Yass?ada Davalar?
Yass?ada Davalar?
27 May?s 1960 günü, Türk Silahl? Kuvvetleri taraf?ndan yap?lan hareketten sonra, Demokrat Parti iktidar? sorumlular?n? yarg?lamak ve suçlular? cezaland?rmak amac? ile Yass?adada görülen davalara, genel olarak, verilen ad. Yass?ada davalar?, 14 Ekim 1960 günü ba?lam?? ve hükümlerin okundu?u son duru?ma günü olan 15 Eylül 1961 günü son bulmu?tur.
Yass?ada davalar?nda san?k olarak bulunanlar ?unlard?r; Cumhurba?kan?: Celal Bayar, Ba?bakan Adnan Menderes, B.M.M. Ba?kan? Refik Koraltan, Demokrat Parti hükümeti üyeleri, Demokrat Parti milletvekilleri. Demokrat Parti devrinde, partizanca hareketleri ile çe?itli suçlar i?lemi? bulunan idare adamlar?.Bunlar?n toplam? 412 dir.
14 Ekim 1961 günü ba?layan Yass?ada davalar?, 11 ay 1 gün sürmü?, bu süre içinde 203 gün davalara bak?lm??t?r. 203 günde 872 oturum yap?lm??, bu oturumlar?n saat olarak toplam? da 1033 saat tutmu?tur.
Yass?adada 19 davaya bak?lm??t?r. Bunlardan De?irmen davas?, zaman ak?m? bak?m?ndan dü?mü?, 17 si de, en önemli dava olan Anayasay? ?hlal davas? ile birle?tirilmi?tir. Davalarda 1068 tan?k dinlenmi?tir.
Yass?adada görülen davalar ?unlard?r:
1 - Anayasay? ihlal davas?,
2 - Köpek davas?,
3 - 6/7 Eylül davas?,
4 - Bebek davas?,
5 - Vinylex davas?,
6 - Zimmet davas?,
7 - Arsa davas?,
8 - Gemi davas?,
9 - De?irmen davas?.
10 - Barbara davas?,
11 - Örtülü ödenek davas?,
12 - Radyo davas?,
13 - Topkap? olaylar? davas?,
14 - Çanakkale ve Geyikli davas?,
15 - Kayseri olaylar? davas?,
16 - Demokrat ?zmir gazetesinin tahribi davas?,
17 - (27 - 28 Nisan)
Ankara ve ?stanbul olaylar? davas?, 18 - ?stimlak yolsuzlu?u davas?, 19 ? Vatan Cephesi yolsuzlu?u davas?.
1 - Anayasay? ihlal davas?:
Bu davaya, 14 Ekim 1960 günü, Yass?adada ilk dava olarak ba?lanm??t?r. Ayn? gün yap?lan oturumda, Anayasay? ihlal kararnamesi okunmu?, uzun bir süre ara verildikten sonra bu süre içinde öbür davalar görülmü?tür. 11 May?s 1961 gününden itibaren devam edilmi?tir. Bu dava; Yurt d???nda bulunduklar? için haklar?ndaki davalar geri b?rak?lan 4 ki?i, duru?malar s?ras?nda öldükleri için haklar?ndaki davalar dü?en 3 ki?inin d???nda, 395 san??? olan bir davad?r.
Bu davan?n san?klar? ?unlard?r : Eski Cumhurba?kan? Celal Bayar eski Ba?bakan Adnan Menderes, eski Bakanlar, Meclis Tahkikat Komisyonu kurulmas? teklifini yapan dört milletvekili, Tahkikat Komisyonunun 15 üyesi B.M. Meclis Ba?kan? ve ba?kan vekilleri, D. P. Genel idare Kurulu üyeleri, eski D. P. milletvekilleri.
San?klar?n i?ledikleri kabul edilen suçlar ?unlard?r: C.H.P. mallar?n?n al?nmas?. K?r?ehirin siyasi sebeplerle ilçe haline getirilmesi, yarg?ç teminat? ve mahkeme ba??ms?zl???n?n ihlal edilmesi, seçim kanununda yap?lan antidemokratik de?i?iklikler, Meclis Tahkikat Komisyonunun kurulmas?, Toplant? ve Gösteri Yürüyü?leri Kanunun ç?kar?lmas?, Meclis Tahkikat Komisyonunun ald??? kararlar
Ba?savc?, bütün bu olaylar?, kararnamesinde delilleri ile inceleyerek Anayasan?n ihlal edilmi? oldu?unu söylemi?, san?klar?n, idam ile 5-15 y?l aras?nda de?i?en a??r hapis cezas?yla cezaland?r?lmalar?n? istemi?tir.
Bu dava ile ilgili olarak 216 tan?k dinlenmi?tir. San?klar ve savunucular?, gerek tan?klar?n gerekse savc?n?n ileri sürmü? olduklar?n? kabul etmeyen savunmalarda bulunmu?lar, böylece Anayasay? ihlal davas?, 11 A?ustos 1961 günü son bulmu?tur. Bu tarihte, ayn? zamanda, görülmekte olan bütün davalar bitmi? oldu?undan Yass?ada davalar?n?n duru?malar? da sona ermi?tir. 14 A?ustos 1961 günü, Yüksek Adalet Divan Ba?kan? taraf?ndan ,gerek Anayasay?, ihlal davas?n?n gerekse bu dava ile birle?tirilmi? olan öbür davalar?n kararlar?n?n 15 Eylül 1961 tarihinde yap?lacak oturumda verilece?ini bildirmi?tir.
15 Eylül 1961 günü yap?lan oturumda, Yass?ada davalar? ile ilgili kararlar okunmu?tur.
2 - Köpek davas?:
14 Ekim 1960 günü ö?leden sonra, Irtikap davas? da denen Köpek davas?na ba?lanm??t?r. Bu davada san?k olarak eski Cumhurba?kan? Celal Bayar ve eski Tar?m Bakan? Nedim Ökmen bulunmu?tur. Kararnamede, Celal Bayar ve Nedim Ökmenin nüfuz ve makamlar?n? suistimal ederek, Afgan kral? taraf?ndan arma?an edilen bir köpe?i, yirmi bin liraya Atatürk Orman Çiftli?i Hayvanat Bahçesine satt?klar? ileri sürülmü?tür. Buna göre de san?klar?n be? y?l a??r hapis ve müebbeden memuriyetten mahrumiyetine karar verilmesi istenmi?tir. San?klar, bu davaya kar?? olan üzüntülerini belirtmi?ler, ortada bir irtikap olay?n?n olmad???n?, elde edilen bu para ile ?zmirin bir köyünde bir çe?me yapt?r?lm?? oldu?unu söylemi?lerdir. 6 duru?ma devam eden bu davada 7 tan?k dinlenmi? ve 24 Ekim 1960 günü karar aç?klanm??t?r. Bu karara göre, Köpek davas?, 1 numaral? dava olan Anayasa davas? ile birle?tirilmi?tir. 15 Eylül 1961 günü aç?klanan tararlarda da, Celal Bayar?n 4 y?l 2 ay hapsine, müebbeden memuriyetten mahrumiyetine karar verildi?i anla??lm??t?r.
3 - 6/7 Eylül olaylar? davas?:
Bu davaya, 19 Ekim 1961 günü ta?lanm??t?r. Bu davada san?k olarak bulunanlar ?unlard?r: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fatih Rü?tü Zorlu, Fuat Köprülü, Fahrettin Kerim Gökay ile Selanikteki bomba olay? ile ilgili olan 6 ki?i. Bu dava, 6/7 Eylül 1955 günü ?stanbul da meydana gelen olaylarla ilgilidir. 6 Eylül 1955 günü, Selanikte, Büyük Atatürkün do?mu? oldu?u eve bir bomba at?lm??, bu olay?n ?stanbul da duyulmas? üzerine de, büyük olaylar meydana gelmi?, yüzlerce dükkan ve ev y?k?lm??, milyonlarca lira zarar meydana gelmi?, d?? ülkelerdeki milli itibar?m?z zedelenmi?ti. Savc?, okudu?u kararnamede, bomban?n, hükümetin emri ile Oktay Engin taraf?ndan at?ld???n?, bomban?n konsolos taraf?ndan Selanike götürüldü?ünü, olaylar?n önceden tertip edildi?ini ileri sürmü?tür.
Aç?klanan karar sonunda, Gökay ve ?stanbul Emniyet Müdürü Eri?, 18.11. 1960 tarihli af kanununa göre dava d??? b?rak?lm??lar, Menderes 6 y?l, Zorlu 4 y?l ,Kemal Had?ml? 4,5 ay a??r hapis cefas? alm??lar, öbür san?klar da beraat etmi?lerdir.
4 - Bebek davas?:
Bu davada, Adnan Menderesin gayri me?ru hayat ya?ad??? Ayhan Aydandan yeni do?mu? gayri me?ru çocu?unu, doktor Fahri Atabeyi Ankaraya ça??rtarak öldürttü?ü, savc? taraf?ndan Meri sürülmü?tür.
Bu davan?n san??? olan Adnan Menderes ve tan?k olarak dinlenen Ayhan Aydan, münasebetlerini gizlememi?ler, ancak, do?mu? olan çocu?un eceli ile ölmü? bulundu?unu ifade etmi?lerdir. Bu dava 7 oturum devam etmi? 31 Ekim 1960 tarihinde ba?layarak 22 Kas?m 1960 tarihinde son bulmu?tur. Aç?klanan karara göre, davan?n iki san???, Adnan Menderes ve Fahri Atabey, beraat etmi?lerdir.
5 - Vinylex davas?:
4 Kas?m 1960 günü ba?layan bu davan?n san?klar?, eski Maliye Bakan? Hasan Polatkan, Vinylex, ?irketinden Hüseyin Altay, Necati Dolay ve Rag?p Sipahi idi. Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, Maliye Bakan? Hasan Polatkan?n, nüfuz su?stimali suretiyle ve maddi menfaat kar??l???nda Vinlex ?irketi mensuplar?na usulsüz kredi sa?lad??? ve Hasan Polatkan?n bu i?ten dolay? 110 bin lira rü?vet ald??? ileri sürülmü?tür.5 oturum devam eden bu davada 14 tan?k dinlenmi?, san?klar, yap?lan kredilerin normal oldu?unu ileri sürmü?lerdir.
16 Kas?m 1960 günü dava son bulmu?, 15 Eylül 1960 günü aç?klanan karar sonucuna göre de san?klar?n ?u cezalar? ald?klar? anla??lm??t?r: Hasan Polatkan 7 y?l a??r hapis, 550 bin lira para cezas?, müebbeden memuriyetten mahrumiyet; di?er üç san?k da 3 er y?l 6 ?ar ay a??r hapis.
6 - Zimmet davas?:
Eski Ticaret Bakan? Hayrettin Erkmen ve Zeyyat Mandalincinin san?k olarak bulunduklar? bu dava 8 Kas?m 1960 tarihinde ba?lam??, 5 oturum sürmü? ve 3 Aral?k 1960 tarihinde son bulmu?tur. Okunan kararnamede, bir Amerikan gezisine ç?kan Mandalincinin, devlet bütçesinden ald??? 12 bin lira avans?, Hayrettin Erkmenin yard?m? ile Toprak Mahsulleri Ofisi bütçesinden kapatt?rd???, böylece zimmetine para geçirdi?i, Hayrettin Erkmenin bu suça kat?lm?? oldu?u ileri sürülmü?tür.
5 Oturum devam eden bu davada 9 tan?k dinlenmi?tir. San?klar, savc? taraf?ndan ileri sürülmü? olan suçlar? kabul etmediklerini, Amerikaya Mandalincinin görevli gitti?ini söylemi?ler ve beraatlar?n? istemi?lerdir.
Kararda Mandalincinin zimmet suçundan beraat etti?i, Erkmenin de 6 ay hapsine karar verildi?i bildirilmi?tir.
7 - Arsa davas?:
Nedim Ökmenin san?k bulundu?u bir davad?r. 11 Kas?m 1960 tarihinde ba?lanm?? 3 oturum sürmü?tür .Davada 6 tan?k dinlenmi?tir. Savc? taraf?ndan okunan kararnamede eski Tar?m Bakan? Nedim Ökmenin Pendikte kar?s?na ait bir arsay?, nüfuzunu kullanarak ?? Bankas?na yüksek fiyatla satt??? ileri sürülmü?tür.
San?k ve akuvat?, sat???n normal yap?lm?? oldu?unu ileri sürmü?ler ve beraatlar?n? istemi?lerdir.
Aç?klanan kararda, Nedim Ökmenin bu davadan 5 y?l a??r hapis cezas? ald??? anla??lm??t?r.
8 - Gemi davas?:
Menderes, Zorlu, Ataman, Polatkan, Erkmen, Berk ve Ali ?par?n san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 15 Kas?m 1960 da ba?lam??, 13 oturum sürmü? ve 19 Ocak 1961 de bitmi?tir. 10 tan?k dinlenmi?tir. Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, Zorlunun Menderes arac?l??? ile Koordinasyon heyetine bask? yapt???, gemi ithal rejimini de?i?tirdi?i, Ali ?para büyük menfaat sa?lad???, döviz kaçakç?l???na sebep oldu?u ileri sürülmü?tür.
Aç?klanan kararda, san?klar?n hepsi cezaland?r?lm??lard?r.
9 - De?irmen davas?:
S?tk? Y?rcal?n?n san?k olarak bulundu?u bir davad?r. 18 Kas?m 1960 ta ba?lam??t?r. Savc?n?n okudu?u kararnamede, Y?rcal?n?n Ticaret Bakan? bulundu?u s?rada nüfuzunu kötüye kullanarak, bir un de?irmenini, bir makarna fabrikas? sahibi olan ?emsi Demirkana tahsis etti?i ileri sürülmü?tür. Ancak, zaman a??m? oldu?undan, Yüksek Adalet Divan?, bu davan?n dü?mesine karar vermi?tir.
10 - Barbara Davas?:
Koraltan ile Polatkan?n san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 21 Kas?m
1960 günü ba?lam??, 26 Aral?k 1960 günü bitmi?tir. Kararnamede, Koraltan?n, hasta olan e?ine ilaç getirmek için al-d??? dövizle, Barbara adl? bir Alman k?z?n? getirtti?i, böylece Türk Paras?n? Koruma Kanununa ayk?r? hareket etti?i, Polatkan?n da bu suça kat?lm??, oldu?u ileri sürülmü?tür. Aç?klanan kararda, Koraltan?n 5 ay 25 gün, Polatkana 6 ay hapse mahkûm olduklar? anla??lm??t?r.
11 - Örtülü ödenek davas?:
Adnan Menderes ile Ba?bakanl?k müste?ar? Ahmet Salih Korurun san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 25 Kas?m 1960 ta ba?lam??, 13 oturum sürmü?, 9 ?ubat 1961 de bitmi?tir. 47 tan?k dinlenmi?tir.Bu dava s?ras?nda gizli oturum da yap?lm??t?r.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede Menderesin on y?l boyunca, üç milyon tutar?ndaki örtülü ödene?i, ?ahsi i?lerinde D.P. hizmetlerinde kulland???, bu arada süveter, pardesü, ayakkab? tamirat? gibi baz? masraflar? bile yapt?rd???, vergilerini örtülü ödenekten verdi?i, c?mb?z, viski gibi ?eyler sat?n ald?rd???, diledi?i kimselere, i?ine gelen amaçlar için bol bol paralar verdi?i ileri sürülmü?. Ahmet Salih Korurun da, ayn? paradan 250 bin lira zimmetine geçirdi?i ileri sürülmü?tür.
Menderes, yapt??? savunmada, bu iddialardan baz?lar?n? kabul etmek istememi?, yap?lan masraflar?n ço?undan habersiz oldu?unu ileri sürmü?, kabahati Ahmet Salih Korura atm??t?r. Ahmet Salih Korur da, her ?eyi Menderesin bilgisi alt?nda yapt???n? söylemi?tir.
Bu dava, Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirmi?tir. Aç?klanan kararda, bu dava sebebi ile Menderesin 15 y?l a??r hapse ve 4 milyon 878, Korurun da 2 y?l 11 ay a??r hapse mahkûm olduklar? anla??lm??t?r.
12 - Radyo davas?:
Ba?ta Menderes olmak üzere 6 eski bakan ve eski Bas?n Yay?n ve Turizm Genel Müdürü Altemur K?l?ç?n san?k olduklar? bir davad?r. 29 Kas?m 1960 günü ba?layan dava, 6 oturum sürmü?, 22 Aral?k 1960 ta bitmi?tir. Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, san?klar?n, demokrasiyi y?kmak ve bir zümre egemenli?i kurmak için radyoyu bir parti organ? haline getirdikleri, bu amaç için de 1957 seçim sonuçlar?n?, saat 17 den önce ilan ederek bask? yapt?klar?n? ileri sürmü?tür.
San?klar yapt?klar? savunmalarda, bu iddialar? kabul etmek istememi?ler, radyo ile olan ilgi durumlar?n?, çe?itli yönlerden aç?klam??lard?r. Dava, Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirilmi?tir. Menderes ve eski bakanlar?n bu davadaki sorumluluklar? da, Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as? olarak kabul edilmi?tir.
13 - Topkap? olaylar? davas?:
Ba?ta Celal Bayar ,Menderes, Aygün, Yetkin er olmak üzere san?klar? fazla olan bir davad?r. 2 Aral?k 1960 tarihinde ba?lam??, 22 oturum sürmü?, 17 Nisan 1961 de sora bulmu?tur. Bu davan?n konusu, 5 May?s 1959 da, ?zmir den ?stanbula gelen muhalefet lideri ?nönüyü Topkap?da öldürmeye çal???ld??? idi.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede ,olay günü, bütün ayr?nt?lar? ile anlat?lm??t?r. Savc? taraf?ndan, olay günü, Ye?ilköy ve Topkap?da suikast için büyük ölçüde haz?rl?klar yap?ld???, çe?itli yerlerden bu i? için adamlar getirtildi?i, ellerinde ?i?eler, sopalar ,?i?ler bulunan bu adamlar?n, Topkap?ya geldi?i s?rada ?nönünün arabas?n? çevirdikleri, bu büyük karga?al?k s?ras?nda, ancak ordu birliklerinin olay? önlemeleri ile, istenilen korkunç suikast?n meydana getirilemedi?i aç?klanm??t?r.
Bu dava ile ilgili olarak 166 tan?k dinlenmi?tir. Tan?klar, olayla ilgili olaylar?n, kararnamede aç?kland??? gibi, o günle ilgili ayr?nt?lar içinde anlatm??lard?r.
San?klar, Topkap?da meydana gelen olaylar? kabul etmi?ler, ancak bu olaylar?n, bir suikast te?ebbüsünün tertipleri olmad???n?, bir parti gösterisi ?eklinde tefsir edilmesini, özet olarak iddia etmi?ler, baz? san?klar da, olayla ilgileri olmad???n? ileri sürmü?lerdir.
Okunan kararda, 16 san???n serbest b?rak?ld??? bildirilmi?, bu davan?n, Bayar ve Menderes için, Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as? olarak kabul edildi?i belirtilmi?, davan?n, Anayasay? ihlal davas? ile belirle?tirildi?i aç?klanm??t?r. Celal Bayar, Menderes, Aygün ve Yetkiner d???ndaki san?klar yedi?er y?ldan ba?lamak üzere de?i?ik hapis cezalar?na çarpt?r?lm??lard?r.
14 - Çanakkale ve Geyikli davas?:
Menderes ve üç eski Çanakkale milletvekilinin san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 27 Aral?k 1960 tarihinde ba?lam?? 10 Mart 1961 tarihinde bitmi?tir.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, Çanakkalede meydana gelen baz? olaylar? incelemek üzere C.H.P. taraf?ndan gönderilen bir parti heyetinin, Menderesin emriyle Çanakkaleye sokulmak istenmedi?i, bunun üzerine baz? çirkin olaylar?n meydana geldi?i belirtilmi?, Anayasan?n ihlal edilmi? oldu?u ileri sürülmü?tür.
Menderes, yapt??? savunmada, olaylar?n kar??l?kl? tahriklerden ileri geldi?ini söylemi?, öbür san?klar da olaylarla bir ilgileri olmad?klar?n? belirtmi?lerdir. Okunan kararda, bu davan?n da, Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as? olarak kabul edildi?i belirtilmi?tir.
15 - Kayseri olaylar? davas?:
Bayar, Menderes, eski Kayseri milletvekilleri, eski Kayseri valisi olmak üzere 13 san??? olan bir davad?r. 9 Ocak 1961 de ba?lam?? 11 oturum sürmü?, 20 Nisan 1961 de sona ermi?tir. Davada 49 tan?k dinlenmi?tir. Davan?n konusu, san?klar?n ?smet ?nönönün Kayseriye yapmak istedi?i bir geziye engel olmak istedikleri, bu sebeple ?nönünün binmi? oldu?u treni durdurttuklar? ,daha sonra bu i?le ilgili olarak askeri birlikleri kulland?klar?, kanun d??? emirlerle gezi hürriyetini kay?t alt?na ald?klar? idi.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, bütün olay, en küçük ayr?nt?lar?na kadar aç?klanm??, bu davan?n da, Anayasay? ihlal etmenin bir örne?i oldu?u belirtilmi? ve san?klar?n ço?u, olayla ilgi derecelerini, çe?itli ?ekilde yorumlam??lar. Menderes de ?nönünü Kayseriye sokmaman?n, al?nm?? bir idari tedbir oldu?unu belirtmi?tir.
Anayasa davas? ile birle?tirilen bu dava da, okunan karara göre, Anayasay? ihlal suçunun maddi bir vak?as?n? te?kil etmi?tir.
16 - Demokrat ?zmir Gazetesinin tahribi davas?:
Menderes, D. P. ?zmir ?l Ba?kan?, ?zmir Valisi, Emniyet Genel Müdürü ile birlikte 36 san??? olan bir davad?r. 9 Ocak 19&1 günü ba?lam??, 12 oturum sürmü?, 11 Mart 1691 günü son bulmu?tur. Dava S?ras?nda 75 tan?k dinlenmi?tir.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede ,Demokrat ?zmir gazetesinin, D.P. iktidar? aleyhindeki tutumuma engel olmak amaca ile, D.P. ileri gelenlerinin emri ve ?zmir D.P. te?kilat?n?n te?ebbüsü ile Demokrat ?zmir gazetesinin bas?ld???, tahrip edildi?i ,sonuç olarak da bas?n hürriyetinin, dolay?s? ile Anayasan?n ihlal edildi?i ileri sürülmü?tür.
San?klar, olayla ilgi derecelerini çe?itli ?ekilde yorumlam??lar , Andan Menderesde, bir gazetenin tahrip edilmesi ile bas?n?n susturulmu? olamayaca??n? ileri sürmü?tür.
Aç?klanan kararda, bu davan?n da, Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirildi?i belirtilmi? ,D.P. ileri gelenleri, Menderes, ?zmir Valisi için, bu davan?n, Anayasay? ihlal suçunun maddi vakas?n?n meydana getirilmi? oldu?u belirtilmi?tir.
17 - Ankara ve ?stanbul Olaylar? (28 - 27 29 Nisan 1960) Davas?:
Anayasay? ihlal davas?ndan sonra, Yass?adada görülen en çok san?kl? ve en önemli bir davad?r. 2 ?ubat 1961 tarihinde ba?lam?? 27 Temmuz 1961 günü son bulmu?tur. 117 ki?inin san?k olarak bulundu?u bir davad?r. Davan?n konusu, 27 May?s 1960 Hareketinden bir ay önce, ?stanbul ve Ankara Üniversitelerin de ba?layan olaylarla ilgili olarak D.P. iktidar? taraf?ndan yürütülmü? olan bu kanun d??? hareketlerdir. 27
May?s Hareketinden bir ay önce, B. M. Meclisinde meydana gelen olaylar, bir tahkikat komisyonunun kurulmas?, bu komisyona geni? yetkiler veren kanunun kabul edilmesi üzerine 28 Nisan 1961 sabah? ?stanbul Üniversitesi bahçesinde, bir protesto mitingi tertip edilmi?ti. Üniversite ö?rencilerinin tertip ettikleri bu miting s?ras?nda, Üniversiteye girme yetkileri olmad??? halde D.P.savunucusu olan baz? polisler (Bumin Yamano?lu, Zeki ?ahin.) Üniversite bahçesine girmi?ler bu hareket üzerine olay büyümü?, Üniversite bahçesinden ta?arak Beyaz?t Meydan?na kadar geni?lemi?ti. Bu s?rada polisler taraf?ndan ö?rencilere ate? aç?lm?? ve bir üniversiteli ö?renci olan Turan Emeksiz ?ehit dü?mü?tü. Bunun üzerine S?k?yönetim ilan edilmi?; ?stanbulda meydana gelen bu olaylar üzerine, ertesi sabah, Ankara Üniversitesi Hukuk ve Siyasal Bilgiler Fakültelerinde de, ayn? protesto hareketleri ba?lam??t?r. Ankaradaki olaylar s?ras?nda, S?k?yönetim Komutan? taraf?ndan, ö?rencilere çok sert bir hareket tarz? güdülmü?, ö?renciler üzerine ate? açmalar? emri, askeri birliklere verilmi?tir. Bu günlerden sonra, Ankarada Yeni?ehir de devaml? olarak gençler taraf?ndan protesto gösterileri yap?lm??, bu gösterilere kat?lanlar tevkif edilmi?ler,çok sert kar??l?k görmü?ler ve bunlar?n ?iddetle cezaland?r?lmalar? yoluna gidilmi?tir. Fakat, bu olaylar fazla devam etmemi?, sonunda 27 May?s günü Türk Silahl? Kuvvetlerinin idareye el koymas? ile son bulmu?tu.Savc? taraf?ndan okunan kararnamede 27 May?s Hareketi öncesi meydana gelmi? olan bütün bu olaylar, en ince ayr?nt?lar?na kadar aç?klanm???,, bütün san?klar?n, bu davalarla ilgili durumlar?, teker teker delilleri ile göz önüne serilmi?tir.
Dava s?ras?nda 395 tan?k dinlenmi?, olaylarla ilgili çe?itli durumlar?, gördükleri gibi anlatm??lard?r.San?klar da, olaylar? ve olaylarla ilgili durumlar?n? çe?itli ?ekillerde aç?klama yoluna gitmi?lerdir.
Aç?klanan kararlarda, bu davan?n da Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirilmi? oldu?u belirtilmi?tir. Menderes, eski bakanlar, Bayar, Genel Kurmay Ba?kan?, Emniyet Genel Müdürü, ?stanbul Valisi, Belediye Reisi, Ankara Valisi Ankara Valisi için Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as? olarak kabul edilmi?, öbür san?klardan çe?itli hapis cezalar? ile cezaland?r?lanlar?n d???nda 39 san?k da beraat etmi?tir.
18 - ?stimlak Yolsuzlu?u Davas?:
Menderes, eski bakanlardan baz?lar? ?stanbul ve ?zmir valileri, ?stanbul Belediye Ba?kan?n?n san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 17 Nisan 1981 günü son bulmu?tur. Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, Menderesin ?stanbulu imar etmek dü?üncesi alt?nda, rastgele pek çok ev y?kt?rd???, istimlak bedellerini ödetmedi?i, istimlakler s?ras?nda pek çok suiistimallerin meydana gelmi? oldu?u belirtilmi?, san?klar?n cezaland?r?lmalar? istenmi?tir.
San?klar, bu konuda çe?itli savunmalar yapm??lar, iddialar? kabul etmek istememi?lerdir.
Aç?klanan kararda, bu davan?n da Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirilmesine karar verildi?i bu davan?n da, Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as? olarak kabul edildi?i belirtilmi?tir.
19 - Vatan Cephesi Yolsuzlu?u Davas?
Menderes, Koraltan D.P. Genel ?dare Kurulu üyelerinin san?k olarak bulunduklar? bir davad?r. 27 Nisan 1961 günü ba?lam?? 21 Haziran 1961 günü son bulmu?tur.
Savc? taraf?ndan okunan kararnamede, san?klar?n, Türkiyede Demokrasiye son vermek amac? ile Vatan Cephesi ad? alt?nda çok geni? imkan ve ?artlarla haz?rlad?klar? bir te?kilat? kurma yoluna gittikleri, bu sebeple de Anayasay? ihlal ettikleri ileri sürülmü?tür.
Menderes ve öbür san?klar, iktidar partisinin üyelerini bir te?kilat alt?nda birle?tirme amac? içinde, Vatan Cephesini kurduklar?n? söylemi?lerdir. Demokrasi taraftar? olduklar?n? belirtmi?lerdi.
Aç?klanan kararda bu davan?n da Anayasay? ihlal davas? ile birle?tirildi?i belirtilmi?tir. Bu dava da, san?klar için, Anayasay? ihlal suçunun maddi vak?as?n? meydana getirmi?tir.
Kararlar:
15 Eylül 1961 tarihindeki son oturumda, Yüksek Adalet Divan? taraf?nda ,Yass?ada davalar? ile ilgili kararlar aç?klanm??t?r.
Aç?klanm?? olan bu kararlara göre, suçlu olduklar? davalar ve suç durumlar? ayr? ayr? gösterildikten sonra san?klar ?u cezalara çarpt?r?lm??lard?r
Ölüm Cezalar?: Celal Bayar, Kefil Koraltan, Adnan Menderes, Emin Kalafat, Fatih Rü?tü Zorlu, Hasan Polatkar Agah Erozan, Hamdi Sancar, Bahad?r Dülger ,Baha Ak?it, ?brahim Kirazo?lu, Nusret Kiri?çio?lu, Zeki Erataman, Osman Kavrako?lu, Rü?tü Erdelhun, (Bunlardan yaln?z Adnan Menderes, Fatih Rü?tü Zorlu, Hasan Polatkan?n idam cezalar? Milli Birlik Komite si taraf?ndan onaylanm?? öbür ölüm cezalar? da, Milli Birlik Komitesi taraf?ndan, müebbet hapis olarak de?i?tirilmi?tir).
Müebbet Hapis: Yüksek Adalet Divan? taraf?ndan 31 ki?i müebbet hapis mahkûm edilmi?tir.Bunlar aras?nda ba?l?ca ,Bakanlar Kurulu üyeleri, Takikat Komisyon üyeleri, bu komisyon kurulmas?n? teklif edenler, a??r? partizanl??? ile ün salm?? D.P. ileri gelenleri bulunmaktad?r.
Çe?itli Cezalar: 1 san?k ondokuz ; (Bumin Yamao?l?), 4 san?k onbe? y?l, 1 san?k ondört y?l (Zeki ?ahin), san?k onar y?l, 2 san?k sekizer y?l, 1 san?k 7 y?l 10 ay, 31 san?k yedi y?l alt? ay, 8 san?k yedi y?l, 15 san?k alt? ay, 16 san?k dörder y?l iki?er ay, 8 san?k üçer y?l dokuzar ay, 2 san?k üçer onbir ay, (Ahmet Salih Korur) 8 san?k iki?er y?l dörder ay, 7 san?k iki?er ; 9 san?k da alt??ar ay ile birer buçukla mahkûm olmu?lard?r.
İlgili etiketler
[ nedir ] [ tren ] [ ?ehir ] [ bomba ] [ asker ] [ hukuk ] [ alman ] [ kanun ] [ ankara ] [ devlet ] [ milletvekili ] [ ceza ] [ silah ] [ fuat köprülü ] [ suçlar ] [ gösteri ] [ ilaç ] [ ilçe ] [ türkiye ] [ istanbul ] [ gök ] [ zeki ] [ radyo ] [ demir ] [ efe ] [ kale ] [ vali ] [ reis ] [ saat ] [ orman ] [ isa ] [ doku ] [ gezi ] [ ayr?nt?lar? ] [ cumhurba?kan? ] [ beyaz ] [ k?l?ç ] [ ?rmak ] [ vergi ] [ hap ] [ iran ] [ cat ] [ mum ] [ muz ] [ doktor ] [ birlik ] [ ba?bakan ] [ izmir ] [ sebebi ] [ kayseri ] [ yard?m ] [ demokrasi ] [ türk silahl? kuvvetleri ] [ 110 ] [ banka ] [ kredi ] [ aylar ] [ günler ] [ yarg?ç ] [ alet ] [ kuvvet ] [ atatürk ] [ gazete ] [ eker ] [ orum ] [ mara ] [ vin ] [ yarg ] [ bri ] [ siyasi ] [ org ] [ fatih ] [ s?ras? ] [ gaz ] [ osman ] [ test ] [ cep ] [ vinlex ] [ hepsi ] [ mali ] [ el i ] [ arp ] [ ate? ] [ anayasa ] [ refik koraltan ] [ araba ] [ dna ] [ karg ] [ haklar ] [ s v ] [ t p ] [ il e ] [ i ki ] [ di? ] [ bilgi ] [ atatü ] [ turan emeksiz ] [ atat ] [ ki?i ] [ tar?m ] [ mender ] [ ayak ] [ türkü ] [ 1961 ] [ mahkeme ] [ çanakkale ] [ gemi ] [ anakkale ] [ lider ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ göz ] [ eski ] [ hareket ] [ tarihi ] [ hayvan ] [ oyun ] [ ehir ] [ sis ] [ kuru ] [ türk ] [ ate ] [ göster ] [ ordu ] [ amerika ] [ ???n ] [ tay ] [ para ] [ ila ] [ rmak ] [ kuvvetler ] [ istanbul valisi ] [ ray ] [ vad ] [ deri ] [ has ] [ yaz? ] [ nil ] [ a??n ] [ dali ] [ hayat ] [ nar ] [ ye?il ] [ mede ] [ yönler ] [ bütçe ] [ milletvekilleri ] [ ebe ] [ seki ] [ niye ] [ polis ] [ devam ] [ askeri ] [ eza ] [ celal ] [ alt?n ] [ zimmet ] [ pan ] [ ege ] [ önce ] [ nedim ] [ köpek ] [ hasan polatkan ] [ asal ] [ sonuçlar? ] [ yurt ] [ yeni?ehir ] [ ayakkab? ] [ ayakkab ] [ solo ] [ kudu ] [ derece ] [ bakanlar kurulu ] [ bit ] [ selanik ] [ müebbet hapis ] [ göt ] [ mart ] [ istanbul üniversitesi ] [ atam ] [ adalet ] [ turan ] [ vana ] [ kat? ] [ olaylar ] [ eter ] [ hüseyin ] [ kararlar ] [ zar ] [ adam ] [ arz ] [ klan ] [ odun ] [ mama ] [ araç ] [ ?i? ] [ en son ] [ kum ] [ süt ] [ ölüm ] [ toprak ] [ soru ] [ çini ] [ erik ] [ ya? ] [ hareketler ] [ bask? ] [ bask ] [ dem ] [ emm ] [ yasa ] [ askeri birlik ] [ güç ] [ saba ] [ utu ] [ ban ] [ ku?u ] [ olo ] [ ?art ] [ yarak ] [ ekilleri ] [ çel ] [ haber ] [ maral ] [ ni? ] [ mit ] [ organ ] [ gay ] [ s?ra ] [ rl?k ] [ lif ] [ tak ] [ erdelhun ] [ atlar ] [ dere ] [ nike ] [ me ? ] [ ç?? ] [ ?ahin ] [ hürriyet ] [ ahin ] [ idam ] [ askeri birlikler ] [ beden ] [ lal ] [ yün ] [ n r ] [ led ] [ kam ] [ irket ] [ ?ekil ] [ siyasal ] [ mac ] [ faz ] [ ?irket ] [ hasan ] [ sab ] [ misyon ] [ emr ] [ görev ] [ yass?ada ] [ meri ] [ bakanlar kurulu üyeleri ] [ okul ] [ bas?n ] [ mar ] [ lira ] [ lira para ] [ duru? ] [ mano ] [ ayla ilgili ] [ de?irmen ] [ mut ] [ hareketleri ] [ akik ] [ savc? ] [ savc ] [ gem ] [ fabrika ] [ berk ] [ 21 haziran ] [ devrin ] [ demokrat parti ] [ i?ik ] [ maç ] [ deli ] [ etki ] [ adnan menderes ] [ ekim ] [ kral ] [ yarg? ] [ ?el ] [ rev ] [ viski ] [ fil ] [ eyhi ] [ dren ] [ paralar ] [ ticaret ] [ teminat ] [ gül ] [ emniyet ] [ fla ] [ plan ] [ sec ] [ nak ] [ dü?ün ] [ tirtil ] [ koy ] [ bah ] [ sopa ] [ dada ] [ ask? ] [ hüseyin altay ] [ kararlar? ] [ ask ] [ vas ] [ atatürkün ] [ beyaz?t ] [ ?ems ] [ ankara valisi ] [ kiri? ] [ avr ] [ brah ] [ ayakkaby ] [ opal ] [ ems ] [ kiri ] [ teker ] [ kiler ] [ eren ] [ altyn ] [ sipahi ] [ korku ] [ ülke ] [ lke ] [ zorlu ] [ asi ] [ nakka ] [ emin ] [ divan ] [ tev ] [ sat?? ] [ ske ] [ bebek ] [ sat ] [ nedim ökmen ] [ name ] [ köprü ] [ basky ] [ ?ehit ] [ ylk ] [ cad? ] [ ehit ] [ etkileri ] [ ahmet ] [ ure ] [ rejim ] [ dale ] [ verg ] [ dereceler ] [ pal ] [ turizm ] [ idari ] [ kararl ] [ krat ] [ kaya ] [ birlikler ] [ ?rak ] [ küçük ay ] [ atabey ] [ tika ] [ katy ] [ nisan ] [ bahçe ] [ teke ] [ belediye ] [ hat ] [ sol ] [ zeki ?ahin ] [ engin ] [ ?i?ler ] [ yrak ] [ areket ] [ uçuk ] [ ak?l ] [ pendik ] [ m ö ] [ çan ] [ maca ] [ reçel ] [ reji ] [ basyn ] [ hükümet ] [ adnan ] [ r va ] [ çim ] [ tor ] [ hak ] [ manda ] [ geyik ] [ k?r?ehir ] [ yazy ] [ may?s ] [ s?k ] [ duyu ] [ 29 nisan 1960 ] [ bakanl ] [ dina ] [ menderes ] [ emo ] [ emel ] [ tahkikat komisyonu ] [ lih ] [ karga ] [ muhalefet ] [ ela ] [ fad ] [ akyl ] [ anat ] [ 0 tarihi ] [ iktidar partisi ] [ yarg?c ] [ saty ] [ gayri ] [ eva ] [ köy ] [ t?n? ] [ vir ] [ yardym ] [ ykler ] [ polat ] [ demokrat ] [ hasta ] [ bank ] [ inci ] [ ö?renci ] [ renci ] [ eyh ] [ tyny ] [ teri ] [ bakanlar ] [ s ol ] [ zlem ] [ ag? ] [ car ] [ nusret kiri?çio?lu ] [ tarym ] [ maliye ] [ ayhan aydan ] [ lis ] [ ayryntylary ] [ yassyada ] [ iller ] [ tey ] [ hizmetleri ] [ yapt?klar? ] [ mayys ] [ him ] [ tat ] [ durdu ] [ bumin yamano?lu ] [ buçuk ] [ can ] [ belediye ba?kan? ] [ vatan ] [ komisyon ] [ k?z ] [ fazl ] [ ozan ] [ at k ] [ syrada ] [ bary ] [ sabah ] [ aga ] [ sorumluluk ] [ dim ] [ a an ] [ yama ] [ lak ] [ zara ] [ vala ] [ a ry ] [ yaptyklary ] [ yargy ] [ yedi ] [ imkan ] [ ero ] [ iktidar ] [ kyz ] [ bat ] [ yard ] [ syra ] [ nam ] [ secim ] [ dü?me ] [ aft ] [ kylyç ] [ kyly ] [ hare ] [ bara ] [ tüle ] [ cephe ] [ asky ] [ topra ] [ sy a ] [ kary ] [ meclis ba?kan? ] [ avu ] [ nusret ] [ dük ] [ reti ] [ oktay ] [ mallar ] [ ocak ] [ mahkum ] [ maça ] [ vat ] [ ker ] [ rsa ] [ adal ] [ yön ] [ kala ] [ kemal had?ml? ] [ etkin ] [ evki ] [ rag?p sipahi ] [ aralar ] [ karn ] [ kre ] [ tenin ] [ külteler ] [ kille ] [ dam ] [ kültelerin ] [ illi ] [ i ik ] [ k sa ] [ ak m ] [ e in ] [ ba a ] [ s ç ] [ k ta ] [ korurun ] [ ökmenin ] [ yass?adada ] [ sonuç ] [ menderesin ] [ anla??lm??t? ] [ vinylex ] [ davad?r ] [ enli ] [ müebbeden ] [ polatkan?n ] [ mandalincinin ] [ amaya ] [ lifini ] [ erkmenin ] [ e?ilmi?ti ] [ a r ] [ ayhan ] [ adalet divan? ] [ ni de ] [ eski ça ] [ adalet divan ] [ özet ] [ amaç ] [ zet ] [ sav ] [ kmenin ] [ çanak ] [ anak ] [ an ad ] [ atk ] [ arm ] [ ar da ] [ rahim ] [ ynler ] [ hizmetler ] [ arüs ] [ sonuçlar ] [ had ] [ ?i?e ] [ merik ] [ illeri ] [ ükler ] [ ing ] [ ac?l ] [ tahrip ] [ site ] [ ?ah ] [ ork ] [ yönetim ] [ boy ] [ zira ] [ döviz ] [ serbest ] [ dü?ünce ] [ oku ] [ e?im ] [ ilah ] [ betl ] [ t h ] [ t a ] [ yay?n ] [ süre ] [ esd ] [ bahce ] [ rak? ] [ 24 ekim ] [ kar? ] [ maka ] [ sur ] [ ?ikl ] [ günde ] [ sona ] [ m s ] [ kötü ] [ rna ] [ demo ] [ hes ] [ a?ar ] [ tip ] [ rady ] [ mao ] [ gizli oturum ] [ vergiler ] [ bilgisi ] [ arba ] [ dülger ] [ ürün ] [ yeti ] [ genel kurmay ] [ sek ] [ c?? ] [ celal bayar ] [ cady ] [ t t ] [ fat ] [ i?lem ] [ ?stanbul ] [ stanbul ] [ tim ] [ salih ] [ çat ] [ y n ] [ akka ] [ tefsir ] [ s t ] [ l m ] [ rt k ] [ k p ] [ ar s ] [ am? ] [ veki ] [ ay? ] [ ad? ] [ tiz ] [ t ? ] [ ?ik ] [ izme ] [ oli ] [ altan ] [ dört ] [ geri ] [ adale ] [ olmak ] [ sre ] [ hamdi ] [ tis ] [ ay a ] [ gin ] [ saa ] [ atatür ] [ atlar? ] [ duy ] [ bey ] [ yarg?lama ] [ ay?n ] [ k yo ] [ a z ] [ arn ] [ y ön ] [ polisler ] [ örne?i ] [ ifade ] [ rne ] [ sure ] [ l k ] [ azod ] [ k f ] [ ylan ] [ yrk ] [ an t ] [ çük ] [ akü ] [ kım ] [ adl ] [ adı ] [ ısı ] [ kül ] [ lym ] [ me ı ] [ akıl ] [ ası ] [ ırk ] [ nka ] [ t ı ] [ dağ ] [ çığ ] [ tura ] [ kıl ] [ necati ] [ isk ] [ emir ] [ tini ] [ sir ] [ t i ] [ eğim ] [ rlik ] [ irk ] [ kiz ] [ arg ] [ ayg ] [ ami ] [ yas ] [ ipl ] [ yirmi ] [ emek ] [ gazetenin ] [ mis ] [ s a ] [ a n ] [ at ma ]
