Matbaay? Kim ?cat Etti?
Matbaay? Kim ?cat Etti?
Tarih kaynaklar?, M. Ö. 5. yüzy?lda Yunanistan'da,daha sonra Roma ve Do?u uygarl?klar?nda kitapç?l???n bilindi?ini belirtmektedirler. Bu kitaplar,bir ki?i metni okurken çok say?da kölenin elle yazarak ayr? ayr? nüshalar haz?rlamas? ?eklinde ço?alt?l?yordu. Yazma kitaplar?n en eski tarihlisi ve eski M?s?r mezarlar?nda bulunan, cenaze törenlerine ili?kin yaz?lar?n yaz?ld??? papirüs M. Ö. 4. yüzy?la kadar kullan?lm??, daha sonralar? bunun yerini par?ömen alm??t?r. Manast?rlarda yayg?n ölçüde kullan?lan par?ömen çok pahal?yd?. Par?ömen üzerine yaz?lm?? kitaplar daha da pahal?ya sat?l?yor, bunlardan ancak rahipler ve varl?kl? ki?iler yararlan?yorlard?.
10. yüzy?lda, Çinliler tahtaya oyulmu? resim ve yaz?lar? ipe?e basarak ço?altma tekni?ini uygulad?lar. Sonralar? kal?p olarak pi?irilmi? kil tabakalar? kullan?ld?.Dünya tarihinde ilk gazete, 12. yüzy?lda Pekin'de ipek üzerine bas?lan bir gazeteydi. Buna kar??l?k, Avrupal?lar daha geri kalm?? durumdayd?lar. Elle yazarak ço?altma tekni?i 15. yüzy?la kadar devam etti. Okuma yazma bilenlerin artmas?, yeni bulu?lar, feodal bask?lar?n yer yer gev?eyip çözülmesi ve insanlar?n dünyaya bak??lar?nda,dünya görü?lerinde daha geni? ufuklar aç?lmas?, kitap okuyanlar?n, okumak isteyenlerin de ço?almas?na sebep oldu.
Almanya'n?n Mainz ?ehrinde dökümcülük yapan Gutenberg, 1438 y?l?nda iki Almanla bir bas?n i?leri ortakl??? kurdu?unda yukarda belirtilen gerçe?in fark?ndayd?. En büyük emeli bas?m i?ini daha kolay ve daha ucuz yapacak bir tasar?y? gerçekle?tirmekti. Akl?n? bu do?rultuda çal??t?r?rken, Çinlilerin çok eskiden beri tek tek harflerle yaz? dizdiklerini bilmiyordu. Çal??malar?n? gitgide yo?unla?t?rarak, ortakl?k etti?i iki Almanla bir bask? makinesi yapmay? ba?ard?. Önce yaz? dizimi için demirden harfler dökmü?tü. Demir harfler par?ömeni ezip deldiler. Bunun üzerine kur?un dökümlü harfler haz?rlad?. Asl?nda tahtadan bir pres olan bask? makinesinde ilk bask?y? yapt?. 1444 y?l?nda bir bas?mevi kurdu. 1446da Latince dilbilgisi konulu ilk kitab? bast?, yay?nlad?. ?lk bask? makinesi saatte ancak 60 tabaka ka??da bask? yapabiliyordu. Latince dilbilgisi kitab?n?n ard?ndan, bir takvim, bir de ?iir kitab? bast?. Ancak Gutenberg'in cad? ba?lang?çta hakk? olan ilgiyle kar??lanmad?. Alt? y?l süren bir çal??ma sonucu 1282 sayfal?k ?ncil'in sat???,borçlar?n? kar??lama?a bile yetmemi?ti.Bu borçlar dolay?s?yla,bask? makinesi ve harf kal?plar?na haciz kondu. Gutenberg y?lmam??t?. Birkaç y?ll?k bir çal??madan sonra daha küçük bir makine yapt? ama, gene ba?ar? sa?layamad?. ?cad? tam anlam?yla de?erlendirilmedi?i için bütün ömrünü s?k?nt?yla geçirdi.
Gutenberg'in hayat?n?n son y?llar?nda, Hollanda, Almanya ve Fransa'da yeni bask? makineleri yap?ld?. Tez zamanda matbaac?l?k Avrupa'ya yay?ld?. Tahta bask? makinesi 18. yüzy?la kadar kullan?ld? ve bu yüzy?l içinde, bir Frans?z demirden bask? makinesi yap?m?n? gerçekle?tirdi. Makinenin bask? h?z? da artm??t?. Art?k saatte 200 tabaka ka??t bas?yordu.
Kazanç sa?layamasa bile Gutenberg'in büyük amac? gerçekle?mi?, insanl?k için çok de?erli bulu?u yayg?n ölçüde kullan?lmaya ba?lam??t?.
İlgili etiketler
[ kim icat etti ] [ insan ] [ avrupa ] [ tarih ] [ dünya ] [ demir ] [ ayna ] [ ka??t ] [ papirüs ] [ çinliler ] [ saat ] [ kaynak ] [ bulu?lar ] [ ?iir ] [ yunan ] [ büyü ] [ fal ] [ alman ] [ frans?z ] [ yunanistan ] [ yazar ] [ roma ] [ yaz? ] [ ölçü ] [ matbaa ] [ eski ] [ gutenberg ] [ tahta ] [ m?s?r ] [ üre ] [ hac ] [ maya ] [ cat ] [ ordu ] [ icat ] [ mu? ] [ zaman ] [ makine ] [ latin ] [ bask? makinesi ] [ ipek ] [ tarihi ] [ say? ] [ dil ] [ emi ] [ takvim ] [ kitab ] [ makinesi ] [ kum ] [ gazete ] [ say ] [ ark ] [ iir ] [ inliler ] [ yaz ] [ kuma ] [ ulu ] [ dev ] [ kitap ] [ yeni ] [ bask? makineler ] [ bask? makineleri ] [ insanlar ] [ gaz ] [ fransa ] [ r ya ] [ resim ] [ görü?ler ] [ hollanda ] [ t?r ] [ par?ömen ] [ çözülme ] [ a a ] [ k r ] [ e ya ] [ i ki ] [ ren ] [ ?s? ] [ ütü ] [ tay ] [ eski m?s?r ] [ bilgi ] [ anlam? ] [ anlam ] [ ki?i ] [ icad ] [ ilk gazete ] [ kal?p ] [ yeni bulu?lar ] [ eri ] [ man ] [ ada ] [ ini ] [ kar ] [ lir ] [ ar? ] [ kur?un ] [ ara ] [ hayat? ] [ hayat ] [ ni e ] [ sa? ] [ e il ] [ ebe ] [ devam ] [ eza ] [ bulu? ] [ bulu ] [ pan ] [ önce ] [ nce ] [ bas?mevi ] [ mal ] [ ahi ] [ kim icat ett ] [ eki ] [ matba ] [ hal ] [ bor ] [ yaya ] [ köle ] [ çal??ma ] [ hal? ] [ a k ] [ tabak ] [ çin ] [ med ] [ yer ] [ zar ] [ kad ] [ odun ] [ din ] [ gen ] [ ayy ] [ masa ] [ kad? ] [ bask? ] [ baskül ] [ bask ] [ dem ] [ k?? ] [ rl?k ] [ güç ] [ lama ] [ art ] [ ni? ] [ ay? ] [ tu? ] [ akü ] [ tak ] [ gün ] [ ç?? ] [ yeri ] [ maki ] [ yün ] [ mac ] [ cin ] [ lenin ] [ uygarl? ] [ kky ] [ uygarl ] [ k?m ] [ kül ] [ lan ] [ ele ] [ bul ] [ k?l ] [ nist ] [ bas?n ] [ cenaze ] [ duru ] [ par ] [ matbaay? ] [ matbaay ] [ varl?k ] [ far ] [ y?l ] [ y?llar ] [ lara ] [ maç ] [ ten ] [ almanya ] [ bil ] [ k?y? ] [ ?rk ] [ 200 ] [ tyr ] [ nak ] [ kola ] [ ya y ] [ ilk b ] [ as? ] [ kil ] [ insanl?k ] [ ask? ] [ kaza ] [ ask ] [ yay ] [ avr ] [ eli ba ] [ nesin ] [ harfler ] [ kim ] [ varlyk ] [ imi ] [ edi ] [ oda ] [ sat?? ] [ sat ] [ tören ] [ pres ] [ basky ] [ ylk ] [ e?in ] [ amy ] [ cad ] [ d?n ] [ cad? ] [ aman ] [ da y ] [ bas?m ] [ dizi ] [ kaynaklar ] [ bas ] [ ne yapt? ] [ pal ] [ ne yapt ] [ den ] [ ak? ] [ am? ] [ uygarl?klar ] [ izim ] [ rak ] [ yarar ] [ bak ] [ kon ] [ bilin ] [ s?la ] [ ilgi ] [ ilk ] [ anlamy ] [ ince ] [ kaz ] [ rler ] [ kyyy ] [ ?pl ] [ matbaaü ] [ ast ] [ pir ] [ ytü ] [ dede ] [ neler ] [ tabakalar ] [ b?t ] [ al? ] [ dün ] [ dini ] [ linde ] [ tabaka ] [ mat ] [ yyllar ] [ arky ] [ döküm ] [ sar? ] [ sar ] [ lam ] [ basyn ] [ hayaty ] [ hak ] [ yrk ] [ manda ] [ yazy ] [ asa ] [ s?k ] [ uygarl?k ] [ emel ] [ arda ] [ do?u ] [ kady ] [ bili ] [ düny ] [ saty ] [ arl ] [ rum ] [ töre ] [ tin ] [ haly ] [ eva ] [ aç? ] [ t?n? ] [ kü? ] [ basky makinesi ] [ harf ] [ sary ] [ ran ] [ tyny ] [ s ol ] [ s?r ] [ basymevi ] [ uygarlyklar ] [ çil ] [ nlar ] [ frans ] [ a??t ] [ ypl ] [ lis ] [ erçek ] [ tey ] [ de?er ] [ r b ] [ alt ] [ tasar? ] [ tasar ] [ arlar ] [ a i ] [ e?e ] [ bel ] [ yama ] [ zara ] [ kalyp ] [ basym ] [ bun ] [ künt ] [ nsan ] [ dökümcülük ] [ basky makineleri ] [ gut ] [ asky ] [ yun ] [ nya ] [ byt ] [ ist ] [ s?k?nt? ] [ kol ] [ yaz?lar ] [ feodal ] [ yuka ] [ rahip ] [ manast?r ] [ kala ] [ ile ] [ yazm ] [ yeni bulu_lar ] [ baa ] [ alar ] [ ena ] [ lle ] [ ehr ] [ an? ] [ lun ] [ sayfal? ] [ i ik ] [ k sa ] [ e e ] [ e in ] [ k s ] [ k y ] [ sayfal ] [ da la ] [ almanla ] [ sonuç ] [ sonu ] [ a r ] [ orta ] [ amaç ] [ ama ] [ ati ] [ ang ] [ zet ] [ çal??malar? ] [ a tarihi ] [ ans ] [ ar da ] [ men ] [ ylan ] [ har ] [ tas ] [ latince ] [ iler ] [ ine ] [ ço?alma ] [ kler ] [ n m ] [ rtük ] [ yap?m ] [ ac?l ] [ k ra ] [ ilk kitab ] [ ad? ] [ ted ] [ ili ] [ oku ] [ alma ] [ inç ] [ çük ] [ basky makineler ] [ yüzy?l ] [ tan ] [ kaç y?l ] [ ki?iler ] [ yay?n ] [ borçlar ] [ kle ] [ kazan ] [ süre ] [ ça? ] [ ikl ] [ hip ] [ h?z ] [ ba? ] [ a?ar ] [ do?ru ] [ ba?ar? ] [ sind ] [ yararl ] [ ba?ar ] [ eli ] [ akl ] [ kul ] [ bilgisi ] [ zan ] [ y?la ] [ kitaplar ] [ c?? ] [ cady ] [ ayn ] [ a s ] [ çat ] [ in? ] [ a ar ] [ y n ] [ k p ] [ ta? ] [ di? ] [ adl ] [ azar ] [ ba?a ] [ ista ] [ res ] [ ka??d ] [ geri ] [ tek ] [ bulu?u ] [ yap ] [ saa ] [ irden ] [ ilin ] [ ay?n ] [ mezar ] [ üü? ] [ an s ] [ ak c ] [ i i ] [ ?l?k ] [ k k ] [ i e ] [ lar ] [ ili?ki ] [ çinli ] [ inli ] [ kaynaklar? ] [ aka ] [ kım ] [ sır ] [ anı ] [ bıt ] [ konu ] [ tağ ] [ çığ ] [ tuğ ] [ cal ] [ yara ] [ isi ] [ emir ] [ ari ] [ irk ] [ aki ] [ san ] [ ani ] [ att ] [ ayg ] [ akin ] [ ipl ] [ ekin ] [ çağ ] [ anğ ] [ a y ] [ a t ] [ ka k ] [ çöz ]
