21 May?s 1963 Olay?
21 May?s 1963 Olay?
22 ?ubat 1962 hareketine giri?mi? olan emekli kurmay albay Talat Aydemirin liderli?i alt?nda, anayasay? çi?nemek, Türkiye Büyük Millet Meclisini feshetmek, me?ru hükümet idaresine son vermek amac?yla, ikinci defa giri?ilmi? bulunan hükümet darbesi olay?na verilen ad.
22 ?ubat 1962 hareketinden sonra emekliye sevk edilmi? bulunan ve adlar?na Yirmiiki ?ubatç?lar denen baz? emekli subaylar, yine Harp Okulunun eski komutan? emekli kurmay albay Talat Aydemirin liderli?i alt?nda, me?ru hükümet idaresine son verme haz?rl?klar?na giri?mi?lerdir. Bunlar ve bunlarla ayn? fikirde olan say?lar? pek az baz? subaylar, 21 May?s 1963 günü Harp Okulunda karargah kurmu?lar ve Harp Okulu ö?rencilerini Ankaran?n belirli yerlerini hükümet kuvvetlerinin elinden almak üzere sevk etmi?lerdir. Gece yar?s?ndan itibaren, Ankara radyosunun Talat Aydemire ba?l? Harp Okulu ö?rencilerinin eline geçmesi üzerine de, Ankara radyosu, Türk Silahl? Kuvvetleri ihtilal Genel Karargah? ad?na Talat Aydemirin tebli?lerini yay?mlamaya ba?lam??t?r. Bu tebli?lerde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin feshedildi?i, partilerin kapat?ld???, idareye el konuldu?u ve Türkiyede s?k? yönetim ilan edildi?i belirtilmi?tir.
Ankara sokaklar?nda yer yer yap?lan çarp??malarda ve hükümet kuvvetlerine ba?l? uçaklardan at?lan kur?unlarla 7 ki?i ölmü?, 25 ki?i yaralanm??t?r.
Ancak, Talat Aydemir ve arkada?lar?n?n bu hareketi de 22 ?ubat 1962 hareketi gibi ba?ar?l? olamam?? ve hükümet kuvvetleri yine ba?ar? kazanm??lard?r. Ankarada bu harekete kat?lm?? olan ve ço?unlu?unu emekli Yirmiiki ?ubatç?lar?n te?kil etti?i kimseler, ba?ta Talat Aydemir olmak üzere yakalanm??lar, ?stanbul da da say?lar? çok az olan baz? subay ve emekli subaylar ve Harp Okulu ö?rencileri tevkif edilmi?lerdir.
22 May?s 1963 günü, Bakanlar Kurulu toplanarak, Ankara, ?stanbul ve ?zmir de s?k?yönetim ilan etmi?, böylece 21 May?s olay?n?n sorumlular? S?k?yönetim Komutanl???n?n emrine verilmi?lerdir.
Olay?n tahkikat?na süratle giri?ilmi? Ankarada iki S?k?yönetim Mahkemesi kurulmu?tur. Mamakta kurulan mahkeme, olayda ilgisi bulunan san?klar?, Harp Okulunda bulunan mahkeme de, olaya kat?lm?? olan Harp Okulu ö?rencilerini yarg?lam??t?r.
Üç ay süren duru?malar sonunda, Mamaktaki S?k?yönetim Mahkemesi 5 Eylül 1963 günü, karar?n? aç?klam??t?r.
Bu karara göre, 21 May?s 1963 hareketine kat?lm?? bulunanlardan 7 ki?i (Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Erol Dinçen, ilhan Ba?, Cevat K?rca, Osman Deniz, Ahmet Gücal) idam, 29 ki?i müebbet hapis, 12 ki?i onbe? y?l a??r hapis 5 ki?i on iki y?l a??r hapis, 5 ki?i on iki y?l a??r hapis, 2 ki?i sekiz y?l hapis, 2 ki?i alt? ay hapis, 14 ki?i be? y?l hapis, 23 ki?i dört y?l hapis, 4 ki?i bir y?l hapis, 2 ki?i on ay hapis, 6 ki?i üç ay hapis cezalar?na çarpt?r?lm??lard?r. 45 ki?i hakk?nda da beraat karar? verilmi?tir.
Harp Okulu ö?rencilerini yarg?layan Harp Okulundaki S?k?yönetim Mahkemesi de, 10 Eylül 1963 günü karar?n? aç?klam??t?r. Bu karara göre de 75 ö?renci dörder y?l hapse hüküm giymi?tir.
Ölüm cezas?na mahkûm olanlardan Talat Aydemir ve Fethi Gürcan, as?lmak suretiyle idam edilmi?lerdir.
İlgili etiketler
[ hükümet darbesi ] [ türkiye ] [ nedir ] [ sürat ] [ ankara ] [ ceza ] [ silah ] [ istanbul ] [ radyo ] [ demir ] [ uçak ] [ hap ] [ izmir ] [ türk silahl? kuvvetleri ] [ aylar ] [ sunu ] [ subay ] [ kuvvet ] [ orum ] [ yarg ] [ uçaklar ] [ say?lar ] [ osman ] [ arp ] [ anayasa ] [ il e ] [ i ki ] [ ki?i ] [ mahkeme ] [ lider ] [ hareket ] [ nar ] [ kuru ] [ türk ] [ deniz ] [ ila ] [ kuvvetler ] [ kur?un ] [ seki ] [ eza ] [ alt?n ] [ rol ] [ bakanlar kurulu ] [ müebbet hapis ] [ i?ne ] [ ay?lar ] [ kat? ] [ tala ] [ aralan ] [ odun ] [ mama ] [ en son ] [ kum ] [ ölüm ] [ çi? ] [ darbe ] [ soru ] [ dem ] [ yasa ] [ güç ] [ gece ] [ ucak ] [ talat aydemir ] [ s?ra ] [ rl?k ] [ tak ] [ idam ] [ lal ] [ yün ] [ mac ] [ kky ] [ adlar ] [ emr ] [ ares ] [ okul ] [ duru? ] [ mut ] [ maç ] [ gürçan ] [ yarg? ] [ dren ] [ gül ] [ plan ] [ ilhan ] [ okulu ] [ kaza ] [ altyn ] [ tev ] [ ucaklar ] [ ürat ] [ at?lan kur?un ] [ ahmet ] [ ure ] [ sayylar ] [ yosun ] [ katy ] [ ceva ] [ osman deniz ] [ kaz ] [ fethi gürcan ] [ areket ] [ çan ] [ hükümet ] [ hak ] [ may?s ] [ s?k ] [ bakanl ] [ ayylar ] [ eva ] [ inci ] [ ö?renci ] [ renci ] [ bakanlar ] [ s ol ] [ car ] [ lis ] [ sokak ] [ mayys ] [ gür ] [ can ] [ at k ] [ yargy ] [ ero ] [ tebli? ] [ bat ] [ tebli ] [ syra ] [ hare ] [ reti ] [ mahkum ] [ vat ] [ emiri ] [ yön ] [ kala ] [ evki ] [ dam ] [ s ç ] [ demire ] [ amaya ] [ a r ] [ ihtilal ] [ amaç ] [ arüs ] [ kak ] [ yönetim ] [ oku ] [ ilah ] [ teb ] [ t h ] [ t a ] [ kazan ] [ süre ] [ neme ] [ sur ] [ a?ar ] [ iik ] [ ba?ar? ] [ rady ] [ oka ] [ ba?ar ] [ sek ] [ ?stanbul ] [ stanbul ] [ tim ] [ ar s ] [ ay? ] [ t ? ] [ dört ] [ ba?a ] [ olmak ] [ ay a ] [ ay?n ] [ sure ] [ l k ] [ yrk ] [ an t ] [ kım ] [ adl ] [ adı ] [ lym ] [ ırk ] [ nka ] [ t ı ] [ sıra ] [ unlu ] [ emir ] [ t i ] [ kiz ] [ arg ] [ yas ] [ yirmi ] [ emek ] [ 962 ] [ ta t ]
