Linux nedir?
Linux nedir?
Linux, serbestçe da??t?labilen, çokgörevli, çok kullan?c?l? UNIX i?letim sistemi türevidir. Linux, Internet üzerinde ilgili ve merakl? birçok ki?i taraf?ndan ortak olarak geli?tirilmekte olan ve ba?ta IBM-PC uyumlu ki?isel bilgisayarlar olmak üzere birçok platformda çal??abilen ve herhangi bir maliyeti olmayan bir i?letim sistemidir.
Linux Tarihi
Linux, 1991 y?l?nda Finlandiyal? bir üniversite ö?rencisi taraf?ndan geli?tirilmeye ba?lanm??. Linus Torvalds, master projesi için bir i?letim sistemi yazmak için kollar?n? s?vad??? zaman bunun en iyi ?ekilde yapman?n bir yolu olarak ?nternet’te duyurmak oldu?unu dü?ünüyor. Linus Torvalds’?n mesaj? o kadar çok yaz?l?mc?n?n ilgisini çekiyor ki dünyadan bir anda yüzlerce cevap al?yor. Böylece 9 y?ll?k bir serüven ba?l?yor. ?imdi Linux’un tüm dünyada 20 milyon kadar kullan?c?s? oldu?u tahmin ediliyor. Türkiye’deki tahminler ise Linux kullanan 75 bin civar?nda ki?i oldu?u yönünde. Linux sadece Intel, AMD, Cyrix gibi i?lemcilerde de?il, daha yüksek performans gösterebilen Alpha, Sparc gibi 20′ye yak?n platformda da çal??abiliyor.
Linux’a nas?l ba?lamal?y?m?
Linux kullanman?n en kolay ve k?sa yolu bir Linux CD’si bulmak ve sisteminize kurmak. Daha önce kulland???n?z i?letim sistemini silmeye gerek kalmadan ayn? bilgisayar üzerinde Linux’u çal??t?rabilir ve ikili aç?? yöntemiyle Linux’u ya da Windows açabilirsiniz.
Linux özellikle küçük ve orta ölçekli kurumlar?n k?s?tl? ?nternet’e geçi? bütçelerinden fedakarl?k etmelerine gerek kalmadan ?nternet’e z?plamalar?n? sa?l?yor. Böylece neredeyse komik denilebilecek bir ücretle -ki bu genellikle CD’nin sahip olma maliyetine denk dü?üyor- kendi sunucu servislerinizi kurabiliyorsunuz. Tabi ba??n?z s?k??t???nda bu konuda profesyonel destek alabilece?iniz kurulu?lar?n oldu?unu da unutmamak gerek.
Linux, 21. yüzy?l?n i?letim sistemidir
Bütün bunlar?n yan?s?ra geni? a? yetenekleri, verimli kaynak yönetimi, çoklu grafik arayüzü nedeniyle Linux, önce akademik çevrelerin ilgisi ile büyürken ?imdi ticari kurulu?lar?n el atmas?yla h?zla geni?lemeye devam etmektedir. Özellikle veritaban? konusunda Sybase, Oracle, Informix gibi veritabanlar?n?n da etkisiyle Linux etkin ve ucuz bir i?letim sistemi olarak alternatif çözümler sunar.
Kurulum ve kullan?m zorluklar? ise bir çok yeni masaüstünün ortaya ç?kmas?yla giderilmi?tir. KDE, GNOME, Windowmaker gibi çe?itli grafik arabirimleriyle da??t?lan sürümleri, kullan?c?n?n isteklerine göre esnek bir ?ekilde geni?letilebilir.
Sistemin ayarlanabilen parçalar? çok esnek oldu?u için kullan?c?n?n yaz?l?mlar hakk?ndaki merak?n? cezbederek, ö?renmeyi ve ö?retmeyi te?vik eder.
Linux’un di?er kullan?m alanlar?
Linux, a?a??daki özellikleri sayesinde, mevcut a? yap?n?z? bozmadan di?er i?letim sistemlerinin yerine geçebilir.
# SMB file server: Windows NT yerine kullan?lacak bir Linux sistemi ile SMB dosya ve yaz?c? payla??m? (istatistiklerle de kan?tland??? üzere) çok daha h?zl? ve performansl? yap?l?r.
# SQL sunucu: Linux ile haz?r gelen aç?k kaynak kodlu MySQL ve PostgreSQL veritabanlar?ndan birisi ile veritaban? ihtiyac?n?z? kar??layabilirsiniz.
# Yedekleme ünitesi: Tüm sisteminizin yedeklenmesi gerekti?inde Linux ciddi bir alternatiftir.
# Web sunucu: Linux’un da alt?nda çal??an Apache web sunucu, dünyadaki tüm sunucular?n %60′?n? kapsar. Tüm dünyadaki web sunucular?n?n %30′u ise Linux’tur.
Serbest yaz?l?m
GNU, Serbest yaz?l?m modeline verilen genel bir isim. ?lk defa Richard Stallman taraf?ndan ortaya at?lan bu kavram, yaz?l?m?n aç?k kaynak kodlu olmas?n? öngörüyor. Böylece isteyen herkes aç?k kaynak kodunu inceleyip, daha geli?mi?, özgün, üretken, dinamik çal??malarda bulunabiliyor. GNU lisans? ayn? zamanda yaz?l?m? da??tma (ve hatta satma) hakk? da veriyor. Bunlar? yaparken sizden istenen, yaz?l?m?n kaynak kodunu da da??tman?z ve yazar?n haklar?na sayg? göstermeniz.
Linux, GNU lisans? alt?nda da??t?l?yor. Çekirdek içindeki lisanslar?n tamam? GNU GPL ile lisanslanm?? durumda. Bu da, çekirde?i kaynak koduyla alman?za olanak sa?l?yor. Ayr?ca kulland???n?z Gelecek Linux’un önemli bir bölümü sadece GNU lisans? kullanan yaz?l?mlardan olu?turuldu.
Copyleft ise Copyright’?n tam tersi ?ekilde, (biraz da espri katarak) bir yaz?l?m?n istenildi?i gibi kopyalanabildi?i, kaynak kodunun serbestçe da??t?labildi?i yaz?l?m lisans?na verilen isim. Bu serbest lisans böylece bilgiyi daha geni? kitlelere, çok daha k?sa sürede yaymak için birebir bir formül haline geliyor. Asl?nda GNU GPL’in di?er ad? da Copyleft’tir.
Serbest yaz?l?m hakk?nda daha geni? bilgiye www.gnu.org adresinden eri?ebilirsiniz.
İlgili etiketler
[ bilgisayar ] [ linux ] [ nedir ] [ teknoloji ] [ yaz?l?m ] [ model ] [ yazar ] [ i?letim sistemi ] [ internet ] [ türkiye ] [ orman ] [ bira ] [ birim ] [ gnu ] [ sql ] [ sunu ] [ adem ] [ odun ] [ yaz?c? ] [ aban ] [ proje ] [ mali ] [ haklar ] [ k l ] [ yetenek ] [ civa ] [ istatistik ] [ che ] [ ki?i ] [ ölçek ] [ kaynak ] [ neden ] [ sis ] [ gra ] [ isim ] [ rmak ] [ org ] [ alman ] [ bilgi ] [ vad ] [ isa ] [ bütçe ] [ i?lemci ] [ parça ] [ dünyada ] [ çel ] [ gres ] [ türev ] [ çeki ] [ özellikleri ] [ zellikleri ] [ esnek ] [ çekirdek ] [ ekirdek ] [ erhan ] [ merak ] [ arabi ] [ akad ] [ mama ] [ süt ] [ inter ] [ masa ] [ nas?l ] [ lamalar ] [ ban ] [ eklem ] [ çi? ] [ rl?k ] [ çal??ma ] [ anüs ] [ k?? ] [ linus torvalds ] [ me ? ] [ informix ] [ komik ] [ k kayna ] [ kky ] [ servis ] [ görev ] [ kadem ] [ yöntem ] [ alter ] [ forma ] [ cekirdek ] [ deli ] [ kis ] [ formül ] [ espri ] [ mik ] [ ölümü ] [ fil ] [ rev ] [ plama ] [ k?sa ] [ kurum ] [ nabi ] [ kola ] [ gre ] [ yalan ] [ zorlu ] [ nternet ] [ kata ] [ sat ] [ ki?isel ] [ nasyl ] [ denk ] [ form ] [ ermeni ] [ fedakarl?k ] [ ceva ] [ ?pl ] [ üstü ] [ zorluklar? ] [ zorluklar ] [ lisans ] [ finlandiya ] [ ki?isel bilgisayar ] [ grafik ] [ alp ] [ y yn ] [ hak ] [ zorluklary ] [ manda ] [ s?k ] [ duyu ] [ dina ] [ mans ] [ ö?renme ] [ renme ] [ boz ] [ t?n? ] [ kü? ] [ www ] [ nerede ] [ ö?renci ] [ renci ] [ tyny ] [ o k ] [ maliye ] [ a??t ] [ ypl ] [ tey ] [ yaz?l?mc? ] [ tat ] [ nedeni ] [ richard ] [ stat ] [ tern ] [ sybase ] [ yazycy ] [ karl ] [ nam ] [ kitle ] [ mesa ] [ sy a ] [ roj ] [ apache ] [ sayg? ] [ sayg ] [ i_letim sistemi ] [ etkin ] [ platform ] [ yazm ] [ 821 ] [ unutma ] [ e in ] [ siste ] [ tamam ] [ bölüm ] [ sistem ] [ anak ] [ fed ] [ etken ] [ ernet ] [ yazar? ] [ site ] [ kullanan ] [ windows ] [ parçalar? ] [ yönetim ] [ yetenekler ] [ serbest ] [ türe ] [ linus ] [ dow ] [ yüzy?l ] [ rak? ] [ hip ] [ saya ] [ h?z ] [ m s ] [ rna ] [ ifti ] [ slar ] [ veritaban? ] [ veritaban ] [ i?lem ] [ an?s? ] [ s t ] [ k p ] [ am? ] [ kullan?m alanlar? ] [ azar ] [ post ] [ ista ] [ saygy ] [ mesaj ] [ olmak ] [ tis ] [ duy ] [ y ün ] [ y ön ] [ an?t ] [ rform ] [ parçalar ] [ midi ] [ y n ] [ ayy ] [ me ı ] [ leb ] [ t ı ] [ ayı ] [ yağ ] [ mid ] [ t i ] [ ayg ] [ ami ] [ katar ] [ kisi ] [ tlan ] [ s a ] [ tif ] [ çöz ]
