Pablo Martin Meliton Sarasate (1844 - 1908); ?spanyol kemanc? ve besteci. 1856 - 59 y?llar?nda Paris Konservatuar?nda keman dersi alm??, 1860 y?l?ndan itibaren konserler verme?e ba?lam??t?r. Sanat hayat? boyunca dünyan?n hemen her taraf?n? dola?m??t?r. Çe?itli besteleri vard?r.
Yunan filozofu. Yedi büyük filozofun en eskisi ve en ünlüsüdür. Evreni yöneten genel kanunlar biliminde suyun en önemli rolü oynad???n? ileri sürmü?tür. M.Ö. 585 y?l?nda, güne?in tutulaca??n? önceden haber vermi?tir. Geometride bir teorem onun ad? ile an?l?r.
Belki ayn? sözü siz de kim bilir kaç kez duymu?sunuzdur."Genellikle her türlü yarat???n di?isi erke?inden daha öldürücü,hiç de?ilse daha tehlikelidir". Ayn? söz sivrisinekler için de söylenebilir. Çünkü sadece di?i sivrisinek kan emer. Di?i sivrisine?in yap?s? buna göredir. Keskin,parçalay?c?,gagams? bir ç?k?nt?s? ve emme borusu vard?r.Bir di?i sivrisinek insan? ?s?rd??? zaman, kan?na zehirli bir s?v? ??r?nga eder. Bu zehirli s?v? da belirli bir ac?ya ve ka??nt?ya sebep olur.
Sivrisine?in ?s?rmas?ndan sonra ikinci derecede rahats?z edici ?ey, devaml? v?z?lt?s?d?r. Sivrisinek için bu v?z?lt? çok önemlidir. Bir bak?ma e?ine ça?r? anlam?na gelir. Di?i keskin,tiz bir sesle v?z?ldarken, erkek de kanatlar?n? titre?tirerek derin, alçak ve daha bo?uk bir ses ç?kar?r.
Sivrisinek dünyan?n hemen her bölgesinde bulunur. Nerede olursa olsun, suya,özellikle durgun, hiç de?ilse ak?nt?s?z suya yak?n çevrelerde ya?ar. Di?i sivrisinek, yumurtalar?n? su birikintilerinin,bulan?k suyu olan havuzlar?n,ya?mur suyu için konulmu? varillerin yüzeyine depolar. Di?inin yumurtlad??? yumurta say?s? 40 ile 400 aras?nda de?i?ir. Yumurtalar tek veya düz bir kitle meydana getirecek ?ekilde biti?iktir.
Bir hafta sonra, küçük ve ayaks?z larva yumurtadan ç?kar. Bu larva, suyun yüzünde k?vranarak hareket eder. Su alt?nda soluk alamad??? için genellikle suyun yüzünde bulunurlar. Soluk almalar? kuyruklar?nda bulunan solunum tüpüyledir. Büyüyen, geli?en larva k?l?f?ms? derisinden s?yr?l?r. Yada tüyleri dökülür.Dördüncü kez tüy dökümünden sonra, "pupa" diye tan?mlanan halini alm??t?r. "Pupa" vaktinin ço?unu suyun yüzeyine yak?n yerde,s?rt k?sm?ndaki boynuzumsu görünü?te boruyla soluyarak geçirir. Pupa bir ?ey yemez,fakat birkaç gün sonra k?l?f-deri çatlar ve tam yeti?kin sivrisinek meydana ç?kar.
Yeti?kin sivrisinek sadece birkaç hafta ya?ar. Baz? hallerde,sivrisinekler bir y?l içinde 12 ku?ak (nesil)yeti?tirirler.
Yap?labilir ve teorik olarak mümkündür. Hatta ünlü tenor Cruso'nun bunu ba?ard??? rivayet edilir. Rezonans?n? tutturabi-lirseniz sadece bardak de?il ba?ka birçok ?eyi k?rabilirsiniz. Peki öyleyse, nedir bu rezonans?
Sal?ncakta bir çocu?u sallad???n?z? dü?ünün. Sal?ncak size gelirken, tam en üst noktaya ula?madan sal?nca?? itmeye kalk???rsan?z, onu yava?lat?rs?n?z. Ancak sal?ncak size do?ru gelirken, itmeyi hep en üst noktada yaparsan?z, her seferinde ayn? kuvvetle itseniz bile, sal?ncak gittikçe h?zlanacakt?r.
Sal?ncak kendi tabii frekans? ile, diyelim ki, dakikada 30 sal?n?m yaparak sallan?yordu. Siz de d??ardan bir kuvvet, fakat ayn? frekansta bir kuvvet uygulad?n?z. Bu iki frekans çak??t? ve sal?ncak da bu nedenle gittikçe h?zland?.
Sal?ncak örne?inde oldu?u gibi, her cismin bir kendi tabii frekans? vard?r. Cisimlere kendi tabii frekanslar? ile çak??an bir frekansta her hangi bir kuvvet uygularsan?z rezonans denilen kontrolsüz bir ortam olu?abilir.
E?er önünüzde duran bir barda?a, onun tabii frekans?na uyan bir frekansta ba??rabilirseniz, daha do?rusu bir ses dalgas? gön-derebilirseniz, barda??n tabii frekans? ile sesin frekans? çak??arak, bardaktaki titre?imi kontrolsüz bir ?ekilde art?r?r, bardak rezonansa girer ve sonuçta çatlayabilir veya k?r?labilir.
?nsanlar günlük ya?amlar?nda pek fark etmemelerine ra?men rezonans olay?, otomobilden, köprü dizayn?na kadar mühendislerin en çok zorland?klar? konulardan biridir. Hala bu nedenle, askerler bir köprüden geçerlerken, yürüyü? ad?mlar?n?n frekanslan köprünün tabii frekans? ile çak???p, köprü y?k?lmas?n diye, köprülerden uygun ad?m yürüyü?le geçmezler.
Otomobilde direksiyon mekanizmas? ile amortisörlerdeki titre?im ayn? frekansa gelince, rezonans sonucunda direksiyon ?iddetli sars?lmaya ba?lar. Mühendisler araba dizayn?nda parçalar?n biçimlerini, yaylanmalar?n? ve a??rl?klar?n?, devir say?lar? ve benzeri faktörleri göze al?p rezonans? en aza indirmeye çal???rlar.
Peki bu rezonans?n hiç iyi bir yönü yok mu? Var elbette. Örne?in radyo istasyon dalgalar?n? ararken bu dalgalar? yakalarsan?z, kendi al?c?n?z?n frekans? ile birbirini tuttu?u an rezonansa girer, genli?i artar ve bu istasyonu i?itmeye ba?lars?n?z.
Türk yazar?, Tokatta do?mu?tur. K?rk ya?lar?na kadar Tokatta ya?am?? ve mizah yolunda yaz?lar?yla çevresinde tan?nm??t?r. Hekimo?lu Ali Pa?an?n Tokattan geçi?i s?ras?nda, kendisine sundu?u bir kasideyi be?enmesi üzerine Ebubekir Kaniyi, Trabzona götürmü?tür. 1754 te sadrazam oldu?u zaman onu da ?stanbula getirmi?tir ve Divani Hümayun kalemine yerle?tirmi?tir. Fakat Kani burada fazla kalmam?? ve Silistre valisinin yan?na gitmi?tir. Bir aral?k Bükre?te katiplik etmi?tir. Burada bulundu?u s?rada sevdi?i Rumanyal? bir güzelin kendisine H?ristiyan olmas?n? teklif etmesi kar??s?nda K?rk y?ll?k Kani olur mu Yani sözü bir özdeyi? gibi tekrarlan?r. 1781 y?l?nda ?stanbula gelmi? fakat herkesle e?lenen karakteri dolay?s?la Limniye sürülmü?tür.Ölümüne yak?n ba???lanm?? ve ?stanbula dönmü?tür.Birçok manzum ve mensur eserleri, mizah yolunda yaz?lar? vard?r.
Tan?nm?? pedagoglar?m?zdan. Bulgaristanda K?zanl?kta do?mu?tur. Almanyada pedagoji ve psikoloji ö?renimi görmü?, 1910 da Türkiyeye dönünce lise ö?retmenliklerinde, müdürlüklerde, ?stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi profesörlü?ünde bulunmu?tur. Uzun y?llar Talim ve Terbiye Heyeti üyeli?inde bulunmu?, 1938 de Çapa K?z Ö?retmen Okulunda pedagoji ö?retmenli?inde bulunmu?tur.Çe?itli çevirileri ve e?itimle ilgili eserleri vard?r. Beyaz Zambaklar Memleketi çevirisi ile Yabanc? Kelimeler Lügati ünlü eserlerindendir.
Hayvanlarda embriyonun bütün organlar? belirdikten ve kan dola??m? ba?lad?ktan sonra ald??? ad. (?nsanda, embriyonun üçüncü ay?ndan itibaren geçen devre). Omurgal?lar?n ço?unda embriyo ve cenin devresinin ana dokular? d???nda geçmesine kar??l?k, memeli hayvanlarda bu devre ana dokular? içinde geçer. Böylece cenin, d?? hayatla ba?da?mak gücünü kazan?ncaya kadar ana rahminde kalm?? olur.
?lk uçak ?ehitlerimizden bir genç subay. Selanikte do?mu?tur. ?talyan sava??nda Enver Pa?an?n yan?nda çal??m??, Enver Pa?an?n Harbiye naz?rl??? s?ras?nda yaver olmu?tur. 1913 ?ubat ay?nda ?stanbuldan Kahireyi uçmak te?ebbüsünde bulunan Fethi Beyle birlikte hareket etmi?, uça??n Taberiye civar?nda dü?mesi üzerine, Fethi Beyle birlikte ?ehit olmu?tur.
Mevsimine göre,evinizde veya d??ar?da so?u?un, ya da s?ca??n kaç derece oldu?unu ö?renmek için kim bilir kaç kez termometreye bakm??s?n?zd?r.
Herkesin bildi?i gibi, termometrenin görevi ?s?y? ölçmektir. Ba?ka türlü söylemek gerekirse,so?u?un veya s?ca??n ne kadar oldu?unu (kaç dereceyi buldu?unu) göstermektir. Termometre kelimesi,"?s?" anlam?na "thermo" ve "ölçü" kar??l??? "meter metre" kelimelerinden meydana gelmi?tir. Yani bile?ik bir kelimedir.
Bir termometrenin yap? ve görevindeki esas,ayn? ?s?da, daima ayn? dereceyi göstermesidir. Bu alandaki ilk çal??malar da,Kristof Kolomb'un Amerika?y? ke?finden 100 y?l sonra, 1592 y?l?nda Galileo (Galile) ad?ndaki bilgin taraf?ndan yap?lm??t?r. Galile,gerçekte bir "hava termoskopu" diye tan?mlanmas? gereken bir tür termometrenin yap?m?n? tasarlam?? ve bunu ba?ar?yla gerçekle?tirmi?tir. Galile'nin yapt??? termoskop (?s? gösterici),bir ucunda oyuk bir ampulcük bulunan cam bir tüptü. Dar bir boru görünü?ündeki cam tüpün içinde hava vard?. Tüp ve ampulcük,içindeki havan?n genle?mesi için ?s?t?l?yordu. Sonra aç?k olan uç, su gibi bir s?v?n?n içine sokuluyordu.
Tüpteki hava so?uyunca hacmi büzü?üyor, küçülüyor ve onun yerine, aç?k uçtan giren su yükseliyordu.K?sacas?, ?s? de?i?ikli?i tüpün içindeki s?v?n?n (suyun) yükselip alçalmas?yla fark ediliyordu. Ancak, burada sadece havan?n genle?ip büzülü?ü sayesinde ?s? de?i?iklikleri görülüyor,fakat ?s?n?n ölçülmesi mümkün olmuyordu. Gene de,?s? de?i?imlerinin atmosfer bas?nc?yla ili?kisi esas? ortaya ç?kar?lm??t?.
Günümüzde kullan?lan modern termometrelerde,?s?y? ölçmek için,hava de?i?imlerine göre genle?ip büzülen bir s?v? kullan?l?r. Söz konusu s?v?,ince cam boruya titiz bir dikkatle ba?lant?l? camdan ve çok küçük bir yuvarla??n içindedir. Yüksek ?s?yla (s?cakla),s?v? genle?ir. Cam boruda yükselir. Alçak ?s?yla (so?ukla), büzü?ür, a?a?? do?ru çekilir. Cam borunun üstündeki taksimetre (dereceleme),bize ?s?n?n ne oldu?unu belirtir.
Atom enerjisi elde etme konusunda, nükleer parçalanma sonucu meydana gelen enerjiyi kontrol için kullan?lan düzen "atom reaktörü" diye isimlendirilir. Nükleer parçalanma,bildi?imiz gibi atom çekirde?inin parçalanmas? anlam?na gelir. Bu parçalanma esnas?nda, madde tamamen enerjiye dönü?türülür. Atom reaktörünün bir ismi de "atom pili" dir.
Atom reaktörlerinde elde edilen enerji ço?unlukla s?cakl?k ?eklindedir.Sözkonusu s?cakl???, yak?tla elde edilen s?cakl??? kulland???m?z gibi kullanabiliriz.Bu hak?mdan en önemli avantaj, çok küçük bir uranyum parças?n?n çok uzun ömürlü bir enerji meydana getirmekte yararl? olmas?d?r. Atom pili bir patlamaya meydan vermeksizin atom enerjisinin serbest kalmas?n? sa?lar. Ba?ka türlü söylemek gerekirse, atom pili, atom enerjisini patlamas?z olarak ortaya ç?karan araçt?r.
Atom pili ile,do?rudan do?ruya atomlar?n parçalanmas? sonucu meydana gelen ?s? ?eklinde enerji elde edilir. Burada parçalanma kadmiyum çubuklarla kontrol alt?na al?nm??t?r. Yani patlama böylece engellenmi?tir. Atom pilinde U-235 (uranyum izotopu) parçalan?nca plütonyum haline gelir. Fakat plütonyum da parçalanmaya müsait bir elemand?r. Dolay?s?yla, atom pilinde ham madde devaml? olarak kendili?inden yenilenmektedir. Öyle ki, 450 gram uranyum, 15 ay süreyle 1000 kilovat saatlik enerji verebilir.
Kadmiyum kontrol çubuklar? sayesinde, pildeki s?cakl?k (?s?) belirli bir düzeyde tutulmaktad?r. Ayr?ca, bu çubuklar ileri geri hareketlerle ayarlanabilirler. Böylece, çubuklar?n az veya çok nötron emmesi sa?lan?r. Çekirdek parçalanmas?n?n meydana getirdi?i ?s? için devaml? bir ayarlama sözkonusu olur. Atom pillerinde çubuklar halinde yak?t kullan?l?r. Bu yak?tlar grafitten bloklarla çevrelenmi?tir .A??r su içine dald?r?lm?? da olabilirler. Grafit ve a??r su, yat??t?r?c? etki yarat?r. Ba?ka bir deyi?le, nötronlar?n hareketlerini frenler. Kadmiyum çubuklar?n kontrol unsuru olarak kullan?lmas?n?n nedeni,bu metalin nötronlar? kolay tutan bir madde özelli?ine sahip bulunmas?d?r.
Pilde üretilen yüksek s?cakl???n meydana getirdi?i buhar, bir elektrik üretim santral?ndaki türbinleri çevirmekte yararl? olur. Atom pillerinden, t?pta kullan?lan radyoaktif izotoplar için de yararlan?lmaktad?r. Ayr?ca, gere?i gibi düzenleme yap?larak,uranyum-238 ve toryum-232 gibi yeni nükleer yak?tlar?n elde edilmesinde de kullan?l?rlar.
Popüler etiketler
[ rler ] [ ahi ] [ gün ] [ rsa ] [ yeri ] [ ya? ] [ ta? ] [ dü?ün ] [ ece ] [ lun ] [ olo ] [ irin ] [ ney ] [ mac ] [ dren ] [ ang ] [ lak ] [ ram ] [ d?n ] [ bel ] [ eki ] [ ire ] [ katy ] [ etin ] [ araf ] [ t?r ] [ k?l ] [ ad? ] [ sind ] [ lam ] [ areket ] [ elm ] [ ütü ] [ insan ] [ a?? ] [ k y ] [ duru ] [ par ] [ kler ] [ a r ] [ kas ] [ oku ] [ nüfus ] [ ayy ] [ göz ] [ car ] [ maya ] [ lym ] [ dam ] [ ayna ] [ yay ] [ avr ] [ nce ] [ metre ] [ ini ] [ ni? ] [ led ] [ rmak ] [ etki ] [ hal ] [ ünlü ] [ ordu ] [ ted ] [ ile ] [ akü ] [ eli ] [ eser ] [ sla ] [ zaman ] [ eski ] [ çel ] [ da y ] [ tin ] [ baz ] [ ten ] [ med ] [ ?ekil ] [ ba? ] [ anlam ] [ oru ] [ ila ] [ dün ] [ metr ] [ kare ] [ ati ] [ hare ] [ nedi ] [ ker ] [ dük ] [ arm ] [ para ] [ din ] [ kan ] [ yer ] [ nüfusu ] [ çevre ] [ yaz ] [ s?ra ] [ mer ] [ ak? ] [ hareket ] [ en son ] [ yaz? ] [ emel ] [ neden ] [ tik ] [ pan ] [ bal ] [ k sa ] [ s?r ] [ t a ] [ asi ] [ mil ] [ sava? ] [ alt?n ] [ rum ] [ bilin ] [ tarihi ] [ koy ] [ let ] [ top ] [ ata ] [ k ta ] [ as? ] [ alan ] [ byt ] [ edi ] [ ura ] [ y?l ] [ halk ] [ alma ] [ sar ] [ 821 ] [ yrk ] [ mik ] [ boy ] [ bit ] [ har ] [ amy ] [ avu ] [ a il ] [ tay ] [ inç ] [ ikl ] [ çin ] [ ekil ] [ mede ] [ rol ] [ den ] [ lek ] [ rmi ] [ çim ] [ lke ] [ bar ] [ veri ] [ do?ru ] [ nlar ] [ sonu ] [ bul ] [ genel ] [ utu ] [ elik ] [ kon ] [ tyr ] [ di? ] [ güne ] [ ada ] [ erçek ] [ ölüm ] [ ter ] [ mu? ] [ kala ] [ göster ] [ tarih ] [ nedir ] [ alar ] [ insanlar ] [ ar? ] [ ben ] [ cad ] [ tor ] [ düzen ] [ lle ] [ bil ] [ anan ] [ kary ] [ ince ] [ meydan ] [ aman ] [ ilk ] [ altyn ] [ süre ] [ an? ] [ ça? ] [ dem ] [ k?s ] [ cad? ] [ bulu ] [ can ] [ gen ]