Panama Kanal? Ne Zaman Aç?ld??
Panama Kanal? Ne Zaman Aç?ld??
Y?ll?k trafik kapasitesi 75 milyon tonu bulan Panama Kanal?, Süvey? ve Balt?k Denizi'ndeki Kuzey-Do?u Kanal?yla birlikte dünyan?n 3 büyük kanal?ndan biridir.
Panama Kanal?n?n geni?li?i en dar yerinde 91,en geni? k?sm?nda da 300 metredir. Kanal?n uzunlu?u yakla??k olarak 81 1/2 kilometredir. Bu kanal sayesinde, gemilerin Atlas Okyanusu ve Büyük Okyanustan birbirine geçebilmeleri 8000 mil k?salt?lm??t?r.
Panama Kanal?, Süvey? Kanal? gibi iki denizi do?rudan do?ruya birle?tiren bir kanal durumunda de?ildir. Kanal kesiminde oldukça geni? bir yer kaplayan Gatun Gölünün yüzeyi her iki okyanustan da yüksektir. Bunun için, her iki okyanustan gelen gemiler, kanal?n kademeli olarak birbirinden yüksek yap?lm?? havuzlar?nda gölün yüzeyine kadar yükseltilirler. Yolun önemli bir k?sm?n? göl kesiminde geçerler, sonra ç?kacaklar? okyanus taraf?nda gene kademeli olarak, havuzlar arac?l???yla okyanus seviyesine indirilirler. Kanal?n yap?m? s?ras?nda toprak 100 metre derinli?e kadar kaz?lm?? ve sadece bir defada 20 ton dinamit kullan?larak tepeleri atmak gerekmi?tir.
Amerika Birle?ik Devletleri'nin bat?ya do?ru yay?lmas? s?ras?nda, iki okyanus aras?nda daha kolay ve kestirme bir geçit dü?ünülmü?tü. Panama Demiryolu Ortakl???'n?n nice güçlüklerle ba? ederek yapt?rd??? Panama demiryolu da bu devreye rastlar.
Buna kar??l?k, Frans?zlar da kendi ç?karlar?n? hesaplayarak 1879 y?l?nda burada bir kanal yap?m?n? dü?ünmeye ba?lam??lard?. Süvey? Kanal?'n? açan Ferdinand de Lesseps i?in ba??na getirilerek, 1879 y?l?nda "Okyanuslararas? Panama Kanal? Kumpanyas?" kuruldu. 1881 y?l?n?n 1 ?ubat günü,ilk olarak topra??n kaz?lmas?na giri?ildi. Ancak, De Lesseps bu kanal çevresiyle ilgili incelemelerinde fazla titiz davranmam??t?.
Baz? yerlerde yükseklik farklar? 80 metreyi buluyordu . ?ki kanal?n (yani Süvey? Kanal? ile Panama Kanal?'n?n) jeolojik yap?lar? farkl?yd?. Süvey? Kanal? genellikle kuru bir kum yüzeyinde aç?lm??t?. Panama bölgesi ise küçük nehirler, dereler ve batakl?klarla kapl?yd?. Ya?mur mevsiminde büyük ta?malar oluyor, yap?m a??r gidiyor, masraf giderek kabar?yordu. Kumpanya 800 milyon frankla i?e ba?lam??ken. 8 y?lda 1. 5 milyar frank harcam??t?. Oysa dört yüz bine yak?n hisse sahibine kanal?n 7 y?lda tamamlanaca?? vaat edilmi?ti. Ferdinand de Lesseps'in yan?lt?lar?, kumpanyan?n durmas?na yol açt?.
1894 y?l?nda yeniden kurulan ortakl?k,bu kez Amerika Birle?ik Devletleri'nin de i?birli?ini kabul etti. Fakat politik ve mali güçlükler sonucu, Fransa,buradaki haklar?n? Amerika Birle?ik Devletleri'ne satmak zorunda kald?.
Amerika, kanal?n aç?lmas? giri?imine 1904 y?l?nda ba?lad? ve 10 y?l içinde i?i sonuçland?rd?.
Halen "Kanal Bölgesi" diye an?lan ve kanal boyunca uzanan, 16 km. geni?li?indeki toprak ?erit Amerika Birle?ik Devletleri'ne aittir. Bölge tamamen Amerikan yönetimindedir. Nüfusu 45. 000 olup, ba?kenti Balboa'd?r.
Kanal?n nice zorluklarla tamamland???n? belirtmek için ,ba?lang?çta her 1000 i?çiden 176 s?n?n, malarya (zehirli s?tma) ve sar? humma yüzünden öldü?ünü söyleyebiliriz. Goethals ad?ndaki New York'lu mühendisin yönetimi alt?nda yap?lan çal??malarda, sonradan bu oran 1000 ki?ide 25'e kadar dü?ürebilmi?ti.
İlgili etiketler
[ a?? ] [ amerika ] [ ne zaman ] [ süvey? ] [ dünya ] [ demir ] [ kan ] [ atlas ] [ süvey? kanal? ] [ anal ] [ ta? ] [ mevsim ] [ oyun ] [ büyü ] [ din ] [ devlet ] [ frans?z ] [ mühendis ] [ 300 ] [ ada ] [ zehir ] [ üre ] [ jeoloji ] [ cam ] [ nehir ] [ göl ] [ deniz ] [ ruya ] [ ali ] [ ordu ] [ zaman ] [ birlik ] [ trafik ] [ dil ] [ amerika birle?ik devletler ] [ amerika birle?ik devletleri ] [ emi ] [ adem ] [ kum ] [ say ] [ ehir ] [ ark ] [ bar ] [ a??n ] [ rklar ] [ metre ] [ ata ] [ ulu ] [ dev ] [ yeni ] [ s?ras? ] [ mali ] [ devletler ] [ fransa ] [ lir ] [ bölge ] [ güç ] [ kuru ] [ deri ] [ t?r ] [ dinamit ] [ man ] [ haklar ] [ t p ] [ e ya ] [ ren ] [ new york ] [ inan ] [ jeo ] [ bal ] [ a?k ] [ ki?i ] [ kuzey ] [ gemi ] [ nüfus ] [ eri ] [ kar ] [ ini ] [ ar? ] [ ara ] [ pas ] [ asit ] [ baz ] [ demiryolu ] [ e il ] [ anan ] [ metreyi ] [ emil ] [ alt?n ] [ bulu ] [ pan ] [ nce ] [ mal ] [ ahi ] [ tiren ] [ nac ] [ ya?mur ] [ eki ] [ hal ] [ s?ra ] [ kat ] [ mer ] [ ya? ] [ çal??ma ] [ a k ] [ çin ] [ mil ] [ çevre ] [ evre ] [ top ] [ nehirler ] [ yer ] [ kad ] [ gemiler ] [ let ] [ araç ] [ niçe ] [ gen ] [ süt ] [ ???n ] [ toprak ] [ ayy ] [ çi? ] [ erik ] [ sa? ] [ okyanus ] [ dem ] [ çel ] [ çam ] [ gece ] [ olo ] [ yarak ] [ devre ] [ ni? ] [ mit ] [ ay? ] [ akü ] [ tak ] [ dere ] [ gün ] [ a?kent ] [ sel ] [ yeri ] [ panama kanal?n?n ] [ panama kanal? ] [ panama kanal ] [ aras ] [ cin ] [ faz ] [ pele ] [ lan ] [ ele ] [ bul ] [ meri ] [ ak?n ] [ kadem ] [ irin ] [ duru ] [ usta ] [ far ] [ y?l ] [ gem ] [ lara ] [ tun ] [ dünyan?n ] [ bil ] [ k?sa ] [ dü?ünme ] [ a??k ] [ kanal ] [ genel ] [ tyr ] [ kola ] [ dü?ün ] [ as? ] [ kil ] [ geçit ] [ okyanuslar ] [ yay ] [ an?lar ] [ avr ] [ altyn ] [ zorlu ] [ asi ] [ imi ] [ edi ] [ davran ] [ sat ] [ atl ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ metrey ] [ d?n ] [ aman ] [ da y ] [ kap ] [ topra??n kaz?lmas? ] [ den ] [ sar? humma ] [ am? ] [ ak? ] [ ferdinand de lesseps ] [ lup ] [ rak ] [ balt?k denizi ] [ ilgi ] [ ilk ] [ ince ] [ kaz? ] [ kaz ] [ rler ] [ ba?kent ] [ nal ] [ ast ] [ ton ] [ zorluklar ] [ al? ] [ dün ] [ malarya ] [ bur ] [ batakl?k ] [ deme ] [ dini ] [ acan ] [ çan ] [ sar? ] [ sar ] [ lam ] [ nüfusu ] [ hak ] [ dirili ] [ dina ] [ metr ] [ nem ] [ emel ] [ arda ] [ do?u ] [ nice ] [ cevre ] [ kilometre ] [ fad ] [ bili ] [ araf ] [ s?tma ] [ düny ] [ arl ] [ rum ] [ aç? ] [ panama ] [ ykler ] [ yükselti ] [ dünyanyn ] [ sary ] [ ece ] [ ran ] [ s?r ] [ ehirler ] [ frans ] [ ba?kenti ] [ indir ] [ süvey ] [ can ] [ amerika birle ] [ sal ] [ alt ] [ fazl ] [ bary ] [ arlar ] [ a i ] [ tik ] [ ura ] [ e?e ] [ bel ] [ kazy ] [ rya ] [ her ] [ bun ] [ karl ] [ baltyk denizi ] [ bat? ] [ bat ] [ syra ] [ nam ] [ rik ] [ k z ] [ topra ] [ k?s ] [ yun ] [ avu ] [ nya ] [ havuz ] [ kol ] [ sevi ] [ aml ] [ amerika birle_ik devletler ] [ amerika birle_ik devletleri ] [ yön ] [ ile ] [ eti ] [ k n ] [ sap ] [ alar ] [ oru ] [ nal? ] [ an? ] [ lun ] [ i ik ] [ e in ] [ k y ] [ k ta ] [ kapl?yd? ] [ sonuç ] [ kilometredir ] [ sonu ] [ i ne ] [ e?ilmi?ti ] [ arkl ] [ l ce ] [ orta ] [ tamam ] [ ama ] [ ang ] [ ans ] [ ar da ] [ oran ] [ men ] [ atlas okyanusu ve ] [ tre ] [ ylan ] [ har ] [ büyük okyanus ] [ rad ] [ iler ] [ ine ] [ merik ] [ ükler ] [ kler ] [ yap?m ] [ ac?l ] [ site ] [ ad? ] [ ork ] [ yönetim ] [ boy ] [ ili ] [ inç ] [ çük ] [ salt ] [ tan ] [ atlas okyanusu ] [ t a ] [ kle ] [ sla ] [ ça? ] [ ire ] [ derin ] [ nide ] [ analü ] [ ikl ] [ his ] [ ba? ] [ hes ] [ do?ru ] [ rady ] [ sind ] [ humma ] [ slar ] [ boa ] [ eli ] [ akl ] [ kul ] [ dü? ] [ zan ] [ y?la ] [ sek ] [ jeolojik yap?lar ] [ tepe ] [ cady ] [ 1881 ] [ tim ] [ in? ] [ y n ] [ s t ] [ an? ? ] [ tiz ] [ kilo ] [ t ? ] [ ?ik ] [ oli ] [ res ] [ dört ] [ yap ] [ erek ] [ epe ] [ gil ] [ gel ] [ ferdi ] [ üü? ] [ ar ? ] [ an ? ] [ e ?e ] [ al ç ] [ i i ] [ ?l?k ] [ l k ] [ k k ] [ yay?lma ] [ i e ] [ lar ] [ k f ] [ inli ] [ tle ] [ aka ] [ s s ] [ anı ] [ eğe ] [ umma ] [ t ı ] [ sağ ] [ e ğe ] [ cal ] [ timin ] [ yara ] [ arı ] [ isi ] [ unlu ] [ emir ] [ dis ] [ isin ] [ rlik ] [ aki ] [ ani ] [ e ge ] [ ami ] [ yas ] [ anğ ğ ] [ disi ] [ havu ] [ kes ] [ anğ ] [ s a ] [ a y ] [ a t ] [ ar ı ] [ niğ ] [ new ] [ hesap ]
