I?. Dünya Sava?? Nas?l Ç?kt? ?
I?. Dünya Sava?? Nas?l Ç?kt? ?
1939 y?l?n?n ilkbahar?nda,bütün dünya fitili ate?lenmi? dev boyutlu bir barut f?ç?s?n?n üzerinde oturuyor durumundayd?. Üstelik fitil bir yerden de?il,birkaç yerden ate?lenmi?ti. A??r a??r, fakat ergeç patlama noktas?na ula?aca??ndan ku?ku olmayan bir ?ekilde yan?yordu. Büyük patlama sadece an meselesiydi.
Milyonlarca insan?n hayat?na, yüz milyarlarca dolara mal olan bu korkunç sava??n ba?lang?c?ndan önce,her ?eyi tam anlam?yla kavrayabilmek için daha gerilere dönmemiz, sava??n kan ve ate? çiçeklerinin tomurcukland??? baz? ülkelerdeki duruma yak?ndan bir gözatmam?z gerekir.
1914-1918 y?llar? aras?ndaki I. Dünya Sava??'n?n bitiminde, gelecekte bütün uluslararas? anla?mazl?klar?n bar?? yoluyla çözümlenmesi karar?na var?lm??t?. Fakat geçen zamanla, üç ülkeyi yöneten önderler bu ülkücü anla?man?n do?rultusundan sapt?lar. Almanya, ?talya ve Japonya, kom?u ülkelerden toprak ve ham madde kaynaklar?yla ilgili isteklerini gittikçe yükselen, sertle?en bir sesle tekrarl?yorlard?. Daha kötüsü emellerini gerçekle?tirmek için ate?li haz?rl?klara giri?mi?, gizli tasar?lar yapm??lard?.
1922 y?l?nda fa?ist lider Benito Mussolini ?talya'da hükümetin kontrolünü eline geçirdi. Zay?f ve ki?iliksiz kral Victor Emmanuel'in varl??? onun için engel de?ildi. Nitekim bir süre sonra, Mussolini gerçek ve tam bir diktatörün yetkilerine sahip olmu?tu. Ülkenin en güçlü politik örgütü fa?ist partinin lideri olarak, bütün güçleri ve yetkileri kendinde toplad?. ?talya'y? eski Roma ?mparatorlu?u devrindeki durumuna getirmek gibi ç?lg?nca bir rüyayla kendini kaybetmi?ti. 1935 y?l?nda Afrika'da ilkel ve geli?memi? Habe?istan Krall???'na sava? açt?. M?zraklarla, çok eski model ve yetersiz silahlarla sava?an ç?plak ayakl? Habe?ler,?talya'n?n tanklar?na, uçaklar?na kar?? koyacak durumda de?illerdi. K?sa bir süre içinde Habe?istan ?talya'n?n bir sömürgesi oldu.
Öte yanda, Almanya'da da Adolf Hitler diktatör olmu?tu. I. Dünya Sava??'nda yenik dü?en Almanya sava??n ç?kmas?nda sorumlu say?lm??, temelden sars?lan,hatta y?k?lan ekonomisinin yüklenemeyece?i a??r tazminatlar ödemeye zorunlu tutulmu?, deniza??r? topraklar?n? kaybetmi?ti. Hitler,kendini izleyen Naziler'e 1000 y?l y?k?lmayacak bir imparatorluk kurmaya söz verdi. Önce bütün Avrupa'y? ele geçirecekti. Almanya gene dünyan?n en güçlü devleti olacakt?.Germen ?rk?n?n "üstün ?rk" oldu?u safsatas?yla, Germen mitolojisine ili?kin co?kulu, ate?li gevezeliklerle, hasta, sap?k muhayyelesinin çizdi?i sahnelerle,kendini izleyenleri adeta büyüledi.Bar??ç?,özgürlükçü, demokrasiye inanm??, Hitler'e ve Nazizm'e kar?? Almanlar'?n hepsini öldürdü. Ya?ama ?artlar? ölümden daha a??r olan toplama kamplar?na att?.
Adolf Hitler, I. Dünya Sava??'ndan sonra yap?lan Versay Andla?mas?'n? Almanya ve Almanlar için kara bir leke, y?rt?lmas? gereken bir paçavra say?yordu. Oysa Versay Andla?mas?'na göre:
1 - Alman ordusu silahs?zland?r?lacak,s?n?rl?, güçsüz bir jandarma birli?i niteli?ini a?am?yacakt?.
2- Alman donanmas?n?n bütün gemileri I. Dünya Sava??'n?n muzaffer devletlerine teslim edilecek, Almanya yeni bir sava? filosu kuramayacakt?.
3- Almanya bütün sömürgelerinden çekilecekti.
4- Alsas-Loren'deki iddia ve isteklerinden vazgeçecek , Ruhr ve Saar bölgesi belirli bir süre için Fransa'ya,baz? topraklar da Polonya'ya verilecekti.
Gizli gizli haz?rlanan Hitler, yeteri kadar kuvvetlendi?ine kanaat getirince bu maddelerin hiç birini tan?mad???n? aç?klad?. ?talya ve Almanya'da bunlar olurken, Fransa'da geçen sava??n yaralar?n? sarmaya çal???yordu. I. Dünya Sava??n?n en büyük ve kanl? çarp??malar?n?n ço?u Fransa topraklar?nda olmu?tu. Kendi derdine dü?mü? olan Fransa, ?talya ve Almanya'daki endi?e verici geli?melerin fark?nda bile de?ildi. ?ngilizler'e gelince,dünya,ölçüsünde ticaretin önderli?ini sürdürmekten ba?ka bir dü?ünceleri yoktu.
Dünyay? tehdit eden dev boyutlu barut f?ç?s?n?n Pasifik Okyanusu taraf?ndaki fitili, 19013 y?l?nda Rusya'y? yenilgiye u?raratt?ktan sonra güçlü bir ülke,dünya ölçüsünde bir kuvvet olan, Japonya taraf?ndan ate?lenmi?ti. Japonya ?mparatoru'nun kudsal görevi bütün dünyay? yönetmekti. Japonlar 1931 y?l?nda Mançurya'n?n Çin'e ait bölgelerini istila ettiler. Mançuko'da kukla bir hükümet kurdular. 1937'de Çin'de alabildi?ine ilerlediler. Öyle ki, 1939 y?l?n?n ilkbahar?nda, Japonlar'?n alt?n rüyas? gerçekle?me yolunda h?zla ilerliyordu. Bütün bunlara kar??l?k, Birle?ik Amerika büyük 1929 Ekonomik Krizi'nin etkilerinden yeni yeni s?yr?lm??t?. Baz? Amerikan politikac?lar? ve yöneticileri, Amerika'n?n iki okyanusla korundu?una,ba?ka ülkelerin i?lerine kar??mamalar? gerekti?ine inan?yorlard?.
Onlar?n bu durum ve davran??lar?ndan yararlanan "Mihver Birli?i" devletleri,yani Almanya, ?talya ve Japonya,art?k kesin harekete geçme zaman?n?n geldi?inde fikir birli?ine vard?lar. Alman ordusu Ren bölgesini i?gal etti. Frans?zlar, s?n?r?n hemen ötesindeki Alman ordusuyla yüzyüze gelmi?lerdi. Hitler bu kadarla da kalmad?. Avusturya'y? Almanya'n?n bir parças? olarak ilan etti. Çekoslavakya'dan Südet bölgesini istedi. Buradaki halk?n ço?unlu?u Almanca konu?uyordu. Ayr?ca bir Nazi partisi kurulmu?tu. Durumdan tela?a kap?lan ilk ülke ?ngiltere oldu. Fakat ?ngiltere'de Fransa gibi sava?a haz?r de?ildi.
?ngiltere Ba?bakan? Neville Chamberlain ve Fransa Ba?bakan? Edouard Daladier, Münih'te Hitler'le bir görü?me yapt?lar. Hitler, bundan sonra Südet'ten ba?ka bir iste?inin olmayaca??na söz verdi. Ünlü "Münih Andla?mas?" imzaland?.
?ngiltere Ba?bakan? ?ngiltere'ye henüz dönmü?tü ki,Hitler Çekoslovakya'n?n geri kalan k?s?mlar?n? da istila etti. ?talyan ordusu küçük Balkan devleti Arnavutlu?a girdi. Hitler Polonya'yla ilgili baz? isteklerini yeniledi. ?kibuçuk milyon ki?ilik güçlü ordusuyla hiç bir ?eyden korkmuyordu art?k. 1939 y?l?n?n 1 Eylül sabah? erken saatlerde, Alman ordusunun birlikleri bir bahaneyle Polonya s?n?r?n? geçtiler ve 2. Dünya Sava?? ba?lam?? oldu. ?ki gün sonra, ?ngiltere ve Fransa'da sava?a girdiler.
İlgili etiketler
[ mitoloji ] [ insan ] [ avrupa ] [ amerika ] [ ilkel ] [ en güçlü devlet ] [ dünya ] [ ayna ] [ ray ] [ uçak ] [ ingiltere ba?bakan? ] [ saat ] [ kaynak ] [ model ] [ para ] [ rus ] [ sava? ] [ din ] [ halk ] [ alman ] [ devlet ] [ ünlü ] [ frans?z ] [ silah ] [ roma ] [ japon ] [ ölçü ] [ eski ] [ ses ] [ bahar ] [ rüya ] [ üre ] [ ruh ] [ bar?? ] [ nil ] [ ingiliz ] [ deniz ] [ maya ] [ has ] [ muz ] [ plak ] [ ordu ] [ madde ] [ birlik ] [ avusturya ] [ ba?bakan ] [ çiçek ] [ roma imparator ] [ rusya ] [ istila ] [ i?gal ] [ italya ] [ çekoslovakya ] [ say? ] [ demokrasi ] [ tank ] [ göz ] [ ekonomi ] [ kuvvet ] [ andla?ma ] [ sunu ] [ filo ] [ ingiltere ] [ eski mo ] [ sava ] [ ark ] [ bar ] [ ila ] [ a??n ] [ orum ] [ ekoslovakya ] [ ato ] [ ata ] [ dev ] [ vez ] [ yeni ] [ uçaklar ] [ hareket ] [ hepsi ] [ ova ] [ devletler ] [ fransa ] [ erk ] [ bölge ] [ güç ] [ arp ] [ ate? ] [ ate ] [ kuru ] [ deri ] [ pasifik okyanusu ] [ ku? ] [ lav ] [ t p ] [ z m ] [ a il ] [ ayy ] [ victor ] [ di? ] [ inan ] [ nokta ] [ anlam? ] [ bal ] [ anlam ] [ don ] [ ki?i ] [ büyük patlama ] [ ütü ] [ ayak ] [ ar?lar ] [ polonya ] [ gemi ] [ ku?ku ] [ bölgeler ] [ 1914 ] [ lider ] [ ülkeler ] [ lkeler ] [ say ] [ ?s? ] [ a?k ] [ a?? ] [ kan ] [ a a ] [ zaman ] [ dil ] [ r ya ] [ ren ] [ e ya ] [ emi ] [ ulu ] [ büyü ] [ pas ] [ baz ] [ toplama ] [ hayat? ] [ hayat ] [ habe?istan ] [ mu? ] [ afrika ] [ maddelerin ] [ elik ] [ e il ] [ dönme ] [ anan ] [ parça ] [ emil ] [ ki?ilik ] [ k il ] [ alt?n ] [ önce ] [ nce ] [ mal ] [ ahi ] [ yönetici ] [ ne var ] [ rol ] [ sahne ] [ pasif ] [ çeki ] [ söz ] [ bit ] [ zil ] [ barut ] [ hal ] [ tanklar ] [ kat ] [ ney ] [ hitler ] [ mer ] [ mil ] [ top ] [ eter ] [ japonya ] [ yer ] [ verici ] [ eski roma ] [ ya? ] [ klan ] [ kad ] [ ter ] [ gemiler ] [ roma imparatorlu?u ] [ let ] [ lek ] [ mama ] [ odun ] [ örgü ] [ gen ] [ polo ] [ ölüm ] [ ???n ] [ toprak ] [ soru ] [ nas?l ] [ erik ] [ sa? ] [ okyanus ] [ ödem ] [ dem ] [ emm ] [ çel ] [ rl?k ] [ saf ] [ saba ] [ utu ] [ lama ] [ gece ] [ ucak ] [ olo ] [ ?art ] [ lym ] [ art ] [ gücler ] [ mit ] [ aru ] [ akü ] [ adolf hitler ] [ adolf ] [ adolf hit ] [ atlar ] [ gün ] [ me ? ] [ sel ] [ patlama ] [ naziler ] [ ?ekil ] [ ekil ] [ pasifik ] [ n r ] [ germen ] [ led ] [ kos ] [ kam ] [ tan?m ] [ aras ] [ ikta ] [ ?an ] [ kom?u ülkeler ] [ sab ] [ k?m ] [ görev ] [ kül ] [ lava ] [ k?l ] [ meri ] [ olur ] [ saatler ] [ ak?n ] [ irin ] [ duru ] [ par ] [ ülkü ] [ kuram ] [ özgür ] [ ?kta ] [ kta ] [ far ] [ y?llar ] [ gem ] [ devrin ] [ maddeler ] [ donanma ] [ ayyy ] [ ten ] [ etki ] [ ham madde ] [ ekim ] [ kral ] [ almanya ] [ ilkbahar ] [ veri ] [ mik ] [ dünyan?n ] [ fil ] [ rev ] [ ticaret ] [ ?rk ] [ plama ] [ k?sa ] [ tom ] [ çeçe ] [ nak ] [ ya y ] [ kara ] [ dü?ün ] [ stil ] [ kil ] [ koy ] [ ben ] [ bah ] [ a?i ] [ m?zrak ] [ yay ] [ kar?? ] [ avr ] [ kiler ] [ altyn ] [ kim ] [ korku ] [ ülke ] [ lke ] [ gal ] [ asi ] [ imi ] [ ya?am ] [ ucaklar ] [ davran?? ] [ amber ] [ rat ] [ davran ] [ sat ] [ atl ] [ ylk ] [ e?in ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ eko ] [ etkileri ] [ aman ] [ elm ] [ örgüt ] [ da y ] [ kap ] [ oya ] [ çiçekler ] [ dü?ünceleri ] [ nasyl ] [ gürlük ] [ kaynaklar ] [ am? ] [ ak? ] [ arnavut ] [ birlikler ] [ yarar ] [ bak ] [ ç?plak ] [ tika ] [ kon ] [ ülkücü ] [ s?la ] [ ilgi ] [ ilk ] [ ?am ] [ anlamy ] [ ince ] [ özgürlük ] [ aç?lar ] [ üstü ] [ rler ] [ ?pl ] [ hat ] [ zile ] [ balkan ] [ ast ] [ sol ] [ ytü ] [ bar??c? ] [ zaman? ] [ neler ] [ b?t ] [ sars ] [ ram ] [ geli?meler ] [ zge ] [ ilke ] [ bur ] [ areket ] [ deme ] [ uçuk ] [ 1000 y?l ] [ dini ] [ ser ] [ arylar ] [ tanym ] [ yyllar ] [ arky ] [ sar? ] [ sar ] [ lam ] [ y yn ] [ hükümet ] [ hayaty ] [ tor ] [ ticareti ] [ görü?me ] [ yrk ] [ ski mo ] [ asa ] [ nem ] [ emo ] [ emel ] [ ela ] [ araf ] [ düny ] [ açylar ] [ nazi ] [ arl ] [ rum ] [ çekoslavakya ] [ fitil ] [ tin ] [ ekoslavakya ] [ aç? ] [ hasta ] [ sary ] [ dünyanyn ] [ ykta ] [ ret ] [ ran ] [ teri ] [ s?r ] [ car ] [ çil ] [ frans ] [ tel ] [ geli?me ] [ ypl ] [ iller ] [ erçek ] [ tat ] [ gür ] [ buçuk ] [ r b ] [ kom?u ] [ sal ] [ alt ] [ ller ] [ tasar? ] [ tasar ] [ bary ] [ arlar ] [ sabah ] [ a i ] [ talya ] [ saatle ] [ tik ] [ ura ] [ bel ] [ ki i ] [ rya ] [ lak ] [ 18 yy ] [ kir ] [ her ] [ bun ] [ nsan ] [ dolar ] [ rik ] [ myzrak ] [ hare ] [ manuel ] [ topra ] [ sy a ] [ k?s ] [ kary ] [ dsa ] [ bölgeleri ] [ avu ] [ nya ] [ byt ] [ ?ist ] [ ist ] [ reti ] [ muzaffer ] [ rsa ] [ yön ] [ ta_ k ] [ ta_ kr ] [ parat ] [ cur?a ] [ kala ] [ eti ] [ sap ] [ aralar ] [ lle ] [ gereke ] [ adet ] [ oru ] [ kudsal ] [ mitolojisine ] [ lun ] [ devrindeki ] [ k m ] [ e in ] [ k y ] [ almanla ] [ ilerlediler ] [ ca??ndan ] [ kurama ] [ versay ] [ andla?mas? ] [ bahaneyle ] [ paçavra ] [ amaya ] [ südet ] [ a r ] [ ang ] [ sav ] [ ans ] [ ar da ] [ arm ] [ men ] [ ylan ] [ dala ] [ har ] [ alan ] [ tas ] [ geriler ] [ tazminat ] [ rad ] [ iler ] [ ömür ] [ merik ] [ kler ] [ uluslararas? ] [ n m ] [ uluslararas ] [ rtük ] [ ac?l ] [ ork ] [ imparator ] [ leke ] [ boy ] [ ted ] [ dü?ünce ] [ alma ] [ inç ] [ çük ] [ tan ] [ ilah ] [ nazizm ] [ ülkeleri ] [ lkeleri ] [ sla ] [ süre ] [ ça? ] [ ire ] [ kar? ] [ neme ] [ ikl ] [ hip ] [ h?z ] [ ba? ] [ kötü ] [ nüm ] [ rna ] [ japo ] [ demo ] [ do?ru ] [ ?talya ] [ etin ] [ sind ] [ fa?ist ] [ yararl ] [ slar ] [ diller ] [ akl ] [ kul ] [ zamany ] [ dünya sa ] [ dü? ] [ y?la ] [ ürün ] [ ilik ] [ cady ] [ sesle ] [ ayn ] [ a s ] [ tim ] [ dul ] [ ar? ? ] [ y n ] [ k p ] [ r n ] [ ay? ] [ ad? ] [ an? ] [ t ? ] [ jandarma ] [ ?ik ] [ ista ] [ oli ] [ are ] [ geri ] [ tek ] [ loren ] [ aar ] [ erek ] [ tis ] [ gil ] [ ay a ] [ saa ] [ apo ] [ rec ] [ arn ] [ y ün ] [ ar ? ] [ an ? ] [ y ?l ] [ e ?e ] [ an s ] [ i i ] [ ?l?k ] [ kosla ] [ cüp ] [ t f ] [ k k ] [ i e ] [ ili?ki ] [ k f ] [ sömürge ] [ kaynaklar? ] [ tle ] [ aka ] [ dün ] [ an t ] [ kım ] [ sır ] [ anı ] [ ısı ] [ me ı ] [ yıl ] [ alı ] [ eğe ] [ ayı ] [ bıt ] [ sağ ] [ konu ] [ e ğe ] [ geli ] [ cal ] [ balk ] [ timin ] [ yara ] [ isi ] [ adi ] [ unlu ] [ tini ] [ isin ] [ rlik ] [ irk ] [ aki ] [ san ] [ ani ] [ e ge ] [ att ] [ yas ] [ arğ ğ ] [ kes ] [ mis ] [ görevi ] [ anğ ] [ a n ] [ a t ] [ ar ı ] [ akt ] [ çöz ] [ maz ]
