?nsanlar kendi hücrelerinin 10 kat? say?daki (100 trilyon) faydal? ba??rsak mikrobu ile ortak bir ya?am sürdürmektedir. Faydal? ba??rsak mikroplar? (probiyotikler) çe?itli yararlar?n?n yan?nda d?? ortamdan gelen zehirli maddelerin kana geçmesini engelleyen koruyucu bir ba??rsak tabakas? olu?tururlar. Ba??rsaktaki sa?l?kl? mikrop dengesinin, zararl? mikroplar lehine de?i?mesi, yani ba??rsaktaki mükemmel dengenin bozulmas? çok say?da ivegen ve müzmin hastal??a yol açar.
Son y?llarda rafine g?dalar?n tüketimindeki art??a paralel olarak, tur?u, kefir, boza, çe?itli salamuralar gibi geleneksel fermantasyon g?dalar?n?n az tüketilmesi, süt ve yo?urt gibi fazla tüketilenlerin ise ek?imesin ya da kesmesin diye pastörize edilmesi ya da antibiyotik kat?lmas? vücudumuzun mükemmel probiyotik dengesini alt üst etmi?tir.
Probiyotik - Prebiyotik
Yeterli miktarda yenildi?inde insan ya da hayvan sa?l???n? olumlu yönde etkileyen mikroorganizmalara probiyotik denir.
Ba??rsaktaki baz? mikroorganizmalar?n ço?almas?n? art?ran ve/veya aktivitesini uyaran ve insan ya da hayvan sa?l???n? olumlu yönde etkileyen maddelere (besinsel lifler gibi) prebiyotik denir
Probiyotikler = yararl? ba??rsak mikroplar? (bakteriler ve mantarlar)
Eri?kin bir insan ba??rsa??nda 100 trilyon (1,5 kg) faydal? bakteri ve mantar bulunur. Bu rakam insan hücre say?s?n?n 10 kat? kadard?r.
Say?lar? 400’ün üzerinde olan bu bakteriler ve mantarlar normal ba??rsak floras?n? olu?tururlar.
Bu bakteriler ve mantarlar 300 m2 büyüklü?ünde bir yüzey olu?turan ba??rsak sümüksü zar?n? koruyucu bir tabaka ?eklinde dö?er.
Probiyotiklerin görevleri
- Ba????kl?k sistemini güçlendirmek.
- Yiyeceklerin hazm?n? kalayla?t?rmak.
- Vitaminlerin (K vit, biyotin, B12, niasin vb) sentezini yapmak.
- Ba??rsak duvar?n? zararl? maddelerden korumak ve ba??rsak geçirgenli?ini azaltmak.
- Zararl? maddelerin (toksinler) kan dola??m?na geçmesini engellemek.
- Besin allerjilerini ve ekzemay? önlemek.
- Kronik enflamatuvar (iltihabi) hastal?klar?n olu?umunu engellemek.
- Kanseri önlemek.
- Ya?lanmay? yava?latmak.
- Depresyonu hafifletmek.
- Otizm bulgular?n? hafifletmek.
- ?shali önlemek ve tedavi etmek.
- ?drar yolu iltihaplar?n? önlemek.
- Kab?zl??? tedavi etmek.
- Böbrek ta?lar?n?n (okzalat) olu?umunu azaltmak.
Kefir nas?l yap?l?r?
Kefir yap?l???nda kullan?lan süt kaynat?l?r ve metal olmayan (tercihan cam) bir kap içinde ?l?t?l?r (süt temiz ise kaynat?lmayabilir).
Üzerindeki kaymak tabakas? al?n?r ve 1 çorba ka???? kadar kefir mayas? at?l?r ve süt iyice kar??t?r?l?r.
Kab?n kapa?? kapat?l?r ve süt 20-25 C ‘de kalacak ?ekilde kap bir yere b?rak?l?r. Mayalanacak kab soba ya da kalorifer yak?n?na getirilir. Çevre ?s?s? dü?ük ise kab?n etraf? bezle sar?l?r. Kab?n 20-30°C’ lerde olmas? sa?lan?r. Kap içindeki süt normal olarak 18-24 saat sonra p?ht?la??r. Maya miktar? dü?ük ve ortam so?uk ise p?ht?la?ma gecikir. Mayalanm?? süt madeni olmayan bir tel süzgeçten ya da tülbentten süzülür. Süzgeç üzerinde kalan daneler tekrar maya olarak kullan?l?r. Kefir mayas? (taneleri) hemen kullan?lmayacaksa a?z? kapal? bir cam kavanoz içinde buzdolab?nda saklan?r. Baz?lar? kefir tanelerini saklamadan önce y?karlar. E?er y?kama yapacaksan?z kefir tanelerinin zarar görmemesi için klorsuz su kullan?n. Saklanmak istendi?i zaman daneleri örtecek kadar barda?a su koymak gerekir.
Kefir neye benzer?
Kefir yo?urda ya da ayrana benzer. Zaten benzer ?ekilde mayalan?r. Bekletildikçe tad? ek?ir ve çok az olan alkol oran? artar.
Kefirin zarar? var m??
Kefirin bilinen bir zarar? yoktur. Çok nadir olarak baz? ki?iler yeni ba?lad?klar?nda fazla kefir içmeye tahammül edemezler. Bu ki?iler kefir miktar?n? yava? yava? art?rmal?d?r. Baz? ki?iler toksinlerden temizlenirken toksinlerin geçti?i dokularda bir tak?m rahats?zl?klar olu?abilir. K?sa bir süre sonra, toksinler vücut d???na ç?kacak ve ki?i kendini çok iyi hissedecektir (iyile?me krizi).
Kefir tanelerini nereden temin edebilirim?
Kefir tanelerini, Ege Ziraat fakültesi gibi baz? fakültelerden, aktarlardan ya da tan?d?klar?n?zdan temin edebilirsiniz.
Baz? firmalar haz?r kefir de satmaya ba?lam??t?r.
Kefirinizin ucuz ve istedi?iniz k?vamda olmas? için mümkünse kendiniz yap?n.
Kefir taneleri neye benzer?
Kefir taneleri karnabahar görünümünde fakat lastik k?vam?ndad?r. Kefir tanelerinin d???nda kefiran denilen bir yap??kan bir zar(f) vard?r. Yararl? bakteriler ve mantarlar kendi yapt?klar? bu zar?n içinde ya?arlar
Kefir taneleri çok büyümü?se kesilmeli mi?
Kefir taneleriniz büyük ise bunu kesmeyin, aksi halde kefiran metalden zarar görebilir. En iyisi hafifçe elinizle s?kmadan ay?rmakt?r.
Kefir taneleri sonsuza kadar ya?ayabilir mi?
Kuru kefir taneleri birkaç mayalamadan sonra yok olabilir. Ama ?slak maya e?er iyi bak?l?rsa sonsuza kadar sa?l?kl? kal?r (?imdiye kadar nas?l geldi!) Kefir tanelerini s?kmay?n, metal de?dirmeyin, temiz tutun. Uzun süre kullanmayacaksan?z so?uk bir yerde (tercihan buzdolab?nda) tutun. Daha uzun süre saklamak istiyenler derin dondurucuya koyabilirler.
Kefir tanelerini daha çabuk nas?l büyütebilirim?
Mayan?n miktar? ne kadar fazla ve mayalama süresi ne kadar uzunsa kefir taneleri de o kadar büyük olur. Fakat belli bir noktadan sonra üreme yava?lar. Tane ve su ayr?l?rsa tekrar ekilirse taneler daha çabuk büyür.
Kefirin tam olarak mayaland???n? nas?l anlar?m?
Bu genellikle oda s?cakl???nda 24 saat içinde gerçekle?ir. Kefir tanelerine kürdan sokun. Ayakta duruyorsa kefir mayalanm??t?r. Mayalad???n?z kefirde taneler (yukar?da) ile peyniralt? suyu (whey) (a?a??da) aras?ndaki s?n?r keskinle?mi?se kefir olmu?tur.
Kefirin tad?n? ve k?vam?n? ayarlamak için ne yapay?m?
Kefiriniz tatl? ise ve ek?i seviyorsan?z mayalanma süresini 48 saate kadar uzat?n. Kefir ek?idikçe faydas? artar. Ayr?ca alkol miktar? da artar. Tatl? kefir istiyorsan?z mayalanma süresin 24 saatten fazla uzatmay?n ve kefiri buzdolab?nda saklay?n. Kefirinizin daha kat? olmas?n istiyorsan?z ay?rd???n?z kefir ayran?n? birkaç saat buzdolab?nda tutun.
Kefir yapmay? bir süre ertelemek istiyorsam ne yapay?m?
E?er bir süre kefir yapmayacaksan?z, mayay? buzdolab?n?n raf?na koyun. Böylece kefirin üremesi yava?layacakt?r. Birkaç gün bu ?ekilde fazla de?i?meden durabilir. E?er daha uzun süre tutmak istiyorsan?z, kefir tanelerini örtecek kadar kaba süt koyun ve kab? dondurucuya koyun. Böylelikle birkaç hafta süre ile kefir a??r? bir üreme göstermez.
Kefir için hangi sütü kullanay?m?
En tercih edileni Eski ve Orta Asya Türklerinin yapt??? gibi çi? keçi sütüdür. Di?er hayvanlar?n sütü de olabilir. Yemlenen de?il otlayan hayvanlar?n sütünü tercih edin. Market sütleri iyi bir tercih de?ildir. Bunlar içinden günlük ?i?e sütlerini tercih edin. Kutu sütlerini tercih etmeyin (zaten baz?lar? da mayalanm?yor).
Ne kadar kefir tüketmeliyim?
Ne kadar yo?urt yiyorsan?z o kadar. Önce bir çay barda?? için sonra miktar gittikçe artt?r?n. Genellikle 250-1000 mL kadar tüketilmektedir. Müzmin hastal??? olan ki?ilerin en az bir litre kadar kullanmas? tavsiye edilmektedir.
S?cak yemeklere kefir konulur mu?
Kefir s?cak yemeklerin üzerine eklenebilir ve hatta pi?irilebilir de. Kefirden maksimal etkiyi sa?layabilmek istiyorsan?z ?s?ya maruz b?rakmay?n. Çünkü bu içindeki faydal? mikroplar? öldürecektir.
Süt d??? maddelerle de kefir yap?labilir mi?
Evet yap?labilir. Fakat verilen s?v?n?n içinde kefir mikroplar?n?n hayatiyetini sürdürebilece?i herhangi bir ?eker bulunmal?d?r. Meyve suyu ya da ?ekerli su ile yap?lan kefire su kefiri denmektedir. Bu kefirlerin mayalanmas? genellikle daha uzun sürmektedir.
Kefir ile yo?urdun farklar? nelerdir?
Her ikisi de sütün fermantasyonu sonucu elde edilir. Görünü? olarak birbirlerine çok benzerler Yo?urt prebiyotiktir yani probiyotiklerin üremesini artar?r. Kefir probiyotiktir. Yani kendisi yararl? mikroorganizmad?r.
Yo?urtta mikroorganizma olarak sadece bifidobakterler ve laktobasiller bulunur (market yo?urdu ise onlar da yok !!). Kefirde ise bunlara ilaveten Lactobacillus Caucasus, Leuconostoc, asetobacter ve streptokok gibi bakteriler ile Saccharomyces kefir and Torula kefir gibi mantarlar bulunur. Sonuç olarak evde yap?lan yo?urt sa?l???n?z için çok iyidir kefir ise ondan da iyidir.
Kefir ve kanser
Kefir tümör olu?umunu engellemekte ya da var olan?n ilerlemesini azaltmaktad?r.
Kefir ve vitaminler
Kefir içindeki mikroorganizmalar bol miktarda vitamin (K vit, B1 vitamini, pan-totenik asit, niasin, folik asit B12, ve biyotin) sentezi yapar-lar. Kefir mikroorganizmalar?n?n üretti?i biyotin di?er B kompleks vitaminlerinin emilimini de art?r?r.
Prof.Dr. Ahmet AYDIN
(www.beslenme.bulteni.com)
İlgili etiketler
[ içecek ] [ içki ] [ kefir ] [ nedir ] [ probiyotik ] [ hayvanlar ] [ evler ] [ ???k ] [ ?eker ] [ hastal?k ] [ 300 ] [ metal ] [ bahar ] [ hücre ] [ besin ] [ zehir ] [ mikrop ] [ mantar ] [ bakteri ] [ mantarlar ] [ mikroplar ] [ organizma ] [ depresyon ] [ sa?l?k ] [ hastal?klar ] [ g?da ] [ kanser ] [ nelerdir ] [ saat ] [ doku ] [ kalori ] [ cam ] [ hücreler ] [ ?rmak ] [ hap ] [ iran ] [ muz ] [ klor ] [ aruz ] [ meyve ] [ idrar ] [ maden ] [ emilim ] [ mayalanma ] [ kalorifer ] [ ba??? ] [ fermantasyon ] [ tedavi ] [ pastör ] [ eker ] [ orum ] [ rklar ] [ s?v? ] [ mikroorganizma ] [ org ] [ say?lar ] [ kutu ] [ boza ] [ zararl? mikroplar ] [ alkol ] [ mikrobu ] [ made ] [ lav ] [ oba ] [ faydal? mikroplar ] [ s v ] [ t p ] [ z m ] [ orta a ] [ am n ] [ e ek ] [ oks ] [ beslenme ] [ nokta ] [ don ] [ anta ] [ ayak ] [ böbrek ] [ litre ] [ süt ] [ dondurucu ] [ derin dondurucu ] [ bakteriler ] [ güç ] [ ki?i ] [ nur ] [ edebi ] [ oyun ] [ ehir ] [ sis ] [ ate ] [ madde ] [ ???n ] [ ila ] [ rmak ] [ lastik ] [ am?n ] [ insanlar ] [ pas ] [ asit ] [ vitaminler ] [ biyo ] [ ni e ] [ mede ] [ maddelerin ] [ elik ] [ buzdolab? ] [ rize ] [ yararl? bakteriler ] [ buzdolab ] [ faydal? mikrop ] [ zararl? mikrop ] [ emil ] [ 24 saat ] [ e?i?mesi ] [ pastörize ] [ pan ] [ ege ] [ tok ] [ nac ] [ mayalama ] [ sed ] [ buz ] [ alo ] [ koruyucu ] [ ay?lar ] [ turan ] [ kat? ] [ bell ] [ kalay ] [ antibiyotik ] [ tabak ] [ çevre ] [ sentez ] [ erhan ] [ astör ] [ yo?urt ] [ eter ] [ kula ] [ vücudumuz ] [ klan ] [ geleneksel ] [ dola??m ] [ olu?umu ] [ ?i? ] [ yemek ] [ nas?l ] [ koyun ] [ dem ] [ emm ] [ amur ] [ utu ] [ çam ] [ mikro ] [ organ ] [ aru ] [ tak? ] [ kut ] [ lif ] [ kompleks ] [ sac ] [ çi? ] [ me ? ] [ denge ] [ nadir ] [ paralel ] [ alay ] [ meme ] [ vücud ] [ n r ] [ basiller ] [ tümör ] [ kam ] [ ural ] [ ba????kl?k ] [ ikta ] [ faz ] [ ?ekil ] [ üreme ] [ reme ] [ görev ] [ ayran ] [ saç ] [ ekerl ] [ nos ] [ okul ] [ mar ] [ vücut ] [ flor ] [ ak?n ] [ rakam ] [ ta?lar ] [ hayati ] [ eto ] [ far ] [ hafta ] [ maddeler ] [ benz ] [ klo ] [ kis ] [ ime ] [ tüketim ] [ nas?l yap?l?r ] [ yararlar ] [ tun ] [ ?ekerl ] [ mik ] [ rev ] [ evet ] [ yararlar? ] [ ta?lar?n ] [ k?sa ] [ fla ] [ b12 ] [ orta asya ] [ koy ] [ ben ] [ mikrob ] [ bah ] [ dada ] [ ferman ] [ mikroorganizmalar ] [ tak?m ] [ yararlary ] [ yalan ] [ asya ] [ asi ] [ emin ] [ oda ] [ çay ] [ zararl? mikro ] [ ya?am ] [ sat ] [ atl? ] [ pres ] [ aks ] [ kar?? ] [ p?ht?la?ma ] [ kavanoz ] [ oya ] [ alaca ] [ nasyl ] [ ahmet ] [ sayylar ] [ pal ] [ ?rak ] [ sümük ] [ ivi ] [ yarar ] [ bilin ] [ katy ] [ ?am ] [ prob ] [ ziraat ] [ ba??rsak ] [ ya?ar ] [ neler ] [ akteri ] [ yrak ] [ zge ] [ ba????kl?k sistemi ] [ deme ] [ karnabahar ] [ ak?l ] [ mantarl ] [ engelleme ] [ vitamin ] [ rep ] [ kalor ] [ tabaka ] [ mat ] [ acar ] [ con ] [ sar? ] [ zararly mikroplar ] [ ?ekerli su ] [ meden ] [ ekerli su ] [ ba y ] [ s?k ] [ taky ] [ cevre ] [ akyl ] [ yemekler ] [ s?cakl??? ] [ ?arl ] [ atly ] [ ayylar ] [ boz ] [ olum ] [ t?n? ] [ s?ç ] [ görme ] [ yiyecek ] [ hasta ] [ kro ] [ sary ] [ www ] [ nerede ] [ ?ran ] [ tyny ] [ o k ] [ ek?ime ] [ syvy ] [ klorsuz su ] [ bozulma ] [ iller ] [ yemekleri ] [ yapt?klar? ] [ tat ] [ durdu ] [ yran ] [ yo?ur ] [ fazl ] [ a an ] [ syç ] [ zara ] [ yaptyklary ] [ türkler ] [ ?nsan ] [ gyda ] [ karl ] [ aminler ] [ hastal ] [ past ] [ takym ] [ aft ] [ kyly ] [ sy a ] [ ekzema ] [ otizm ] [ sevi ] [ ker ] [ rsa ] [ telem ] [ duvar ] [ yuka ] [ k n ] [ bent ] [ 821 ] [ karn ] [ kürd ] [ külteler ] [ t n ] [ k sa ] [ ak m ] [ e in ] [ s k ] [ s ç ] [ r za ] [ k ta ] [ ek?imesi ] [ tanelerini ] [ fermantasyonu ] [ emilimi ] [ enli ] [ ba??rsa??n ] [ siste ] [ sa?l??? ] [ ba??rsa?? ] [ i ne ] [ l f ] [ lifler ] [ arkl ] [ ni de ] [ tenik ] [ sistem ] [ iline ] [ s?cak ] [ ar da ] [ oran ] [ soba ] [ vitam ] [ dala ] [ kab?z ] [ mayan?n ] [ ?i?e ] [ k mikrobu ] [ ço?alma ] [ so?uk ] [ organizmalar ] [ fine ] [ com ] [ zira ] [ böbre ] [ firma ] [ firmalar ] [ ki?iler ] [ neye benzer ] [ teb ] [ onik ] [ kan dola??m? ] [ yararl? bakteri ] [ sla ] [ aksan ] [ rak? ] [ derin ] [ his ] [ m s ] [ rna ] [ a?ar ] [ hastal?klar? ] [ büyüt ] [ akm ] [ iltihap ] [ yararl? ] [ yararl ] [ sins ] [ sam ] [ kama ] [ yap?l??? ] [ iyot ] [ ürün ] [ peynir ] [ p?h ] [ t t ] [ rem ] [ folik asit ] [ a ar ] [ y n ] [ klorsuz ] [ l m ] [ d k ] [ l l ] [ ar s ] [ r n ] [ am? ] [ tiz ] [ t ? ] [ oli ] [ sak ] [ saa ] [ irden ] [ nebi ] [ neb ] [ sill ] [ a tan ] [ vit ] [ üü? ] [ arn ] [ y ön ] [ ilim ] [ sen ] [ t f ] [ m r ] [ s?s ] [ k f ] [ ayvanlar ] [ akü ] [ dini ] [ kül ] [ nüm ] [ me ı ] [ akıl ] [ ası ] [ leb ] [ t ı ] [ eğin ] [ dağ ] [ ıran ] [ tura ] [ kıl ] [ nad ] [ timin ] [ adi ] [ tini ] [ amin ] [ dis ] [ t i ] [ irk ] [ ami ] [ yil ] [ kisi ] [ disi ] [ ar n ]