Kapitülasyonlar
Kapitülasyonlar
Do?u ve Yak?ndo?u ülkelerinin, bir tarafl? olarak Avrupa ve Amerika devletlerine tan?d?klar? birtak?m imtiyazlar. Bu imtiyazlar bir devletin istiklalini ifade eden yasama, yürütme ve yarg? erklerini kay?tlad???ndan kapitülasyon usulünü kabul eden devletler, hukuk anlam? ile tam ba??ms?z devlet say?lamazlar. Osmanl? Devletinde ilk kapitilasyon Kanuni Sultan Süleyman taraf?ndan Fransa ya verilmi?, öbür padi?ahlar taraf?ndan da bu kapitülasyon yenilenmi?tir. 1740 y?l?nda Sultan Mahmut I. ile Fransa kral? Louis XV. aras?nda imzalanan bir anla?ma ile, eski kapitülasyon hükümleri daha da geni?letilmi?, kapitülasyonlar iki devlet aras?nda ebedi bir özellik alm??t?r.
Zaman geçtikçe Avrupa n?n öbür devletlerine de kapitülasyonlar vermi?, bu arada ba??ms?zl?k kazand?ktan sonra Amerika, Meksika, Brezilya, hatta Yunanistan ve Romanya da kapitülasyon haklar?ndan istifade etmi?lerdir.
Kapitülasyonlar, adli, mali ve idari bölümlere ayr?labilir.
Adli imtiyazlar : Ayn? devlet uyru?unda bulunan yabanc?lar aras?ndaki hukuk ve ceza davalar?n?n, kendi konsoloshanelerinde görülmesini ifade eder. Yabanc? iki devlet uyru?unda olan suçlular?n mahkemesi Osmanl? mahkemelerinde olmaz. Her hangi bir suç i?leyen ecnebi, hiç bir ?ekilde tevkif edilmez.
?dari imtiyazlar : Osmanl? karasular?nda ve hatta limanlarda bulunan ticaret gemilerine, içlerinde suç bile i?lese Osmanl? polisi giremez, buralara s???nan suçlular? alamaz, memleketteki yabanc?lar? bile s?n?r d???na ç?karamaz.
Mali imtiyazlar : Kapitülasyona sahip devletin vatanda?? emlak vergisinden ve de?i?tirilebilen bir oranda gümrük Yergilerinden, köprü vergisinden, tanzifat vergisinden, ba?ka, bir vergi vermezlerdi.
Kapitülasyonlar?n kald?r?lmas? : Paris antla?mas?ndan sonra kapitülasyonlar?n kald?r?lmas? yolunda Osmanl? devlet adamlar? taraf?ndan çe?itli te?ebbüsler yap?lm??t?r. ikinci Me?rutiyetin ilan?ndan sonra ve Birinci Dünya sava?? s?ras?nda böyle te?ebbüsler olmu?tur. Ancak, Bunlar?n hiç biri bir sonuç vermemi?tir.
Milli Mücadele ile ba?layan kurtulu? hareketinden sonra, Yeni Türk Devleti, kapitülasyon rejimini kabul etmedi?ini, Misaki Milli beyannamesi ile ilan etmi?ti. Kurtulu? sava??n?n kazan?lmas?ndan sonra, Lozanda imzalanan bar?? antla?mas? ile (antla?man?n 25. maddesinde) kapitülasyonlar?n kald?r?lmas? onaylanm??t?r.
Böylece Türk milleti, yüzy?llarca süren bu kendisini kendi yurdunda yapan durumdan Türkiye Cumhuriyetinin do?u?u ile kurtulmu?tur.
İlgili etiketler
[ kapitülasyon ] [ kapitülasyonlar ] [ nedir ] [ avrupa ] [ yunan ] [ hukuk ] [ kanun ] [ yunanistan ] [ ceza ] [ roma ] [ padi?ah ] [ türkiye ] [ roman ] [ osmanl? ] [ sultan ] [ isa ] [ bar?? ] [ kurtulu? sava?? ] [ osmanl? devleti ] [ vergi ] [ paris ] [ antla?ma ] [ milli mücadele ] [ kanuni sultan süleyman ] [ yabanc? ] [ karasular? ] [ osmanl ] [ yabanc ] [ yarg ] [ devlet adam ] [ karasular ] [ aban ] [ s?ras? ] [ osman ] [ devletler ] [ mali ] [ fransa ] [ sik ] [ me?rutiyet ] [ karasu ] [ haklar ] [ brezilya ] [ di? ] [ mahkeme ] [ kanuni ] [ gemi ] [ sular ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ hareket ] [ anlam? ] [ devlet ] [ madde ] [ sava? ] [ amerika ] [ ???n ] [ ila ] [ anlam ] [ adli ] [ osmanl? devlet ] [ padi?ahlar ] [ polis ] [ eza ] [ emil ] [ pan ] [ solo ] [ zil ] [ louis ] [ kapitilasyon ] [ adam ] [ lou ] [ oman ] [ gemiler ] [ en son ] [ ölüm ] [ erik ] [ yasa ] [ ban ] [ olo ] [ ni? ] [ s?ra ] [ tak? ] [ lal ] [ n r ] [ ?ekil ] [ ural ] [ meksika ] [ reme ] [ istiklal ] [ meri ] [ nist ] [ yasam ] [ mlek ] [ misaki milli ] [ ak?n ] [ mut ] [ ?kta ] [ yak?ndo?u ] [ gem ] [ romanya ] [ cumhuriyet ] [ kral ] [ yarg? ] [ ticaret ] [ arama ] [ dü?ün ] [ yaban ] [ kaza ] [ tak?m ] [ avr ] [ beyanname ] [ ülke ] [ lke ] [ tev ] [ name ] [ köprü ] [ liman ] [ rejim ] [ verg ] [ idari ] [ ilk kapitilasyon ] [ yasama ] [ anlamy ] [ kaz ] [ hat ] [ sol ] [ neler ] [ ram ] [ bur ] [ areket ] [ misak_ milli ] [ reji ] [ lozan ] [ süleyman ] [ hak ] [ kurt ] [ taky ] [ emel ] [ do?u ] [ kurtulu? ] [ kurtulu ] [ fad ] [ k vergisi ] [ ykta ] [ car ] [ frans ] [ lis ] [ yürütm ] [ yürütme ] [ vatan ] [ mahkemeler ] [ ozan ] [ bary ] [ lak ] [ vala ] [ yargy ] [ osmanly devleti ] [ takym ] [ syra ] [ nam ] [ hare ] [ vat ] [ evki ] [ illi ] [ y l ] [ tan m ] [ sonuç ] [ bölüm ] [ amaz ] [ oran ] [ yazlar ] [ aram ] [ merik ] [ ?ah ] [ leke ] [ birinci dünya sava?? ] [ yüzy?l ] [ vatanda? ] [ vatanda ] [ t a ] [ ülkeleri ] [ lkeleri ] [ kazan ] [ hip ] [ ba??ms?zl?k ] [ imtiyaz ] [ imtiyazlar ] [ sam ] [ dünya sa ] [ irem ] [ yeti ] [ fat ] [ rem ] [ oli ] [ ista ] [ sak ] [ mahmut ] [ bey ] [ nebi ] [ neb ] [ ifade ] [ birinci dünya sava ] [ ylan ] [ ylk ] [ kım ] [ cad ] [ adl ] [ anı ] [ ası ] [ leb ] [ adi ] [ tini ] [ dis ] [ t i ] [ arg ] [ disi ] [ gümrük ] [ mis ] [ çağ ] [ s a ] [ a n ] [ ka d ] [ tif ] [ maz ]
