Bozuk paralar?n kenarlar? neden t?rt?ll?d?r?
Bozuk paralar?n kenarlar? neden t?rt?ll?d?r?
Özellikle ka??t para devrinden önce, al??veri?te kullan?lan paralar alt?n ve gümü? içeriyorlard?. Her devirde oldu?u gibi, o devirde de bulunan baz? düzenbazlar, bu paralar? kenarlar?ndan kaz?yarak, çok az miktarda da olsa, bu de?erli madenleri biriktiriyor, paray? da tekrar kullanabiliyorlard?.
O devirlerde tüccarlar, paray? tart?yorlar ve a??rl??? eksikse kabul etmiyorlard?. Tabii, para da elinizde kal?yordu. Antik para kataloglar?nda dikkat ederseniz, paralar?n büyük bir k?sm?n?n tam yuvarlak olmad???n? görürsünüz.
Bu sorunu çözmek ve halk? eksik paraya kar?? korumak için bozuk paralar?n kenarlar? t?rt?ll? yap?lmaya ba?land?. Bu t?rt?llar sayesinde paran?n kenar?n?n kaz?nd??? hemen belli oluyordu ve kenar? kaz?nm?? paray? kimse alm?yordu.
Bu adet günümüze kadar devam etti. Art?k içinde de?erli bir maden bulunmamas?na ra?men, bozuk paralar?m?z?n kenarlar?nda ya t?rt?l ya da bir yaz? vard?r.
Günümüzde madeni paralar 'bozukluk' veya 'ufakl?k' ad? alt?nda sadece küsuratlar? ödemede kullan?l?yor. Bozuk paralar da para olma niteliklerini kanundan almalar?na ra?men, kullan?lmalar?nda baz? s?n?rlamalar vard?r.
Gerek ka??t, gerekse madeni para olsun, her ikisiyle de yap?lan ödemeleri kabul etmemek mümkün de?ildir. Buna 'Kanuni Tedavül Mecburiyeti' denilir ki, ka??t paralarda bu mecburiyet s?n?rs?zd?r. Ödenen miktar ne kadar büyük olursa olsun, bunu kar?? taraf kabul etmek mecburiyetindedir.
Madeni paralar?n ise mecburiyeti s?n?rl?d?r. En çok üzerlerinde yazan de?erin 50 kat?n? tamamen bozuk para ile ödeyebilirsiniz. Örne?in 50 bin liral?klarla, 2,5 milyona kadar ödemelerinizi yapabilirsiniz ama daha fazlas?n? da bozuk para ile ödeme iste?inizi kar?? taraf kabul etmeyebilir.
Ka??t paralar?n Merkez Bankas? taraf?ndan bas?ld??? bilinir de, madeni paralar? Maliye Bakanl???'n?n ç?kard??? pek bilinmez. Madeni paralar?n toplam para stoku içindeki oran? da yakla??k yüzde l civar?ndad?r.
Hiç dikkat ettiniz mi? ?nsan yüzleri ka??t paralarda önden, madeni paralarda ise yandand?r. Madeni paralarda yer çok küçük oldu?undan, kabartma tekni?i ile bir yüzün tam detay?n? vermek mümkün olamamaktad?r. Yandan bir profil ki?iyi daha iyi tan?n?r k?lmaktad?r.
İlgili etiketler
[ madenler ] [ ka??t ] [ kanun ] [ tart? ] [ maden ] [ banka ] [ tart ] [ orum ] [ gümü? ] [ müze ] [ mali ] [ çeri ] [ devir ] [ made ] [ t p ] [ z m ] [ civa ] [ kanuni ] [ dikkat ] [ ki?i ] [ sik ] [ carl ] [ mede ] [ elik ] [ yuvarlak ] [ tok ] [ alo ] [ bazlar ] [ bell ] [ t?rt?llar ] [ kabartma tekni?i ] [ mama ] [ soru ] [ kad? ] [ ödem ] [ lamalar ] [ ban ] [ yarak ] [ madeni para ] [ atlar ] [ meme ] [ ikta ] [ madenleri ] [ lira ] [ k olma ] [ davy ] [ devrin ] [ paraü ] [ kabartma ] [ fil ] [ al??veri? ] [ paralar ] [ t?rt?l ] [ a??k ? ] [ a??k ] [ atal ] [ ders ] [ nabi ] [ ka??t para ] [ kata ] [ kaz? ] [ madenle ] [ dede ] [ deme ] [ r va ] [ sorun ] [ bakanl ] [ kady ] [ boz ] [ t?n? ] [ vir ] [ de?erli madenler ] [ günümüzde ] [ gümü ] [ bank ] [ paray? kim ] [ kenar? ] [ kenar ] [ tyny ] [ maliye ] [ a??t ] [ de?er ] [ fazl ] [ yüzde ] [ kazy ] [ ?nsan ] [ kenary ] [ tarty ] [ aralar ] [ ena ] [ adet ] [ kenarlar?ndan ] [ dand?r ] [ tamam ] [ ar da ] [ oran ] [ alt?n ve gümü? ] [ rtük ] [ düzen ] [ derin ] [ sur ] [ a??rl??? ] [ l m ] [ k p ] [ ni? ] [ atlar? ] [ örne?i ] [ maliye bakanl??? ] [ maliye bakanl ] [ nüm ] [ nka ] [ kıs ] [ dağ ] [ tini ] [ me i ] [ kisi ] [ ar n ] [ çöz ]
