise zekan?n daha çok bölümlerden olu?tu?unu ileri sürmü?tür. Örne?in, Howard Gardner belirli alanlarda ola?and??? ba?ar?lar sergileyen insanlar?n yeteneklerini inceleyerek yedi de?i?ik zeka alan? oldu?unu savunmu?tur. A?a??da aç?klanan bu zeka alanlar?n?n her biri di?erinden ba??ms?z olmas?na kar??n, herhangi bir aktivite bu zeka alanlar?ndan bir kaç?n?n ayn? anda aktif hale geçirilmesiyle olu?maktad?r:
1. Müziksel Zeka: müzik ile ilgili ?eylerdeki beceri
2. Bedensel Kinestetik Zeka: tüm bedenin veya çe?itli bölümlerinin bir problemin çözümünde, bir üretim veya gösteri s?ras?nda kullan?lmas? ile ilgili becerilerdir; dans etme, atletizm, aktörlük, operatörlük gibi beceriler buna örnek gösterilebilir
3. Mant?k-matematik zekas?: problem çözme ve bilisel dü?ünmedeki beceriler
4. Dilsel Zeka: Bir dilin kullan?m? ve o dilde eserler üretme ile ilgili beceriler
5. Uzaysal-Konum Zeka: Mimarlar?n, ressamlar?n, heykelt?ra?lar?n veya uzay-konum durumlar?n? anlamadaki becerileri
6. Ki?iler Aras? Ileti?im: Di?er ki?ilerle etkile?imde di?erinin ruh halini, isteklerini, niyetlerini anlamadaki beceriler
7. Içeyönelik Zeka: bir ki?inin iç dünyas?ndaki yönelimlerini anlamas?, duygular?na eri?ebilmesi becerisidir
Gardner’in her bir zeka alan?n? aç?klamak üzere verdi?i örnekler aras?nda Yehudi Menuhin, T.S. Elliot, Anne Sullivan, Virginia Wolf gibi ünlüler yer almaktad?r.
Yehudi Menuhin San Fransisco Orkestras?n?n konser salonuna gizlice sokuldu?unda 3 ya??ndaym??. Orada Louis Persinger’in violin çal???ndan çok etkilenen Menuhin, ya? gününde bir violin al?nmas? ve Louis Persinger’in hocas? olmas? için inatla direnmi?. Her ikisini de elde eden Menuhin, 10 ya??na geldi?inde uluslararas? üne sahip bir yorumcu olmu?tu.
T.S. Eliot 10 ya??ndayken, Fireside ad?nda bir magazini tek ba??na ç?karm??, üç günlük bir k?? tatili s?ras?nda derginin 8 say?s?n? haz?rlam??t?.
Anne Sullivan sa??r ve kör Helen Keller’in e?itimine ba?lad???nda bu i?, di?er ki?ilerin y?llarca vaktini alacak zorluktayd?. Bu i?e giri?mesinden daha iki hafta sonra büyük ilerleme kaydetti, bu süre içerisinde vah?i bir yarat?k narin bir çocu?a dönü?mü?tü.
Virginia Wolf “A sketch of the Past” adl? eserinde, kendi iç ya?am?na bak???n iyi bir örne?ini sergilemekte, bu eserinde çocuklu?undan kalan ve olgunla?mas?na ra?men hala ?ok etkisinden kurtulamad??? bir çok özel an?s?na yönelip, onlara kar?? tepkilerini ba?ar?l? bir biçimde aç?klamaktad?r.
Zeka Testlerinin Ele?trisi
Zeka testleri konusundaki en önemli tart??malardan biri zekay? olu?turan zihinsel yeteneklerin tan?mlanmas? ve IQ’nun bu yetenekleri yeterince yans?t?p yans?tamayaca?? üzerinde yo?unla?m??, testin haz?rlanmas? ve standartla?t?r?lmas?nda kültürel önyarg?lar?n olabilece?i ileri sürülmü?tür. Sosyoekonomik düzeyi yüksek çocuklar?n test sonuçlar?n?n da daha yüksek ç?kt??? saptanm??t?r. Sosyo- ekonomik durum, ö?renim olanaklar?, hatta testin uyguland??? ko?ullar?n bile test sonuçlar?n? etkileyebilece?i dü?ünülür. ?yi e?itim görmü? ki?ilerin kelime bilgisi daha fazlad?r, bütün zeka testleri sözel
MP3 Nedir?
MP3 (Mpeg-1 Audio Layer 3) ses dosyalar?n?, ses kalitesi korunmak ?art? ile, orjinal dosya boyutunun 1/20 ’si oran?nda s?k??t?rmaya olanak sa?layan bir teknoloji standart?d?r. Uzant?lar? “.mp3″ olan bu dosyalar, oldukça yayg?n olup, bir çok web sitesinden kolayl?kla bulunabilir. Ço?u Window 98/xp kullan?c?s?, i?letim sistemlerinde bir mp3 okuyucu oldu?unu göreceklerdir. Ancak bu mp3 okuyucu programlar? populer mp3 sitelerinden edinmeniz de mümkün. Mp3 okuyucu programlardan winamp(windows), macamp(MacOS), mpg123 (Unix) yayg?n olarak kullan?l?r. Mp3 dosyalar? genellikle, ?nternet üzerindne ak?c? olarak dinlenmek yerine, bilgisayara çekilip kullan?l?r. Ancak mp3 dosyalar?n? streaming özelli?i sayesinde Real-media gibi kullanmak da mümkündür. Hatta internet üzerinde çok say?da mp3 format?nda yay?n yapan online radyolar da mevcut.
Mp3 format?nda dosyalar yaratabilmeniz için öncelikle audio cd’lerden wav olu?turman?z gerekir. Bu programlar?n genel ad? “ripper” d?r. Birçok download portal?nda bu i? için özelle?mi? programlar bulunmaktad?r. Daha sonra, olu?turdu?unuz ham haldeki wave dosyas?n? mpeg olarak s?k??t?rman?z gerekmektedir. Bu i? için kullanaca??n?z programlarada “mp3 encoder” ad? verilir. CD’den mp3′e direk geçen programlarda yaz?l?m teknolojilerinin geli?mesi ile birlikte art?k bulunabilmektedir.
Say?sal Ses (digital audio), saniyelik analog ses örneklerinin 16 bitlik bir ?ekle dönü?türülmesidir. Ancak, bir saniye içinde bus analog sinyallerin 44,1 khz ‘lik frekansla yay?ld??? dü?ünülünce, bir saniyelik djital ses kayd? yakla??k 1.4 milyon bit bilgi içerir. ?nsan kula??n?n sesi alg?lama gücü göze al?narak bir s?k??t?rma algoritmasi ile bu kay?tlar ço?u insan?n alg?layamayacag? bölümlerden ar?nd?r?l?r. Bu s?k??t?rma algoritmalar? aras?nda mp3 en güçlü olan?d?r. Motion Picture Experts Group (MPEG) sponsorlu?unda geli?tirlip International Organization for Standardization (ISO) taraf?ndan ?ekillendirilmi?tir.
Kolayl?kla yap?labilmesi ve ?nternet sayesinde art?k yay?lmas?n?nda mümkün olmas? sebebiyle mp3 günümüzde Müzik sirketleri taraf?ndan kopya materyal olarak görülmektedir. Bu anlay?? her ne kadar yanl?? olsa da CD üreticilerinin bu konudaki koruma çal??malar? büyük bir hizla sürmekte ve her geçen gün yeni bir ?ekilde kendini göstermektedir. Özel üretilen cd’ler, mp3 format?nda direk sat?? gibi pazarlama teknikleri kullan?lmaktad?r.
Kaynak belirtilmedi.
?lk Denizalt? Ne Zaman Yap?ld??
?nsano?lu havada uçmak gibi,denizlerin alt?nda yol almay? da as?rlar boyu dü?ünegelmi?,bu rüyay? gerçekle?tirmek için bir çok deneyler yapm??t?r.
Bugünkü anlam? ile ilk denizalt?'y? gerçekle?tirme ?erefi, Hollandal? fizikçi Cornelius Van Drebbel'e aittir.Drebbel,1620 y?l?nda tek ki?ilik ve elle çal??an bir denizalt? yapmay? ba?ard?. Bu denizalt?'n?n içten elle idare edilen eklemli kürekler vas?tas? ile hareket ediyordu.
Drebbel,denizalt?s?'n?n ilk denemesini gene ayn? y?l ?ngiltere?de, Thames nehrinde yapt?. Denizalt? Thames'in alt?nda ba?ar?l? bir yolculuk yapt?ktan sonra yukar? ç?kar?ld?.
O tarihte,bu icat,gere?i kadar önemsenmemi?ti. Aradan otuz üç y?l geçtikten sonra, 1653 de François De Son adl? bir Frans?z,Drebbel'inkine benzeyen bir denizalt? ile ba?ar?l? bir deneme yapt?. Fakat o da gereken ilgiyi görmedi.
1720 y?l?nda Symons ad?ndaki bir ?ngiliz, eski deneylerden de yararlanarak, daha geli?mi? bir denizalt?y? denedi. Ayn? tarihlerde ?stanbul?da tersane mühendisleri taraf?ndan yap?lan bir denizalt?,üçüncü Ahmet'in huzurunda ba?ar?l? bir dal?? yapt?.
Bütün bu denemeler, günün birinde, denizalt?lar?n önemli i?lerde kullan?labilece?i gerçe?ini ortaya koymu?tu. Bu tarihten sonra, ufak tefek de?i?ikliklerle birçok denizalt? yap?l?p denendi. Fakat yap?lanlar?n henüz hiç biri pratikte kullan?labilecek mükemmeliyette de?ildi. Denizin alt?nda kalma süreleri çok az oldu?u gibi, hareket kabiliyetleri de azd?.
1776 da Amerikal? David Bushnell,daha önce yap?lanlara benzemeyen daha geli?mi? bir denizalt? yapmay? ba?ard?. Kaplumba?a ad?n? verdi?i bu denizalt?n?n dikey ve yatay olmak "üzere iki tip pervanesi vard?. Ancak bu pervaneler elle çal??t?r?ld???ndan sürati çok azd?. Pratikte herhangi bir amaç için kullan?lmas? dü?ünülemezdi.
Buharl? geminin mucidi olan Amerikal? Robert Fulton, su alt?nda uzun süre kalabilecek bir denizalt?n?n planlar?n?v da haz?rlam??,ancak tatbik sahas?na koymam??t? Fulton bu havalini ancak 1800 y?l?nda gerçekle?tirebildi. "Nautilus" ad?n? verdi?i denizalt?s? ile suyun alt?nda alt? saat kalarak,o güne kadar görülmemi? bir rekor k?rd?. "Nautilus" suyun yüzünde yelkenle yol al?yor, suya dald??? zamansa, elle döndürülen bir pervaneden yararlan?yordu.
Fulton'un denizalt?s? bütün dünyan?n dikkatini çekti ve ünü, Avrupa?ya kadar yay?ld?. Fulton, sonradan bu denizalt?y? Frans?z imparatoru birinci Napolyona hediye etmi?tir.
Art?k, denizalt?lar?n pratikte pek çok amaçlar için kullan?labilece?i anla??lm?? ve bu alandaki çal??malar h?zlanm??t?. 1819 y?l?nda, Coessin karde?ler yapt?klar? bir denizalt? ile Amerika iç sava??na kat?larak "Housatonic" adl? bir gemiyi hat?rd?lar. Ancak, bu s?rada kendi denizalt?lar? da yaralanm?? oldu?undan, bir daha su yüküne ç?kamad?lar.
Buharla i?leyen ilk denizalt? ise, 1880 y?l?nda ?ngiliz W. Garett taraf?ndan yap?ld?. Ancak, bu denizalt? su alt?nda uzun süre kalamad???ndan fazla bir ilgi görmü?tü.
1880'i takip eden y?llarda, ?sveçli mühendis Nordenfelt,188'0 de Garett taraf?ndan yap?lan denizalt?'n? geli?tirerek, pratikte kullan?l?r hale getirdi. Nordenfelt'in denizalt?s?, hiç ç?kmadan suyun alt?nda 14-15 mil yol alabiliyordu.
Elektrikle çal??an ilk denizalt? 1888 y?l?nda Frans?zlar taraf?ndan denendi. ?lk deneme ba?ar?l? oldu. "Cymnot" adl? bu denizalt?n?n gücü 55 beygir kadard? ve saatte yakla??k olarak 8 mil sürat yapabiliyordu. Daha sonralar? bu denizalt? geli?tirilerek sürati 12 mile ç?kar?ld?.
1931 y?l?nda ?ngiliz Sir Wilkins "Nautilus" ad?n? verdi?i bir denizalt? yaparak,kuzey buz denizine kadar gitti. Sir Wilkins' in bu ba?ar?s?n? bütün dünya taktirle kar??lad?.
Art?k denizalt? yap?m?na bütün büyük ülkeler h?z vermi?ti. Eskiden ki?isel çabalarla yap?lan tecrübelerin yerini, devletlerin finanse etti?i çal??malar alm??t?.
?kinci dünya sava?? s?ras?nda denizalt?lara dizel motorlar? tak?ld? Böylece süratleri artt?r?lm?? oluyordu.
17 Ocak 1955 de ise nükleer güçle çal??an ilk denizalt? suya indirildi. "Nautilus" ad? verilen bu denizalt? saatte 20 mil sürat yapabiliyor ve gerekti?inde hiç su yüzüne ç?kmadan haftalarca denizde kalabiliyordu.
1. Yavuz Selim (1467 - 1530)
1. Yavuz Selim (1467 - 1530); Dokuzuncu Osmanl? Padi?ah?. Osmanl? tarihinin en büyük hükümdarlar?ndan biridir. Fatih Sultan Mehmetin torunu, Bayezit II. nin o?ludur. Amasyada do?mu?, ?ehzadeli?ini Trabzonda vali olarak geçirmi?tir.Kendisinden büyük karde?leri Korkut ve Ahmetin tahta ç?kmak üzere haz?rland?klar?n? haber al?nca, Trabzondan Rumeliye geçerek babas?yla muharebeye giri?mi?, 1512 y?l?nda babas? Bayezit II.yi tahttan indirerek padi?ah olmu?tur.Büyük karde?lerini de yenilgiye u?ratarak öldürtmü?tür. Selim I.tahta ç?kt?ktan sonra, Osmanl? saltanat? için büyük bir tehlike meydana getirme?e ba?layan ?iilik, Sünnilik davas? ile ilgilenme?e ba?lam??, Osmanl? s?n?rlar? içinde bulunan ?iileri tespit ettirerek k?rk bin kadar?n? öldürtmü?, ?ran hükümdar? ?ah ?smaile kar?? yürüyerek, 1514 A?ustosunda verdi?i Çald?ran Meydan Muharebesi ile büyük bir yenilgiye u?ratm??t?r. Böylece, Tebriz, Diyarbak?r, Van, Bitlis taraflar?n? alm??, Dulkadiro?ullar? devletini ortadan kald?rm??, Erzurum ve Erzincan? da alm??t?r. Buradan M?s?ra do?ru yönelerek 1
516 A?ustosunda M?s?rl?lar? Mercidab?k Meydan Muharebesinde yenmi?, Suriye ve Filistin i alm??, M?s?ra girmi?tir.M?s?rda halifeli?i, Abbasi halifelerinden alarak Osmanl? hükümdarlar?n?n halife olmas?n? sa?lam??t?r. Bu büyük zaferlerinden sonra ?stanbula dönen Yavuz Sultan Selim, yeni bir sefere haz?rlan?rken, Çorlu civar?nda ölmü?tür.
Kolayca kan döken bir ?iddette olmas?na ra?men, bilginlere, ?airlere gere?i kadar de?er veren bir hükümdar olan Yavuz Sultan Selim, Osmanl? tarihinin oldu?u kadar, dünya tarihinin de büyük hükümdarlar?ndan biridir.
Lucius Donitius Neron (37 - 68)
Roma imparatoru. Domitius Ahenobarbus ile Aggrippinanin o?ludur. Seneca taraf?ndan büyütülmü?, imparator Claudius taraf?ndan evlat edinilmi?.Claudiusun ölümü üzerine 54 y?l?nda imparator olmu?tur. Çok geçmeden Cladiusun öz o?lu Britancicusu sonra da annesini, Britanicusun k?z karde?ini, kendi kar?s?n?, metresini öldürmü?, ahlaks?z bir adam hüviyetine bürünmü?tür. 61 y?l?ndaki büyük roma yang?n?n?, elinde bir çalg? (lyra) oldu?u halde ?ark? söyleyerek seyretmi?, pek çok H?ristiyan ?n ölümüne sebep olmu?, ç?kan baz? ayaklanmalar?, çok kanl? ?ekilde bast?rm??t?r, yakalanmamak için kendini katibine öldürtmü?tür. Ölürken söyledi?i Dünya bir artist kaybediyor sözü ünlüdür.
Adem ve Havva kimdir?
Din kitaplar?na göre dünyaya ilk olarak gelen erkek ve di?i insan. ?branilerin din kitab? olan Tevrat, Adem ive Havvan?n ilk insan olduklar?n? bildirmektedir. Tevrata göre Tanr?, önce Ademi sonra onun kaburga kemi?inden Havvay? yaratm??t?r. Cennet bahçecinde bulunan iyi ile kötüyü tan?ma a?ac?n?n meyvelerini yeme?i yasak etti?i halde, y?lan?n te?viki ile önce Havva, sonra Adem bu meyveden yedikleri için cennetten koyulmu?lard?r. Adem ile Havva yer yüzüne indikten sonra ikisinden bütün insanlar türemi?tir. Kurana göre de Adem topraktan yarat?lm?? ve kendisine ruh verilmi?tir. Lanete u?rayan ?blis (?eytan) h?nc?n? almak için Adem ve Havvaya günah i?letmi? ve cennetten kovulmalar?n? sa?lam??t?r.
Popüler etiketler
[ al? ] [ a??n ] [ sel ] [ nak ] [ çil ] [ sa? ] [ asi ] [ dük ] [ car ] [ çim ] [ dam ] [ bar ] [ ni? ] [ k m ] [ e e ] [ kan ] [ k?s ] [ bak ] [ oda ] [ ki?i ] [ say? ] [ güne ] [ adlar ] [ tre ] [ kol ] [ reti ] [ yrk ] [ faz ] [ alar ] [ ince ] [ nar ] [ evre ] [ din ] [ bat ] [ ece ] [ ak?n ] [ areket ] [ asa ] [ tas ] [ has ] [ akü ] [ a a ] [ tik ] [ nsan ] [ lara ] [ t?r ] [ çin ] [ ilgi ] [ cad ] [ sava? ] [ sonuç ] [ göster ] [ süre ] [ ati ] [ ebe ] [ k ta ] [ veri ] [ gün ] [ duru ] [ her ] [ kis ] [ halk ] [ sind ] [ s?ra ] [ teri ] [ ölüm ] [ yeni ] [ n r ] [ çevre ] [ m s ] [ k y ] [ bun ] [ atl ] [ ak?m ] [ hayat ] [ ylk ] [ ura ] [ ?kta ] [ imi ] [ nüm ] [ ?rk ] [ kara ] [ bilin ] [ hayvan ] [ emel ] [ can ] [ kary ] [ nlar ] [ bal ] [ düny ] [ bul ] [ nce ] [ ili ] [ boy ] [ erçek ] [ dev ] [ anan ] [ rik ] [ sis ] [ ele ] [ di? ] [ ordu ] [ sla ] [ kler ] [ ???n ] [ dem ] [ ile ] [ e?in ] [ aç? ] [ k?l ] [ lama ] [ kuru ] [ syra ] [ zar ] [ ten ] [ ay? ] [ türk ] [ mede ] [ ta? ] [ tor ] [ akl ] [ deri ] [ art ] [ par ] [ alt ] [ rsa ] [ ray ] [ amy ] [ kas ] [ nil ] [ ara ] [ do?ru ] [ ütü ] [ nüfus ] [ bulu ] [ ylan ] [ ali ] [ ans ] [ nedi ] [ nüfusu ] [ sav ] [ etki ] [ ret ] [ u?ur ] [ dana ] [ baz ] [ s?r ] [ ire ] [ an? ] [ kaz ] [ k?m ] [ a?ar ] [ yer ] [ zaman ] [ ini ] [ yun ] [ bur ] [ kap ] [ eri ] [ dren ] [ yaz ] [ yay ] [ meri ] [ pan ] [ ölçü ] [ inci ] [ rad ] [ etin ] [ rat ] [ mar ] [ düzen ] [ rler ] [ k s ] [ y?l ] [ eva ] [ madde ] [ let ] [ hal ] [ iler ] [ lis ] [ hareket ] [ tay ] [ çük ] [ alma ] [ r b ] [ am?n ] [ kare ] [ maya ] [ i il ] [ ilk ] [ say ] [ söz ] [ ak? ] [ ine ] [ ime ] [ b?t ] [ kon ] [ neden ] [ ykta ] [ e in ]
