K???n çok kar ya???? alan bir bölgede ya??yorsan?z, karayollar? görevlilerinin yollardaki buzlanmay? gidermek için tuzu kulland?klar?n? görmü?sünüzdür. Ancak tuz ayn? zamanda dondurma yap?m?nda da kullan?lmaktad?r. Peki ama tuz, bu iki ters gibi görülen i?levi nas?l becermektedir?
Herkesin sand???n?n aksine tuz suyun içinde ?ekerin eridi?i gibi erimez. Tuz buzun içine girince onu çözer. Tuz yine kal?r ama buz çözüldü?ü için art?k o su de?il, tuzlu sudur ve erime noktas? saf sudan daha dü?üktür.
Buzlanm?? yollara tuz döküldü?ü zaman, tuz önce buz ile çözümlenerek bir buzlu su tabakas? olu?turur ve bu çözeltinin donma noktas? dü?ük oldu?undan, s?f?r?n alt?ndaki s?cakl?klarda bile donmadan kalabilir. Günümüzde ABD'de üretilen tuzun yüzde 45'i yollardaki buzun eritilmesinde kullan?lmaktad?r.
Bilindi?i gibi su, s?cakl??? s?f?r dereceye var?nca donar. Suya tuz ilavesi ile bu donma s?cakl??? da dü?er. Suya yüzde 10 tuz ilavesi donma s?cakl???n? -6 dereceye indirir. Yüzde 20 tuz kar??t?r?lm?? su ise -16 derecede donar. Ancak yolun veya buzun ?s?s? -16 dereceden de az ise art?k tuzun erimede pek etkisi olmaz, sadece buzun üstünde kalarak tekerleklerin kaymas?n? azaltabilir.
Dondurma yaparken de kar???m?n çevresinde çok dü?ük ?s?ya ihtiyaç vard?r. Dondurma kar???m?n?n etraf?ndaki ?s?n?n çok dü?ük olmas?, ancak bu dü?ük ?s?da kar???m?n donmamas? gerekir. Burada eklenen tuz kar???m?n s?f?r derecenin alt?nda bile donmadan dondurman?n olu?turulmas?n? sa?lar.
Hat?rlarsan?z 'Titanic' filminde okyanus suyunun ?s?s? s?f?r?n birkaç derece alt?nda olmas?na ra?men, deniz suyunun yüzeyi, içindeki tuz nedeni ile hala donmam??t?.
İlgili etiketler
[ ?eker ] [ cenin ] [ abd ] [ tuz ] [ s?cakl?k ] [ tekerlek ] [ eker ] [ sudan ] [ lav ] [ saf su ] [ nokta ] [ don ] [ s?f?r ] [ deniz suyu ] [ bölge ] [ mede ] [ f?r?n ] [ derece ] [ erime ] [ donma ] [ dü?ük ?s? ] [ buz ] [ ya? ] [ tabak ] [ tekerlekler ] [ titan ] [ mama ] [ ???k ] [ rayo ] [ nas?l ] [ okyanus ] [ saf ] [ k?? ] [ çözelti ] [ zelti ] [ levi ] [ tuzlu su ] [ adlar ] [ görev ] [ kar???m ] [ ekerl ] [ tuz buz ] [ ???k olma ] [ k olma ] [ erime noktas? ] [ s??a ] [ fil ] [ rev ] [ erime noktas ] [ ya y ] [ teker ] [ aks ] [ kar?? ] [ ya?? ] [ su tabakas? ] [ nasyl ] [ su tabakas ] [ titanic ] [ ya??? ] [ teke ] [ üstü ] [ buzlanma ] [ tabaka ] [ manda ] [ s?cakl??? ] [ s?ç ] [ kü? ] [ günümüzde ] [ k???n ] [ indir ] [ nedeni ] [ fyryn ] [ yüzde ] [ syç ] [ kyly ] [ e in ] [ c va ] [ s?cak ] [ rtük ] [ yap?m ] [ su tabakasy ] [ donma s?cakl??? ] [ lev ] [ çevresinde ] [ evresinde ] [ suyun ] [ k yo ] [ s?s ] [ s s ] [ kül ] [ nüm ] [ kıl ] [ tini ] [ irk ] [ kisi ] [ çöz ]