?iir
?iir
Çe?itli duygu ve dü?üncelerin, okuyucuyu duyguland?racak ya da dü?ündürecek yolda, naz?mla ifade edilme ?ekline verilen ad. Ancak, her naz?m ?iir de?ildir. Naz?m?n ?iir say?lmas? için, duygu ve dü?üncelerle bezenen bir de?er ta??mas?, içinde bir özdeyi? ustal???n?n olmas? gereklidir. Baz? yazarlar, bu yoldan giderek, ?iirin, nesir yolu ile de söylenebilece?ini ileri sürerler. Ço?u yazarlar ise ?irin kesin olarak naz?mla ifade edilebilece?ini savunurlar.
?iir, toplumlar?n ilkel ça?lar?nda, çe?itli din törenlerinden do?mu?tur, ilk önceleri dans ve musiki ile birlikte ya?am??; zamanla, yaln?z ba??na, güzel sanatlar?n bir kolu haline gelmi?tir.
Gerek Yunan ve Latin edebiyat?nda, gerekse Avrupa edebiyat?ndan alman klasik ay?rmaya göre, ?iirler, konu, ?ekil ve söyleni?lerine göre, ?u bölümlere ayr?l?r: Epik, lirik, didaktik, pastoral, dramatik ?iir.
Epik ?iir : Bir milletin hayat?n? yak?ndan ilgilendiren göç ve sava? gibi tarih ve toplum olaylar?n? anlatan, uzun manzum hikayeler, 2 türlü epik ?iir (destan) vard?r, a - Tabii destan, eski devirlerde millet vicdan?nda derin izler b?rakan bir tarih veya toplum olay?n?n yine o devirlerde çe?itli saz ?airleri veya milli bir ?air taraf?ndan söylenen ?ekli. (Eski Yunanl?lar?n Troia sava??na gidi? ve dönü?leri Homeros taraf?ndan ?lliada ve Odysseia adl? destanlarda hikaye edilmi?tir. Finler in Kalevala adl? destan?, ?airlerinin ve halk?n a?z?ndan toplan?p s?raya konmas?yla meydana getirmi?tir) .
b - Yapma destan, yak?n ça?larda, herhangi bir tarih olay?n?n bir ?air taraf?ndan yaz?lm?? ?ekli. (Haçl? seferleri, ?talyan ?airi Tasso taraf?ndan kurtar?lm?? Kudüs ad? konmas?yla meydana gelmi?tir).
Bütün hikayelerde oldu?u gibi, destanlarda da vaka, ve ki?iler vard?r. Destan vakalar?n?n ba?l?ca özelli?i gerçek olmas?d?r.
Destanlarda gerçek ki?iler ve tabiat üstü ki?iler vard?r: Gerçek ki?iler, tarihten alman ya da ?air taraf?ndan tasarlanan kimselerdir. Ancak, bunlar tek yönlü kimseler olarak i?lenmi?lerdir.
Lirik ?iir : Duygu ve dü?ünceleri co?kun, hareketli bir ifade ile anlatan ?iirlere denir.
Eski Yunanl?larda, saz ?airleri, ?iirlerini Lyra denen bir sazla söyledikleri için, bu çe?it manzumelere Lirik denmi?tir. Bütün milletlerin eski ça?lar?nda ?iir ile musiki birlikte söylenmi?tir. Bizde, a??k veya saz ?airi ad? verilen halk ?airleri ?iirlerini hala sazla söylemektedirler.
Lirik ?iir dünya edebiyat?nda en çok i?lenen ve geli?en ?iir türüdür. Bu alanda yazan çok büyük ?airler yeti?mi?tir.
Türk edebiyat?n en önemli lirik ?airleri, Divan edebiyat?nda Fuzuli, Baki, Nedim, dini Halk edebiyat?nda Yunus Emre, din d??? Halk edebiyat?nda Karacao?lan, yeni edebiyatta Yahya Kemal Beyatl?d?r.
Didaktik ?iir : Do?rudan do?ruya akla hitap eden ?iir tarz?d?r. Ahlak, felsefe, din, sanat, bilim prensiplerini manzum olarak anlatan yaz?larla yergiler, manzum hikayeler, manzum mektuplar hep bu çe?idin içine girer. Didaktik ?iir de, lirik ?iir gibi, dünya edebiyat?nda en çok i?lenen ve geli?en bir ?iir türüdür. Bu alanda yazan çok büyük ?airler yeti?mi?tir.
Pastoral ?iir : Çoban ve k?r hayat?n? anlatan ?iirlerdir. Sakin, temiz ve masum k?r hayat?n?n zevkini duyurmak amac? güdülür. Her türlü ?ekil, gösteri? ve yapmac?ktan uzak, sade, tabii bir üslûpla yaz?l?r,
?dil, do?rudan do?ruya ?airin a?z?ndan yaz?lan k?r tasvirleridir.
Eglog, çobanlar? kar??l?kl? konu?turmak suretiyle yaz?lan k?r ?iiridir. Egloglar birer vakaya dayand??? ve içlerinde kar??l?kl? konu?an ki?iler bulundu?u için küçük birer piyesi and?r?rlar. Türk edebiyat?nda bu yolda yaz?lm?? manzumeler yoktur.
Pastoral ?iirin en ünlü örneklerini yazan ?airler Yunan edebiyat?nda Thlokritos, Latin edebiyat?nda Vergiliustur.
İlgili etiketler
[ edebiyat ] [ türk ] [ yazar ] [ ?air ] [ ?iir ] [ ?iir nedir ] [ nedir ] [ sanat ] [ ray ] [ avrupa ] [ yunan ] [ sava? ] [ halk ] [ alman ] [ ünlü ] [ dans ] [ edebi ] [ hikaye ] [ naz?m ] [ felsefe ] [ yaz? ] [ gösteri ] [ ilkel ] [ efe ] [ toplum ] [ kale ] [ bilim ] [ nur ] [ manzum ] [ vergi ] [ ruya ] [ biat ] [ birlik ] [ edebiya ] [ yunus emre ] [ karacao?lan ] [ latin ] [ divan edebiyat? ] [ italya ] [ sefer ] [ aylar ] [ sava ] [ rmak ] [ iir ] [ air ] [ divan edebiyat ] [ yunus ] [ yunanl?lar ] [ eski ça?lar ] [ alev ] [ hareket ] [ yapma destan ] [ sik ] [ nesir ] [ illiada ] [ devir ] [ oba ] [ s v ] [ di? ] [ tabiat ] [ göç ] [ ki?i ] [ saz ] [ kudüs ] [ piyes ] [ manzum hikayeler ] [ eski ] [ haçl? seferleri ] [ lirik ?iir ] [ dünya ] [ tarih ] [ yeni ] [ din ] [ ata ] [ göster ] [ say? ] [ van ] [ ta? ] [ halk ?airleri ] [ yaz ] [ deri ] [ destan ] [ pas ] [ hayat? ] [ hayat ] [ ni e ] [ emre ] [ e il ] [ pastor ] [ anan ] [ yazarlar ] [ i il ] [ önce ] [ nedim ] [ ?iiri ] [ iiri ] [ ensi ] [ yahya kemal ] [ ?iirleri ] [ iirleri ] [ ahlak ] [ didaktik ?iir ] [ manzume ] [ mil ] [ olaylar ] [ fuzuli ] [ pastoral ?iir ] [ top ] [ erhan ] [ zar ] [ örnekler ] [ rnekler ] [ arz ] [ ya? ] [ manzum hikaye ] [ eski ça? ] [ tasvir ] [ let ] [ araç ] [ hac ] [ ölüm ] [ od? ] [ ?airler ] [ airler ] [ hikayeler ] [ baki ] [ ban ] [ lym ] [ ni? ] [ s?ra ] [ yahya kemal beyatl? ] [ yahya kemal beyatl ] [ tasso ] [ atlar ] [ duygu ] [ dere ] [ çel ] [ lirik ] [ dana ] [ yün ] [ ekil ] [ mektup ] [ led ] [ co?kun ] [ ?ekil ] [ diren ] [ mac ] [ pastoral ?ii ] [ ?an ] [ özdeyi? ] [ adlar ] [ zdeyi ] [ emr ] [ pastoral ] [ didaktik ] [ lyra ] [ eros ] [ rnek ] [ destanlar ] [ ak?n ] [ örnek ] [ k olma ] [ ?irin ] [ ?iirler ] [ irin ] [ iirler ] [ usta ] [ ?kta ] [ epik ?iir ] [ siki ] [ maç ] [ çe?it ] [ ça?lar ] [ homeros ] [ hacl? seferleri ] [ ?rk ] [ a??k ] [ plan ] [ kara ] [ el sanatlar? ] [ el sanatlar ] [ avr ] [ eski yunan ] [ lirik ?air ] [ lke ] [ asi ] [ drama ] [ divan ] [ ya?am ] [ tören ] [ atl? ] [ atl ] [ yunanlylar ] [ eski yunanl?lar ] [ güzel sanat ] [ elm ] [ dü?ünceleri ] [ ure ] [ verg ] [ ya?am? ] [ kaya ] [ ?rak ] [ lup ] [ ody ] [ fel ] [ ?am ] [ manzumeler ] [ meydan ] [ üstü ] [ lirik ?airler ] [ odysseia ] [ ast ] [ dede ] [ yrak ] [ ram ] [ ilke ] [ areket ] [ güzel sanatlar ] [ mat ] [ sar ] [ hayaty ] [ r va ] [ tor ] [ yrk ] [ epik ] [ yazy ] [ asa ] [ kurt ] [ duyu ] [ omer ] [ fad ] [ anat ] [ atly ] [ töre ] [ tin ] [ el sanat ] [ eva ] [ t?n? ] [ vir ] [ esir ] [ ykta ] [ ret ] [ tyny ] [ teri ] [ cao ] [ klasik ] [ kurtar?lm?? kudüs ] [ dram ] [ karaca ] [ de?er ] [ tasar ] [ arlar ] [ talya ] [ yahya kemal beyatly ] [ tik ] [ halk edebiyat? ] [ dim ] [ halk edebiyat ] [ ki i ] [ lak ] [ vala ] [ ero ] [ past ] [ syra ] [ rik ] [ hare ] [ yun ] [ avu ] [ reti ] [ cadlar ] [ kol ] [ yaz?lar ] [ yön ] [ lata ] [ lirik _air ] [ lirik _airler ] [ lirik _iir ] [ halk _airleri ] [ pastoral _ii ] [ pastoral _iir ] [ didaktik _iir ] [ epik _iir ] [ ebiyat ] [ kala ] [ k n ] [ evki ] [ biyat ] [ illi ] [ ak n ] [ astor ] [ and?r?rlar ] [ e?ilmi?ti ] [ eski ça ] [ haçl? ] [ bölüm ] [ ati ] [ ang ] [ amaç ] [ sav ] [ vicdan ] [ ans ] [ tas ] [ özdeyi ] [ l ca ] [ mektuplar ] [ dü?ünce ] [ oku ] [ alma ] [ e?im ] [ ki?iler ] [ süre ] [ özelli?i ] [ derin ] [ sur ] [ rmi ] [ yak?n ça? ] [ do?ru ] [ ?talya ] [ etin ] [ el sanatlary ] [ edebiyaty ] [ lev ] [ zan ] [ yeti ] [ eski ca?lar ] [ dramatik ?iir ] [ s t ] [ r n ] [ t ? ] [ azar ] [ sak ] [ atlar? ] [ duy ] [ bey ] [ ay?n ] [ nebi ] [ neb ] [ rec ] [ k yo ] [ h v ] [ rekli ] [ ilim ] [ ifade ] [ ?l?k ] [ rne ] [ musiki ] [ sure ] [ an t ] [ çük ] [ adl ] [ dini ] [ haçl ] [ düny ] [ alı ] [ ırk ] [ leb ] [ t ı ] [ sağ ] [ eğim ] [ zelli ] [ odı ] [ sir ] [ rlik ] [ att ] [ akin ] [ ipl ] [ emek ] [ diğ ] [ kes ] [ s a ]
