Radyasyon nedir?
Radyasyon nedir?
Teknolojideki çok h?zl? geli?meler sonucu üretilen çe?itli elektronik cihazlar?n (TV, radyo, bilgisayar ve röntgen, tomografi vb. t?bbi cihazlar) yayg?nla?mas? ile meydana gelen radyasyonun elektromanyetik kirlili?e yol açt??? anla??lm??t?r.
Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya parçac?klar biçimindeki enerji emisyonu (yay?m?) ya da aktar?m?d?r. Bilindi?i gibi maddenin temel yap?s?n? atomlar meydana getirir. Atom ise, proton ve nötronlardan olu?an bir çekirdek ile bunun çevresinde dönmekte olan elektronlardan olu?maktad?r.
Herhangi bir maddenin atom çekirde?indeki nötronlar?n say?s?, proton say?s?na göre oldukça fazla ise; bu tür maddeler karars?z bir yap? göstermekte ve çekirde?indeki nötronlar alfa, beta, gama gibi çe?itli ???nlar yaymak suretiyle parçalanmaktad?rlar. Çevresine bu ?ekilde ???n saçarak parçalanan maddelere “radyoaktif madde”, çevreye yay?lan alfa, beta ve gama gibi ???nlara ise “radyasyon” ad? verilmektedir..
Radyasyonun Zararlar?
X ???nlar?, ultraviyole ???nlar, görülebilen ???nlar, k?z?l ötesi ???nlar, mikro dalgalar, radyo dalgalar? ve manyetik alanlar, elektromanyetik spektrumun parçalar?d?r. Elektromanyetik parçalar?, frekans ve dalga boylar? ile tan?mlan?r. Ultraviyole ve X ???nlar? çok yüksek frekanslarda oldu?undan, elektromanyetik parçalar kimyasal ba?lar? k?rabilecek enerjiye sahiptir. Bu ba?lar?n k?r?lmas? iyonla?ma diye tan?mlan?r.
?yonla?abilen elektromanyetik radyasyonlar?, hücrenin genetik materyali olan DNA’y? parçalayabilecek kadar enerji ta??maktad?r. DNA’n?n zarar görmesi ise hücreleri öldürmektedir. Bunun sonucunda doku zarar görür. DNA’da çok az bir zedelenme, kansere yol açabilecek kal?c? de?i?ikliklere sebep olur.
Maden i?letme yataklar?nda, do?al su kaynaklar? içerisinde ve toprakta; gerek insan faaliyetleri sonucu, gerekse do?al olarak bulunan radyoaktif maddeler besin zincirine (bitkilere) girerek, oradan da hayvan ve insanlara geçmek suretiyle ölümle sonuçlanan çe?itli hastal?klara sebep olmaktad?r.
Radyoaktif kirleticiler özellikle insan, hayvan ve bitki sa?l???na olumsuz etkiler yaparak çevreyi ve ekolojik dengeyi bozmaktad?r. Ayr?ca radyasyon, canl?larda genetik de?i?ikliklere de yol açmaktad?r. Radyasyonun etkisi; cins, ya? ve organa göre de?i?mektedir. Çocuklar ve büyüme ça??ndaki gençler ile özellikle göz en fazla etkilenen organ olup; görme zay?fl???, katarakt ve göz uyumunun yava?lamas?na sebep olmaktad?r. Deri ise, radyasyona kar?? daha dayan?kl?d?r.
Radyasyonun zararlar? genellikle zamanla ortaya ç?kan bir etki olup, ani etki ancak atom bombalar?n?n yol açt??? ölümler ve yüksek radyasyondaki yanmalar ?eklinde kendini göstermektedir.
Geçmi?te yap?lan nükleer silah denemelerinden dolay? radyoaktif maddelerle yüklenmi? toz bulutlar?, atmosferin yüksek tabakalar?na ve stratosfere yerle?erek, radyoaktif ya???lar halinde yava? yava? yeryüzüne inmekte ve çevrenin, özellikle yüzeysel sular?n kirlenmesine sebep olmaktad?r. 1960′l? y?llarda en yüksek seviyeye ç?km?? olan radyoaktif ya???larda, nükleer silah denemelerinin havada yap?lmas?n?n yasaklanmas? sonucu, 1970′li y?llardan sonra azalma görülmü?tür.
Çevre sorunlar? s?n?r tan?maks?z?n artmakta ve çe?itli kirleticiler kilometrelerce uzaklara ta??narak etki gösterebilmektedir. Örne?in; Çernobil kazas? nedeni ile yay?lan radyoaktif at?klar?n, toprak ürünlerinde yol açt??? kirlilik bilinmektedir. Çernobil reaktöründe olu?an kazada, do?rudan etki sonucu 30′dan fazla insan hayat?n? kaybetmi?, yüzlerce ki?i yaralanm??, sakatlanm?? ve hastalanm??t?r. Binlerce insan ise belirtileri sonradan ç?kacak olan genetik etkilerle, nesilden nesile geçebilecek kal?c? izler ta??maktad?r. Çernobil’deki kaza sebebiyle atmosfere kar??an radyoaktif maddelerin, atmosferik hareketlerle: uzaklara ta??nmas?yla, dü?tükleri yerlerde radyasyona sebep olmu?tur. Bu olaydan en çok ülkemizin Çernobil’e yak?n olan Karadeniz Bölgesi’nin etkilendi?i tespit edilmi?tir.
İlgili etiketler
[ nedir ] [ radyasyon ] [ radyasyon nedir ] [ radyo dalgalar? ] [ atom ] [ teknoloji ] [ bilgisayar ] [ bomba ] [ aktör ] [ silah ] [ hastal?k ] [ bitki ] [ roman ] [ hücre ] [ besin ] [ incir ] [ radyo ] [ canl? ] [ büyüme ] [ nükleer ] [ yeryüzü ] [ belirtiler ] [ hastal?klar ] [ kimya ] [ kanser ] [ yanma ] [ doku ] [ bitkiler ] [ maden ] [ hücreler ] [ bulut ] [ karadeniz ] [ sebebi ] [ beta ] [ evren ] [ frekans ] [ dalgalar ] [ k?z?l ] [ enerji ] [ nye ] [ canl ] [ radyo dalgalar ] [ iyon ] [ alg ] [ yap?lmas? ] [ y?lan ] [ ekolojik denge ] [ çeri ] [ made ] [ dna ] [ s v ] [ k r ] [ i ki ] [ e ek ] [ su kaynaklar? ] [ su kaynaklar ] [ kirlilik ] [ tar?m ] [ kimyasal ba?lar ] [ atmosfer ] [ karadeniz bölgesi ] [ cihaz ] [ genetik ] [ sular ] [ ki?i ] [ bölge ] [ hava ] [ kaynak ] [ neden ] [ roma ] [ gra ] [ madde ] [ deniz ] [ org ] [ bilgi ] [ x ???nlar? ] [ vad ] [ atomlar ] [ insanlar ] [ isa ] [ hayat? ] [ canl?lar ] [ ni e ] [ maddelerin ] [ stratosfer ] [ dönme ] [ elektron ] [ karadeni ] [ ekol ] [ parça ] [ kimyasal ] [ röntgen ] [ elektronik ] [ k il ] [ oto ] [ asal ] [ ferik ] [ nötron ] [ çeki ] [ elektroman ] [ proton ] [ do?a ] [ proto ] [ çekirdek ] [ ekirdek ] [ denemeler ] [ ya? ] [ tabak ] [ tala ] [ erhan ] [ yatak ] [ sel sular? ] [ sel sular ] [ aralan ] [ klan ] [ oman ] [ toprak ] [ soru ] [ elektromanyetik spektrum ] [ erik ] [ hareketler ] [ yasa ] [ olo ] [ mikro ] [ organ ] [ sac ] [ me ? ] [ denge ] [ rea ] [ alay ] [ toz ] [ deneme ] [ do?al su kaynaklar? ] [ materyal ] [ tan?m ] [ faaliyet ] [ adlar ] [ misyon ] [ elektromanyetik radyasyon ] [ cern ] [ spektrum ] [ saç ] [ elek ] [ kimy ] [ manyetik alan ] [ k?r?lma ] [ rere ] [ cihazlar ] [ maddeler ] [ çocuk ] [ cocuk ] [ ocuk ] [ cekirdek ] [ i?ik ] [ mos ] [ kis ] [ alfa ] [ insan hayat? ] [ insan hayat ] [ reaktör ] [ kimyasal ba? ] [ kimyasal ba ] [ radyoaktif madde ] [ tom ] [ ekoloji ] [ manyetik ] [ gama ] [ atom çekirde?i ] [ kiler ] [ enerj ] [ çernobil ] [ ülke ] [ ernobil ] [ nükle ] [ gal ] [ kata ] [ nötronlar?n say?s? ] [ k?z?l ötesi ???nlar ] [ aks ] [ eko ] [ kar?? ] [ elektro ] [ emisyon ] [ ure ] [ kaynaklar ] [ yap?s? ] [ madden ] [ do?al ] [ lup ] [ ya??? ] [ bilin ] [ metreler ] [ elektronik cihazlar ] [ elektronik cihaz ] [ ürünler ] [ at?k ] [ 1970 ] [ tabakalar ] [ ton ] [ katarakt ] [ geli?meler ] [ at?klar ] [ tabaka ] [ mat ] [ tanym ] [ acar ] [ mikro dalga ] [ mikro dalgalar ] [ hayaty ] [ elektromanyetik dalgalar ] [ radyo dalga ] [ yapysy ] [ sorun ] [ radyasyonun ] [ canlylar ] [ nükleer silah ] [ karadeniz bölges ] [ insan hayaty ] [ çernobil kazas? ] [ boz ] [ ernobil kazas ] [ olum ] [ t?n? ] [ görme ] [ zeüs ] [ ykler ] [ hasta ] [ kro ] [ yylan ] [ tyny ] [ kyrylma ] [ ciri ] [ tarym ] [ ???nlar ] [ geli?me ] [ ocuklar ] [ nedeni ] [ k?z ] [ fazl ] [ radyoaktif ] [ elektronlar ] [ rya ] [ zara ] [ çanl?lar ] [ kyz ] [ hastal ] [ atyklar ] [ lut ] [ kyra ] [ topra ] [ reti ] [ sevi ] [ gam ] [ faal ] [ nötronlar?n ] [ bombalar?n?n ] [ bombalar?n? ] [ nötronlar ] [ kirleticiler ] [ reaktörün ] [ nötronlar? ] [ nötronlardan ] [ aktar?m?d?r ] [ e in ] [ k ta ] [ inmekte ] [ reaktöründe ] [ parçalanmaktad?rlar ] [ radyasyondaki ] [ hastalanm??t?r ] [ çekirde?indeki ] [ sakatlanm?? ] [ anla??lm??t? ] [ radyasyonlar? ] [ atomla ] [ elektronlardan ] [ denemelerinden ] [ iyonla?ma ] [ bozmaktad?r ] [ sa?l??? ] [ saçarak ] [ spektrumun ] [ e?ilmi?ti ] [ radyasyonlar ] [ sakatlanm ] [ radyasyonun etkisi ] [ ynler ] [ radyasyonun zararlar? ] [ radyasyonun zararlar ] [ çocuklar ] [ ükler ] [ nüklee ] [ tomografi ] [ k ra ] [ çara ] [ parçalar? ] [ bombalar ] [ radyasyon nedi ] [ radyasyo ] [ ilah ] [ manyetik alanlar ] [ dalga ] [ geçmi?te ] [ onik ] [ çernobil kazas ] [ bulutlar ] [ neme ] [ sur ] [ ?ikl ] [ hip ] [ saya ] [ al?ç ] [ h?z ] [ rady ] [ slar ] [ atom i ] [ çevresinde ] [ evresinde ] [ çocukla ] [ ocukla ] [ elektromanyetik ] [ radyoaktif maddeler ] [ atom bomba ] [ lee ] [ karaden ] [ k p ] [ frekanslar ] [ sak ] [ proton say?s? ] [ i?letme ] [ ultraviyole ] [ örne?i ] [ ak c ] [ yery ] [ parçalar ] [ sure ] [ k f ] [ kaynaklar? ] [ ylk ] [ dini ] [ adı ] [ anı ] [ me ı ] [ ası ] [ leb ] [ ürün ] [ ayg ] [ katar ] [ kisi ] [ tlan ] [ mis ] [ tif ]
