Ate? Nas?l Ke?fedildi?
Ate? Nas?l Ke?fedildi?
?nsano?lu ate?i çok eski zamanlardan beri bilmektedir.Bundan yüz binlerce y?l önce Avrupa'da insanlar?n ya?am?? oldu?u belirli ma?aralarda,ocak niyetine kullan?ld???ndan ?üphe edilmeyen ta?lar aras?nda kömür ve yan?k kemik parçalar? bulunmu?tur.
Fakat insano?lu ate? yakmay? nas?l ö?renmi?ti acaba? Bu soruyu ancak tahminle cevapland?rabilmekteyiz.?lk insan ate? yakmay? ö?renmeden öncede bunu nas?l kullanaca??n?, ate?ten nas?l yararlanaca??n? biliyordu.Örne?in y?ld?r?m kof bir a?aç kütü?ünü yak?yor, bunun yak?n?ndaki bir insan da kütükten sa?lad??? ate?i uzun süre muhafaza ediyordu.
Yukarda de?inmi? oldu?umuz gibi, ma?ara devri insan?n?n ate? yakmay? nas?l ö?rendi?ine ili?kin tutarl? bir tahminde bulunabiliriz. Karanl?kta kuvvetle birbirine sürtülen ta?lar?n k?v?lc?mlar meydana getirdi?ini ma?ara adam? muhakkak fark etmi?ti. Fakat iki ta?? birbirine sürterek ate? yakabilmek, fikrinin do?mas? ve bunun uygulanmas? için nice ku?aklar?n geçmesi gerekmi?tir.
?nsano?lu taraf?ndan yak?lan ilk ate? konusunda de?i?ik bir tahmin daha vard?r. Bu tahmin,günümüzde ilkel topluluklarda yap?labilecek bir gözlemle ilgilidir.?imdi,sözünü etti?imiz bu ilkel topluluklardaki baz? yöntemlere e?ilelim. Alaska'da baz? kabilelerden yerliler, iki ta? üzerine sülfür (kükürt) sürer ve bu ta?lar? birbirine sürterler. Kükürt ate?lenince de,yanan ta?? kuru otlar?n veya ate? alabilecek ba?ka ?eylerin üzerine atarlar.
Hindistan'da ve Çin'de, k?r?k bir çömlek parças?na , bir bambu (kam??) çubukla sertçe sürtülür. Bambu çubu?un d?? yüzü çok serttir ve çakmak ta?? niteliklerine sahiptir. Eskimolar ise, alelade bir kuvartz parças?n?, bir demir piriti parças?na sürterler. Kuvartz,bünyesinde silis bulunan bir nevi ta?t?r. Gerek bu tür kuvartz gerekse silisli demir parçalar?, Eskimolar'?n ya?ad?klar? çevrede çok yayg?n ölçüde bulunur . Kuzey Amerika'da ya?ayan k?z?lderililer aras?nda da, ate? yakmak için iki çubu?u birbirine kuvvetle sürtü?türmek çok yayg?n bir yöntemdir. Örneklerden de anla??laca?? gibi, bu uygulama ve yöntemlerin hepsi yakla??k olarak ayn? esasa dayanmaktad?r.
Eski Yunanl?lar ve Romal?lar ise ba?ka bir yöntemden yararlan?rlard?. Bu yöntemin temel unsuru, güne?in ???nlar?n? belirli bir noktada odakla?t?ran bir nevi mercekti.
Güne?in ???nlar? bu mercek sayesinde belirli bir noktada yo?unla?t?r?ld??? zaman, kuru bir a?aç parças?n?n yanmas?n? sa?layacak kadar ?s? uygulanm?? oluyordu.
Eski ça?larda ate?le ilgili olarak dikkati çeken bir ?ey de, birçok ilkel toplumlarda insanlar?n "devaml? ate?"i muhafaza etmeleri,bu bak?mdan gösterdikleri titizliktir. ?imdiki Meksika'da ya?ayan eski Mayalar, Aztekler, tap?naklar?nda veya belirli yerlerde hiç sönmeyen,sönmesi ne meydan verilmeyen devaml? ate?ler yakarlard?. Eski Yunanl?lar, M?s?rl?lar ve Romal?lar da, tap?naklar?nda ayn? yöntemi uygulam??lard?r.
İlgili etiketler
[ a?? ] [ eskimolar ] [ gözlem ] [ insan ] [ avrupa ] [ amerika ] [ nas?l ke?fedildi ] [ ilkel ] [ demir ] [ güne? ] [ kömür ] [ a?aç ] [ eskimo ] [ toplum ] [ ta? ] [ y?ld?r?m ] [ yunan ] [ ???n ] [ roma ] [ ölçü ] [ eski ] [ kürt ] [ m?s?r ] [ yakma ] [ yanma ] [ üre ] [ nur ] [ tap?nak ] [ bambu ] [ maya ] [ muz ] [ ordu ] [ mu? ] [ zaman ] [ dil ] [ ma?ara ] [ emi ] [ göz ] [ kuvvet ] [ ?ld?r? ] [ k?z?l ] [ ünye ] [ nye ] [ say ] [ ark ] [ a??n ] [ ata ] [ ulu ] [ dev ] [ yunanl?lar ] [ eski ça?lar ] [ insanlar ] [ mercek ] [ hepsi ] [ k?z?lderili ] [ lir ] [ r ya ] [ sik ] [ ate? ] [ ate ] [ kuru ] [ göster ] [ deri ] [ hindistan ] [ t?r ] [ ku? ] [ man ] [ a a ] [ e ya ] [ ren ] [ ?s? ] [ ütü ] [ k?z?lderililer ] [ nokta ] [ a?k ] [ aztekler ] [ kabileler ] [ ilkel topluluklar ] [ kuzey ] [ dikkat ] [ eri ] [ kar ] [ ada ] [ ini ] [ ar? ] [ ara ] [ baz ] [ mede ] [ elik ] [ uygulanmas? ] [ sa? ] [ uygulanmas ] [ e il ] [ anan ] [ niye ] [ devam ] [ parça ] [ k il ] [ bulu ] [ molar ] [ önce ] [ nce ] [ mal ] [ ate?i ] [ u?ak ] [ sözü ] [ ahi ] [ nac ] [ söz ] [ kat ] [ çakmak ] [ akmak ] [ mer ] [ a k ] [ çin ] [ kükürt ] [ çevre ] [ evre ] [ top ] [ m?s?rl?lar ] [ med ] [ yer ] [ örnekler ] [ rnekler ] [ adam ] [ ya? ] [ kad ] [ ter ] [ eski ça? ] [ lek ] [ odun ] [ din ] [ niçe ] [ ayy ] [ soru ] [ nas?l ] [ erik ] [ piri ] [ dem ] [ lama ] [ art ] [ di? ] [ akü ] [ mayalar ] [ a?ac ] [ gün ] [ ç?? ] [ ay? ] [ dana ] [ güne?in ] [ kam ] [ yerliler ] [ aras ] [ ulama ] [ cin ] [ ak?m ] [ faz ] [ lenin ] [ meksika ] [ ilk ate? ] [ adlar ] [ k?m ] [ çömlek ] [ kül ] [ lan ] [ ele ] [ bul ] [ k?l ] [ örnek ] [ rnek ] [ alaska ] [ ilk ate ] [ meri ] [ mlek ] [ ak?n ] [ sülfür ] [ irin ] [ par ] [ yöntem ] [ ta?lar ] [ ta?lar?n ] [ nedi ] [ ?kta ] [ kta ] [ far ] [ y?l ] [ ça?lar ] [ lara ] [ kemik ] [ insanlar?n ya?am? ] [ i?ik ] [ ten ] [ aztek ] [ ma?ara adam? ] [ veri ] [ mik ] [ ate? nas?l ke?fedildi ] [ bil ] [ dren ] [ a??k ] [ plan ] [ tyr ] [ nabi ] [ nak ] [ kara ] [ ambu ] [ dü?ün ] [ as? ] [ ask ] [ yay ] [ avr ] [ kim ] [ eski yunan ] [ lke ] [ yakmak ] [ emin ] [ imi ] [ edi ] [ oda ] [ esas ] [ ya?am ] [ diki ] [ yunanlylar ] [ ylk ] [ e?in ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ güne ] [ d?n ] [ aman ] [ eski yunanl?lar ] [ da y ] [ nasyl ] [ ya?am? ] [ den ] [ ak? ] [ am? ] [ rak ] [ yarar ] [ bak ] [ kon ] [ ilgi ] [ ilk ] [ ?am ] [ ceva ] [ ince ] [ rler ] [ meydan ] [ pir ] [ ytü ] [ al? ] [ mol ] [ dün ] [ ilke ] [ ak?l ] [ dini ] [ hindi ] [ ser ] [ eski zaman ] [ lam ] [ akarlar ] [ k?z?lderi ] [ hak ] [ meden ] [ asa ] [ emel ] [ arda ] [ eskimol ] [ nice ] [ cevre ] [ kam?? ] [ akyl ] [ ela ] [ bili ] [ araf ] [ düny ] [ ö?renme ] [ kuzey amerika ] [ renme ] [ arl ] [ tin ] [ eva ] [ günümüzde ] [ ykta ] [ çakmak ta?? ] [ ?ran ] [ ece ] [ ran ] [ akmak ta ] [ s?r ] [ özlem ] [ zlem ] [ ???nlar ] [ nlar ] [ tel ] [ kyzylderililer ] [ lis ] [ erçek ] [ tey ] [ k?z ] [ tüle ] [ r b ] [ yran ] [ arlar ] [ a i ] [ e?e ] [ bel ] [ tapynak ] [ dim ] [ mysyrlylar ] [ yldyry ] [ yyldyrym ] [ bun ] [ ?nsan ] [ karl ] [ nsan ] [ kyz ] [ rik ] [ kamy ] [ yun ] [ dük ] [ ist ] [ cadlar ] [ ocak ] [ dara ] [ aml ] [ yön ] [ yuka ] [ ile ] [ eti ] [ ilk ate_ ] [ k n ] [ aralar ] [ alar ] [ oru ] [ kuvartz ] [ sürterler ] [ ate?lenince ] [ tap?naklar ] [ tap?naklar?nda ] [ e?ilelim ] [ cevapland?rabilmekteyiz ] [ dam? ] [ k?v?lc?mlar ] [ silisli ] [ yakmay? ] [ kütü?ünü ] [ serttir ] [ kütükten ] [ piriti ] [ mercekti ] [ dam ] [ yakmay ] [ an? ] [ lun ] [ odakla?t?ran ] [ gözlemle ] [ çubu?un ] [ sürterek ] [ ak n ] [ k sa ] [ e e ] [ k s ] [ k y ] [ k ta ] [ sürtülür ] [ silis ] [ sönmesi ] [ bulunabiliriz ] [ i ne ] [ kabilelerden ] [ eski ça ] [ ama ] [ ati ] [ ar da ] [ ulam ] [ ylan ] [ fed ] [ romal? ] [ romal ] [ ileler ] [ iler ] [ ilk a ] [ kak ] [ ine ] [ ömür ] [ merik ] [ kler ] [ ad? ] [ parçalar? ] [ ted ] [ k?yo ] [ ili ] [ inç ] [ ürük ] [ tan ] [ t a ] [ eski ça?larda ] [ tapynaklar ] [ kle ] [ süre ] [ ça? ] [ sur ] [ ikl ] [ hip ] [ ba? ] [ nüm ] [ akm ] [ etin ] [ sind ] [ yararl ] [ ma?aralar ] [ eli ] [ akl ] [ kul ] [ çakmak ta ] [ dü? ] [ yeti ] [ c?? ] [ cady ] [ ku?ak ] [ eski ca?lar ] [ ayn ] [ a s ] [ in? ] [ y n ] [ akka ] [ k p ] [ r n ] [ adl ] [ tiz ] [ ?ik ] [ karanl?k ] [ ista ] [ tek ] [ yap ] [ erek ] [ gil ] [ ar ? ] [ an ? ] [ e ?e ] [ örne?i ] [ i i ] [ parçalar ] [ rne ] [ l k ] [ k k ] [ lar ] [ ili?ki ] [ k f ] [ tle ] [ aka ] [ an t ] [ sır ] [ ç k ] [ tır ] [ eğe ] [ konu ] [ e ğe ] [ tağ ] [ çığ ] [ cal ] [ yara ] [ kati ] [ emir ] [ dis ] [ t i ] [ aki ] [ san ] [ ayg ] [ anğ ] [ a y ] [ akt ]
