Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Fiziksel Antropoloji nedir?
?nsan? biyolojik olarak ele alan antropolojinin bu alan? “Paleoantropoloji” ve “Fizik Antropoloji” alt ba?l?klar?na bölünmektedir. Paleoantropoloji, insan?n ortaya ç?k???n?, geçirdi?i evrim sürecini inceler. Fizik Antropoloji ise yerle?ik ya?ama geçmi? toplumlar?, morfolojik ve demografik aç?lardan ele al?r. ?nsan topluluklar?n?n nüfus yap?s?n?; ortalama ya?am süresini; iskelet yap?lar?na dayanarak insanlar?n cinsiyetini, ya?am biçimini ara?t?rmak fizik antropolojinin konular? içinde yer al?r.
?nsan?n dü?ünme ve kendi geçmi?iyle ilgili sorulara cevap arama yetene?ine ula?mas?, ya?am ile dünya tarihini yazmas? ve yeryüzünde egemen hale gelmesi için 200 milyon y?l beklemesi gerekti. Ancak bu noktaya vard?ktan sonra, evrenin olu?mas?ndan hayat?n ba?lang?c?na, insan?n en eski atalar?ndan günümüz uygarl?klar?n?n kaynaklar?na kadar merak edilen bir çok sorunun cevab?na çok daha çabuk ula?may? ba?arm??t?r.
?nsan?n kendi geçmi?i ile ilgili yapt??? en önemli çal??malar?n ba??nda Darwin’in 1859 y?l?nda yay?nlad??? “Türlerin Kökeni” gelmektedir. 1863′te Huxley “?nsan?n Do?adaki Yeri” adl? kitab?nda kuyruksuz maymunlar?n biyolojik bak?mdan insana en yak?n akrabalar oldu?unu iddia etmi?tir.Darwin 1871 de ç?kan “?nsan?n Türeyi?i” adl? eserinde insan ve maymunun ortak bir atadan gelen “ye?enler” oldu?unu söyleyerek Huxley’i desteklemi?tir. Yirminci yüzy?l?n ba?lar?ndan beri devam eden bir çok kaz?lar ve ara?t?rmalar sonucunda maymunumsular ve insan?ms?lar?n ortak bir atadan geldikleri fakat 15-20 milyon y?l önce birbirlerinden ayr?ld?klar? görü?ü kabul görmeye ba?lam??t?r.
Bu ayr?m a?amas?nda yeralan Ramapithecus türünün 12-15 milyon y?l önce ya?ad???n? destekler kan?tlar bulunmu?tur. ?lk insan?n atalar? olarak kabul edilen Australopithecus türünün ise 6 milyon y?l önce Do?u ve Güney Afrika’da ya?amaya ba?lad??? saptanm??t?r. Bu ke?if, antropologlar? insanl???n kökenini Afrika’da aramaya yöneltmi?tir. 1924 y?l?nda bulunan, bu türe ait olan Australopithecus Africanus’un otluk bölgede ya?ad??? ve iki aya?? üstünde yürüdü?ü ortaya ç?km??t?r. 1994 y?l?nda Etiyopya’da gerçekle?tirilen kaz?larda bulunan ve günümüzden yakla??k 4.4 milyon y?l önce ya?am?? Ardipithecus Ramidus ile evrimin kay?p halkalar?ndan birinin daha gün?????na ç?kar?ld??? dü?ünülmektedir. 1974′te Do?u Afrika’da bulunan ve 3.7 milyon y?l öncesine tarihlenen Australopithecus Afarensis (Lucy) baz? uzmanlara göre Homo (?nsan) olarak s?n?fland?r?lsa da kimi kemikleri maymununkilere çok benzedi?i için Australopithecus türüne sokulmu?tur ve ona insan?ms?lardan modern insana uzayan merdivenin ilk basama??nda yer verilmi?tir.
?lk antropolojik kaz? çal??malar?n?n ba?lamas?yla birlikte 1856 y?l?nda Almanya’n?n Düsseldorf yak?nlar?nda bulunan garip bir kafatas? ve birkaç insan kemi?i bilim alan?nda önemli bir a?ama kabul edildi ve daha sonra bu kal?nt?lar?n ait oldu?u tür Homo Sapiens Neanderthalensis olarak adland?r?ld?.. Daha sonra Belçika’da da benzer buluntulara rastland?. Buluntular?n sadece Avrupa ile s?n?rl? kalmamas? için Afrika ve Asya’da da çal??malara ba?land?. Afrika’da yap?lan kaz? çal??malar? ile alet yapmas?n? ve kullanmas?n? beceren, dik yürümeye uyum sa?lam?? Homo Habilis (Becerikli ?nsan, 1.8 milyon y?l önce) türüne ait birçok fosile rastlanm??t?r. 1891′de Java Adas?nda Homo Erectus (Dik ?nsan) fosilleri ortaya ç?kar?lm??t?r.
Bu tür, ate?i bulmas? ve balta kullanmas? ile bugünkü insana yak?n özellikler göstermektedir.
Bugünkü modern insana en yak?n türlerden biri olan Homo Sapiens Arkaik’in (Ak?ll? ?nsan) ise günümüzden 200 bin y?l önce ya?ad???, Yak?n Do?u ve Kuzey Afrika’da bulunan kal?nt?lardan anla??lm??t?r. Evrim çizgisinin bugün eri?ilen son halkas?nda Homo Sapiens Sapiens türü yer almaktad?r.
?nsan?n evrim sürecinde insana benzeyen pek çok insan?ms?lar?n olu?turdu?u yan dallar geli?mi? fakat bunlar?n bir k?sm? belki de a??r? özelle?menin etkisiyle zamanla ortadan kalkm??t?r.
Paleoantropoloji insan?n atas?n?n 20-25 milyon y?ll?k tarihi üzerine çal??maktad?r. Evrim birkaç yüzy?ll?k bir süre içinde gözlenemeyecek kadar yava?t?r. Bu yüzden evrim çizgisinde maymunumsudan insans?ya geçi?in tam olarak nerede ba?lad???n? ve bitti?ini söylemek güçtür. Paleoantropoloji insan?n yeryüzündeki maceras?n?n ancak bir k?sm?n? aç?klar, öbür yar?s? insan?n “kültür” tarihinde sakl?d?r.
Hatice Bilgiç
Kaynakça;
1.Arsebük, Güven, ?nsan ve Evrim, Ege Yay?nlar?, ?kinci Bask?, Ekim 1995, ?stanbul.
2.Saran, Nephan, Antropoloji, ?nk?lap Kitabevi, 1989, ?stanbul.
3.Braidwood, R.J., Tarih Öncesi ?nsan, Arkeoloji ve Sanat Yay?nlar?,
5.Alekseyev, V.P., ?nsan Türünün Kökeni ve Geli?imi
6. Güvenç, Bozkurt, ?nsan ve Kültür, Remzi Kitabevi, 1991, ?stanbul.
7. Childe, Gordon, Tarihte Neler Oldu, Alan Yay?nlar?, 1990, ?stanbul.
8. Teber, Serol, Davran??lar?m?z?n Kökeni, Say Yay?nlar?, 1993, ?stanbul.
9. Büyük Larousse Ansiklopedisi, Cilt 8, sf: 3924.
10. Arsebük, Güven, “?nsan” “Evrim” “Alet”
11.Tudge, Colin, New Scientist, 20 May?s 1995; ?nsan Irk?n?n Soya?ac?,Çev:Özgür Kurtulu?
12. Focus Dergisi, Say? 9, Eylül 1995.
13. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi, Temmuz 1994, sf: 22-29.
14. Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi, Eylül 1994, sf: 68.
Nas?l Görürüz?
Bir foto?raf makinesi renkli bir foto?raf çekti?i zaman, bu fiziksel bir i?lemdir. Fakat "renkleri görmemiz", gözün foto?raf makinesinin yap?s?yla benzerli?ine ra?men psikolojik bir nitelik ta??r. Göz bir izlenim al?r ama görmez.Gören beyindir. Görüntü beyine ula?t???nda (daha do?rusu görüntünün izlenimi buraya iletildi?inde),beyin hücreleri gerekli kar??l??? verir.
Dolay?s?yla, gerçekte "beynimizde görürüz". Renkleri görme i?i de beyinde olur.Gözlerimiz, k?rm?z?dan mora kadar s?ralanan renk dizisinin yedi rengini fark edecek bir yap?dad?r. A?tabakan?n kenarlar?ndaki çubuk hücreler ise sadece parlakl??? (?????n fazlal???n?) ve karanb?? ay?rt edecek düzendedir. Merkezdeki konik hücreler, renklerin özel dalgalar?n? al?r.
Renklerin göz taraf?ndan nas?l al?nd???na gelince,bil im henüz herkesi tatmin edecek bir aç?klama yapamam??t?r. Yine de bunu izah için yeterli say?labilecek bir kuram (teori) vaizdir. Buna "Young-Helmholtz renk görümü kuram? "ad? verilir.
Bu kurama göre, gözün yap?s?nda üç gurup sinir bulunmaktad?r. Söz konusu sinir guruplar?,?????n temel renklerini (k?rm?z?, ye?il ve mavi-mor) cevapland?r?rlar.
Böyle oldu?una göre,sinirler e?it miktarlarla uyar?ld??? zaman "beyaz izlenimi"ni al?r?z. Gözümüze ye?il ???n fazla miktarda ula??rsa, "ye?il" sinirler ötekilerden fazla uyar?lm?? olur. "Ye?il izlenimi" ediniriz. Sar? ???nlar al?nd??? zaman, gözün "ye?il" ve "k?rm?z?" sinir guruplar? e?it miktarlarda uyar?l?r (çünkü sar? renk, ye?il-k?rm?z? bile?imidir) ve "sar?" rengi görürüz.
Yanma nedir?
?ki madde aras?nda ?s? ç?kmas? ile meydana gelen olaya verilen ad. Havada da saf oksijen içerisinde olan yanmalar, oksitlenmeyi meydana getirir.
Maddeleri yakabilmek ,yanma olay?n? meydana getirebilmek için çoklukla önceden bir miktar ?s?n?n d??ardan verilmesi gereklidir. Yanma ba?lad?ktan sonra meydana gelecek ?s?, yanmay? devam ettirme?e yetece?inden art?k d??ardan ?s? verme?e lüzum kalmaz.
Semmal
Afrikada bir cumhuriyet. Yüzölçümü 200.000 kilometrekare, nüfusu 2.214.000 dir. Ba??ehri Dakard?r. Afrikan?n bat?s?nda bulunmaktad?r.
Senegalin ba?l?ca servet kayna?? tar?md?r. Geni? bir k?sm? deniz seviyesinden 200 m. gibi alçak ovalarla kapl?d?r. Önemli nehirleri, Senegal, Salum, Hambiedir. En önemli ihracat maddesi yer f?st???, petrol ve sak?zd?r. Senegal; dar?, pirinç ve pamuk da yeti?tirir. 1697 - 1723 aras?nda Senegal bir Frans?z sömürgesi haline geldi, 1959 da ba??ms?zl???na kavu?tu ve 1960 y?l?nda Sudanla birlikte Mali Federasyonuna kat?ld?.
Yalvaç
Isparta iline ba?l? bir ilçe. Yüzölçümü 1.275 kilometrekare, nüfusu 46.263 dür. Yüzeyi, genel olarak geni? düzlük alanlardan ibarettir. Tah?l ekimi , hayvanc?l?k, meyvecilik, el dokumac?l??? halk?n ba?l?ca geçim kayna??d?r. Merkezi 10.378 nüfuslu Yalvaç kasabas?d?r.
Seine
Fransada bir nehir. Uzunlu?u 776 kilometredir. Langres yaylas?n?n Tasselor tepesinde bir noktadan ç?kar, birçok nehirler sulad?ktan sonra, çok dolambaçl? bir ak??la Man? Denizine dökülür. Gemilerin i?lemesine elveri?li bir nehirdir.
Koca Rag?p Pa?a (1648 - 1762)
Türk ?airi ve sadrazam?. ?stanbul do?mu?. Zaman?n?n bilginlerini ve dillerini ö?renmi?, birçok pa?alar?n yan?nda ?ran ve Ba?datta bulunmu?, bir aral?k Ba?dat Defterdar? ve Maliye vekili olmu?tur. Devlet i?lerinde k?sa zamanda ba?ar? kazanarak Sadaret Mektup su ve Reisülküttap olmu?tur. Daha sonra M?s?r, Halep ve ?am valiliklerin bulunmu?, 1756 da sadrazaml??a getirmi?tir.
Divan edebiyat?n?n ünlü ?airler den olan Rag?p Pa?a, kuvvetli felsefi ?iirler yazm??, halk aras?nda atasözü halinde kullan?lan birçok ?iirler meydana getirmi?tir. Bas?l? divan?ndan ba?ka Senetül-Rag?p ve Definet-ülMetalip adl? büyük bir eseri bas?lm??t?r. Bunlardan ba?ka bas?l? olmayan birkaç eseri da vard?r.
Sivas Kongresi
Sivas Kongresi ;Kurtulu? Sava??n?n ba?lama y?llar?nda (4 - 12 Eylül 1919) Sivasta, Erzurum kongresinin kararlar?n? daha geni?letmek ,bütün ülkeye yaymak ,bütün memleketin birli?ini sa?lamak amaçlar? içinde toplanm?? olan kongre.
Sivas Kongresi, Mustafa Kemalin Amasya tamimi ile toplant?ya ça?r?lm??t?. Bu kongresin önemi Erzurumda verilmi? olan kararlar? bütün memlekete yaymas? bak?m?ndan büyüktü. ?stanbul Hükümeti, Erzurum da alman kararlardan sonra, Sivasta al?nacak kararlar üzerine büyük sars?nt?lar geçirece?ini anlam?? oldu?undan, bu kongreye engel olmak istemi?tir. Bu sebeple, Sivas valisine, Mustafa Kemal ve Rauf Beyin tevkif edilmesi emri verilmi?tir. Fakat, bu emir yerine getirilmemi?, Mustafa Kemal, 2 Eylül 1919 da Sivasa gelmi?, Kongre Sivas lisesi salonlar?nda 4 Eylül günü ba?lam??t?r.Kongreye 13 ilden 332 delege kat?lm??t?r. Kongreye Mustafa Kemal ba?kan olarak seçilmi? 12 Eylülde toplant?lar son bulmu?tur. Sivas Kongresinde al?nan kararlar, Kurtulu? Sava?? tarihinde büyük önem ta??r.
Sivas Kongresi, Erzurum Kongresinde, vatan?n bütünlü?ünü ve istiklalinin sa?lanmas? hususunda verilmi? olan kararlar? kabul ederek kendisine mal etti. Bundan ba?ka Anadolu ve Rumelide kurulmu? olan bütün Müdafa-i Hukuk-u Milliye Cemiyetlerini Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ad?n? ta??yan bir tek cemiyet haline getirdi (7 Eylül). Bu cemiyet ad?na söz söylemeye ve i? görmeye yetkili olmak üzere bir de temsil heyeti seçti. Mustafa Kemal ve Rauf Bey de bu heyetin içinde bulunuyordu. Mustafa Kemal temsil heyeti reisi seçildi.Sivas Kongresi de, Erzurum Kongresi gibi, ihtilalci karakter ta??r. Cemiyetler Kanununa ayk?r? ve ?stanbul Hükümetinin aç?k muhalefetine ra?men toplanm??, vazife ve memuriyetlerinden azledilmi? bulundu?u ve tevkif edilmesi için Dahiliye Naz?r? taraf?ndan emirler verilmi? oldu?u halde Ba?kanl???na, Mustafa Kemali seçmi?ti. Bundan ba?ka, Mondros Mütarekesinin Osmanl? Devletince kabul edilmi? olan uygulama ?ekillerini de reddetmi? ve yabanc? i?gallerine kar?? milletin mukavemet edece?ini ilan etmi?ti. Ayr?ca 20 ikinci Kolordu Kumandan? Ali Fuat Pa?ay? Bat? Anadolu Umum Kuvay-i Milliye Komutanl???na tayin etmi?ti. Milli mukavemeti sevk ve ?dare edebilecek yetkiye sahip bir de temsil heyeti seçmi?ti.
Streptomisin
Streptomisin; Antibiyotiklerden bir madde. Actynomyces Griseus denilen mantardan ç?kar?l?r. Mikrop öldürücü etkisi büyük olan maddelerdendir. Tüberküloz mikrobuna etkisi oldu?u anla??lm??t?r.
Mustafa Fehmi Kubilay (1906 -1930)
23 Ocak 1930 da, Menemendeki gericilik ayaklanmas?nda öldürülen yedek te?men, ?zmirde do?mu?tur. Ö?renimini Bursa ö?retmen Okulunda tamamlam??, ö?retmen olarak çe?itli okullarda bulunmu?. Menemende yedek subayl???n? yaparken devrimlerimiz aleyhine ba?kald?ran gericilik taraftarlar?n? bast?rma?a u?ra??rken ?ehit edilmi?tir.
Devrim tarihimizde Menemen gericilik olay? ad? ile an?lan olay, 23 Ocak 1930 tarihinde olmu?tur, Dervi? Mehmet ad?nda bir geri kafal?, yanma be? silahl? arkada??n? alarak Manisa taraf?ndan Menemene gelmi? ve ?eriat isteriz sözleri ile halk? ayaklan, ma?a te?vik etmi?tir. Bu olay? bast?rma?a ko?an Kubilay, ba?kald?ranlarla kar??la?m?? ve bir kur?unla yaralanm??t?r Bununla yetinmeyen gericiler, Kubilay ?n ba??n? keserek isyan bayraklar?n?n kar??s?na alm??lar ve ayaklanmalar?na devam etmi?lerdir.
Bütün Türkiyede büyük bir nefretle kar??lanan bu olaydan sonra Atatürk bir demeç yay?nlam??t?r: Menemende meydana gelen irtica te?ebbüsü s?ras?nda yedek subay Kubilay ?n vazifesini yapt??? s?rada ölmesi sebebiyle Cumhuriyet Ordusuna taziyelerimi bildiririm. Büyük ordunun kahraman genç subay? ve Cumhuriyetin ülkücü ö?retmenler heyetinin k?ymetli üyesi Kubilay, temiz kan?yla Cumhuriyetin canl?l???n? tazelemi? ve kuvvetlendirmi?tir. Menemende bir Kubilay an?t? yap?lm??t?r
Popüler etiketler
[ kara ] [ e in ] [ k m ] [ ret ] [ a?k ] [ k sa ] [ ütü ] [ ak?n ] [ a r ] [ çevre ] [ eri ] [ b?t ] [ ire ] [ sa? ] [ ller ] [ alan ] [ amy ] [ ato ] [ kar ] [ nedi ] [ olur ] [ den ] [ inci ] [ da y ] [ kül ] [ let ] [ fazl ] [ emi ] [ rmi ] [ lke ] [ ten ] [ say? ] [ katy ] [ ???n ] [ kta ] [ a il ] [ dü?ün ] [ hava ] [ ate ] [ y?llar ] [ bak ] [ d?n ] [ ç?? ] [ kad ] [ veri ] [ n r ] [ ölüm ] [ anan ] [ bili ] [ lun ] [ tan ] [ nüm ] [ sel ] [ e ya ] [ top ] [ ?s? ] [ akl ] [ a k ] [ byt ] [ kle ] [ dana ] [ ehir ] [ arm ] [ kat ] [ ylan ] [ k s ] [ lek ] [ dük ] [ meri ] [ önce ] [ erçek ] [ metr ] [ syra ] [ altyn ] [ ykta ] [ yaz? ] [ ali ] [ rmak ] [ rik ] [ elik ] [ yeni ] [ kis ] [ genel ] [ car ] [ atl ] [ çeki ] [ cad ] [ zaman ] [ koy ] [ ünlü ] [ ikl ] [ ça? ] [ ast ] [ tik ] [ yay ] [ ordu ] [ orta ] [ rsa ] [ van ] [ kon ] [ hayat ] [ yrk ] [ dün ] [ kim ] [ gen ] [ neden ] [ para ] [ düzen ] [ tas ] [ çal??ma ] [ ekil ] [ nya ] [ kan ] [ boy ] [ bat ] [ nlar ] [ ulu ] [ ura ] [ anlam ] [ arda ] [ oru ] [ nak ] [ erik ] [ ans ] [ ba? ] [ çük ] [ s?r ] [ göz ] [ ila ] [ a?? ] [ insanlar ] [ faz ] [ oda ] [ ker ] [ eli ] [ ime ] [ türk ] [ bit ] [ çe?it ] [ bel ] [ aml ] [ güne ] [ kaza ] [ lan ] [ rak ] [ süre ] [ tay ] [ di? ] [ kary ] [ ad? ] [ deri ] [ art ] [ devam ] [ tre ] [ asa ] [ sar ] [ ince ] [ mal ] [ evre ] [ lym ] [ nüfus ] [ bilin ] [ nedir ] [ say ] [ ney ] [ imi ] [ kare ] [ ini ] [ çin ] [ her ] [ zar ] [ nar ] [ rat ] [ e il ] [ kol ] [ göster ] [ am? ] [ çil ] [ k?s ] [ hare ] [ ele ] [ a?ar ] [ yün ] [ insan ] [ tor ] [ mik ] [ hal ] [ eski ] [ k?l ] [ utu ] [ tak ] [ yaz ] [ dev ] [ rad ] [ asi ] [ madde ] [ kar? ] [ lama ] [ areket ] [ deniz ]
