?stanbul Tüneli Ne Zaman Yap?ld??
?stanbul Tüneli Ne Zaman Yap?ld??
Beyo?lu ile Galata'y? birbirine ba?layan bir yeralt? yolu niteli?indeki 626 metrelik ?stanbul Tüneli'nin yap?m?na,Henri Gavan ad?ndaki bir Frans?z mühendisin 1869 y?l?nda ald??? imtiyazla ba?lanm?? say?labilir. Tasar?y? gerçekle?tirmek için yat?r?m yapacak kimse arayan Henri Gavan ?ngilizler'le anla?m?? ve "Galata'dan Pera'ya ?stanbul Metropoliten Demiryolu" ?irketi kurulmu?tu.
Kaz? i?i 1874 y?l?nda sona ermi? ve tünel çal??maya ba?lam??t?. Bu tünel, Türkiye'deki tek metro'dur.Tünelin resmen aç?lma tarihi 1875 y?l?n?n 17 Ocak günüdür. ?lk tünel arabalar?n?n (vagonlar?n) yanlar? aç?kt?. Elektrik tertibat? olmad??? için, vagonlar gaz lambalar?yla ayd?nlat?l?rd?. Gene bu ilk dönemde yolcular?n hemen hepsi ayakta seyyahat ederlerdi.Turnikeden geçi? ücreti 10 parayd?. Yüksek Kald?r?m'? inip ç?kmak istemeyen halk tünele büyük ra?bet gösterdi.Öyle ki, tüneli 17. 000 ?ngiliz liras?na (yakla??k olarak 650.000 Türk liras? )mal eden ?ngiliz ?irketi, ilk y?l sonunda 50.000 alt?n kazanç sa?lam??t?.
Tünel uzun süre ?irketler taraf?ndan i?letildi ve 1939 y?l?nda devlete geçti. ?. E. T. T. (?stanbul Elektrik-Tramvay-Tünel) taraf?ndan i?letilmesine ba?land? Tünelin geni?li?i 6 metre 60 santimdir. Bu geni?lik üzerine iki hat dö?enmi?tir. Ayn? anda iki ba?tan (Karaköy ve Beyo?lu) hareket eden arabalar, bu raylar üzerinde gidip gelir.
Vagonlar? çeken çelik kablolar uzmanlar,görevliler taraf?ndan s?k s?k incelenmekteyse de, 1876, 1902, 1918, 1921, 1943 kablo kopmas? yüzünden ciddi kazalar olmu?tur. 1943 ten birkaç y?l sonra olan kazada vagonlar tam zaman?nda durdurulmu?, çarp??maya meydan verilmemi?tir.
Tünelin son olarak yenilenmesi yak?n tarihte yap?lm??,bu yenileme hayli zaman ald???ndan tünel uzun süre i?letmeye kapal? kalm??t?. Tünelin ?imdiki düzeni, eski haliyle k?yaslanamayacak kadar moderndir. Eskiden, tünelin Beyo?lu taraf?nda, giri?in kar??s?nda, caddenin öbür yakas?nda bulunan büyük yap?n?n zemin kat?ndaki 150 ?er beygir gücünde iki buhar makinesi, vagonlar? çekmeyi sa?layan gücü verirdi. Bu buhar makineleri çok büyük iki çarka ba?l?yd?.Makineler çal??maya ba?lad??? zaman,çarklardan biri vagonlar? yürüten çelik örme kabloyu sarar,öteki çark da kabloyu koyuverirdi.
O dönemde,tünelde günlük ortalama 225 sefer yap?l?rd?. Gene ortalama olarak hafta aras? günlerde 25.000, tatil günlerinde 40.000 yolcu ta??n?rd? (yaz mevsimlerinde). Ancak, bu say?lar?n ?imdi çok artm?? oldu?unu özellikle belirtmeliyiz. ?stanbul nüfusunun h?zla ve büyük ölçüde artmas?, tünelin ta??d??? yolcu say?s?n? da etkilemi?tir.
İlgili etiketler
[ istanbul ] [ ne zaman ] [ tarih ] [ demir ] [ seyyah ] [ ray ] [ metropoliten ] [ türk ] [ mevsim ] [ para ] [ halk ] [ devlet ] [ ünlü ] [ frans?z ] [ elektrik ] [ mühendis ] [ eski ] [ türkiye ] [ efe ] [ kas ] [ nil ] [ ingiliz ] [ makine ] [ tramvay ] [ tarihi ] [ sefer ] [ aylar ] [ günler ] [ sunu ] [ makinesi ] [ buhar makine ] [ mevsimler ] [ yaz ] [ rklar ] [ metre ] [ ata ] [ yeni ] [ say?lar ] [ gaz ] [ hareket ] [ hepsi ] [ arp ] [ van ] [ kuru ] [ göster ] [ tünel ] [ araba ] [ z m ] [ k r ] [ k l ] [ lamba ] [ bal ] [ metro ] [ çark ] [ ayak ] [ buhar makinesi ] [ 1921 ] [ nüfus ] [ say ] [ ali ] [ say? ] [ ark ] [ ölçü ] [ ta? ] [ maya ] [ r ya ] [ üre ] [ dev ] [ demiryolu ] [ mu? ] [ çelik ] [ elik ] [ sa? ] [ arabalar ] [ istanbul nüfusu ] [ çel ] [ alt?n ] [ türk liras? ] [ buhar ] [ aslan ] [ kat? ] [ ay?lar ] [ çekme ] [ ekme ] [ tala ] [ let ] [ lek ] [ a??n ] [ gen ] [ çi? ] [ dem ] [ güç ] [ lama ] [ art ] [ ni? ] [ çal??ma ] [ nike ] [ ç?? ] [ maki ] [ n r ] [ ?irket ] [ irket ] [ aras ] [ görev ] [ gaz lambalar? ] [ elek ] [ lektrik ] [ lira ] [ ak?n ] [ gaz lambalar ] [ irin ] [ duru ] [ par ] [ beygir ] [ hafta ] [ lambalar ] [ paraü ] [ ten ] [ etki ] [ veri ] [ rev ] [ ?rk ] [ a??k ] [ ya y ] [ kara ] [ dü?ün ] [ turnike ] [ koy ] [ vagon ] [ kaza ] [ gaz lamba ] [ altyn ] [ kablo ] [ 1869 y?l? ] [ gal ] [ emin ] [ gelir ] [ diki ] [ ylk ] [ 1869 ] [ cad ] [ kap ] [ sayylar ] [ pal ] [ katy ] [ ilk ] [ ince ] [ kaz? ] [ kaz ] [ meydan ] [ hat ] [ modern ] [ zaman? ] [ neler ] [ ram ] [ areket ] [ sar? ] [ sar ] [ nüfusu ] [ yrk ] [ asa ] [ s?k ] [ metr ] [ nem ] [ tatil ] [ araf ] [ ayylar ] [ vagonlar? çeken ] [ köy ] [ sary ] [ ret ] [ o k ] [ car ] [ frans ] [ tel ] [ erçek ] [ tey ] [ tat ] [ durdu ] [ ayd?n ] [ alt ] [ yeralt? ] [ yeralt ] [ tasar? ] [ tasar ] [ kazy ] [ bat? ] [ bat ] [ nam ] [ rik ] [ aft ] [ hare ] [ ist ] [ reti ] [ ocak ] [ lata ] [ k m ] [ k s ] [ sonu ] [ amaya ] [ i ne ] [ arkl ] [ orta ] [ ati ] [ a tarihi ] [ an ad ] [ ans ] [ men ] [ talama ] [ tre ] [ ynler ] [ har ] [ yaz m ] [ tas ] [ çarkl ] [ yap?m ] [ ac?l ] [ düzen ] [ k ra ] [ l ca ] [ ba? ] [ inç ] [ kaç y?l ] [ sla ] [ kazan ] [ süre ] [ ça? ] [ sona ] [ h?z ] [ rmi ] [ türk liras ] [ gaz lambalary ] [ imtiyaz ] [ zamany ] [ resmen ] [ zan ] [ sek ] [ c?? ] [ yat?r?m ] [ ?stanbul ] [ stanbul ] [ a?tan ] [ tim ] [ a ar ] [ l m ] [ adl ] [ al? ] [ ay? ] [ ad? ] [ oli ] [ are ] [ res ] [ tek ] [ gil ] [ bey ] [ i?letme ] [ üü? ] [ ar ? ] [ an ? ] [ an s ] [ tle ] [ an t ] [ ırk ] [ sır ] [ çığ ] [ zelli ] [ geli ] [ cal ] [ emir ] [ ari ] [ dis ] [ isin ] [ irk ] [ e ge ] [ yas ] [ akin ] [ dönem ] [ disi ] [ çağ ] [ ar ı ]
