Bilim Ve Teknik Canlılar Din Edebiyat Genel İnsan Ve İnsan Sağlığı Mimari Mitoloji Müzik Önemli Bölgeler Sanat Tarih Toplum Ve Toplum Yapısı Yeryüzü Ve Dünya
Estergon Kalesi Nedir?
Türk tarihinde ayr? bir yeri olan ve üzerine "Estergon kalesi su ba?? hisar. Bayku?lar ça??r?r bülbüller susar. Kafir bayra??n? burcuna asar diye türküler yak?lan Estergon kalesi, Tuna ve Gran nehirlerinin kav?a??nda, Budin'ink?rk be? kilometre kuzeybat?s?nda idi. 1543 y?l?nda Kanuni Sultan Süleyman taraf?ndan fethedilerek burçlar?na Osmanl? sanca?? çekilmi?ti.
Tarihçilerin "Menkus" diye and?klar? Koca Sinan Pa?azade Mehmet Pa?an?n dü?man kar??s?nda bo?ubo?una yenilip , kuvvetlerinin bozguna u?ramas? üzerine, Nemçe ordular? ba?kumandan? Prens Mansfeld,2 A?ustos 1595 de Estergon kalesini muhasara etti. Muhasarada Prens Mansfeld yaln?z de?ildi. Alman, Macar, Bohemya, Leh, Çek ve ?talyan kuvvetleri de yan?nda yer alm??t?.Böylece Nemçe Prensinin kuvveti 80 binin üzerine ç?km??t?. Kalede ise,Anadolu Beylerbeyi Lala Mehmet Pa?a kumandas?nda, sadece be? bin kadar Türk yi?idi bulunuyordu.
Seksen bin ki?ilik kuvvete be? bin yi?idin kar?? koymas?na imkan yoktu.Üstelik kalede yeterince yiyecek ve su da yoktu. Dü?man kalenin iki gün bile dayanamayaca??n? san?yordu.Daha ilk hücumda sert bir savunma ile kar??la?an Prens Mansfeld, hemen elindeki 42 topu mevzilendirip korkunç bir ate? ya?muruna ba?lad?. O s?rada kalede bulunan me?hur tarihçi ?brahim Peçevi'nin ifadesine göre dü?man bu küçücük kaleye günde en az 2000 mermi at?yordu.
Günler geçiyor, fakat kale dayanmaya devam ediyordu Nemçe kuvvetleri art?k kar??lar?nda intihara karar vermi? bir kuvvet bulundu?unu anlam??lard?. Aradan üç hafta geçmi? fakat dü?man emeline kavu?amam??t?. Prens Mansfe kar??s?ndaki dü?man?n kahramanl??? önünde dize geldi ve kendisi ile temasa geçen tarihçi ?brahim Peçevi kanal? ile Lala Mustafa Pa?aya, kaleyi bo?altt??? takdirde bütün askeri ile serbestçe istedi?i yere gidebilece?ini, k?llar?na bile dokunulmayaca??n? bildirdi.
Lala Mustafa Pa?a,önce bu teklifi kabul etmedi. Sonuna kadar sava??p, ?ehitlik mertebesine ula?man?n kaleyi teslim etmekten "yeg" oldu?unu ileri sürdü. Fakat, etraf?ndaki kumandanlar kaleyi vermenin ma?lubiyet say?lm?yaca??n? hem "Allan?n inayeti ile emanetin k?sa sürede geri al?nabilece?ini" söylemeleri üzerine, ileri sürülen teklifi kabul etti.
Kale 28 günlük kanl? bir savunmadan sonra bo?alt?ld?. Lala Mustafa Pa?a,yenilmi? bir kumandan gibi de?il,galip bir kuvvetin kumandan? gibi askerlerinin önünde kaleden ayr?ld?. Nemçe kuvvetlerinin önünden geçerken bütün kumandan ve askerler bu kahraman kumandan? adeta hürmetle selaml?yorlard?.
Lala Mustafa Pa?a tam on y?l dü?man eline b?rakt??? "emaneti" tekrar geri alman?n hayali ile ya?ad?. Nihayet bekledi?i gün gelmi?ti. 29 A?ustos 1605 tarihinde kaleyi muhasara etti. Gaziler biran önce kalenin burçlar?na ç?kmak için sab?rs?zlan?yorlard?. Onlar?n önüne geçebilecek durdurabilecek bir kuvvet tasavvur dahi edilemezdi. Y?llard?r bekledikleri gün gelip çatm??t? nihayet. On y?l önce verdikleri emaneti ne pahas?na olursa olsun geri alacaklard?.
Muhasara tam bir ay sürdü. 29 Eylül 1605 de Türk gazileri, Estergon'un burçlar?na ?anl? sancaklar?n? çekmi?, on y?l evvel b?rakt?klar? emaneti geri alm??lard?.
Kalori Nedir ?
Günümüzde herkes ald??? kaloriye dikkat gösteriyor, titizlikle kontrol ediyor. Daha ileri gidilerek, baz? lokantalarda hangi yemeklerin ne kadar kalori ihtiva ettikleri bile belirtilmektedir. Kalorinin ne demek oldu?unu ve vücudumuzla ilgili rolünü daha aç?k seçik anlamak için, genel anlam?yla "beslenme" ne demektir onu görelim.
Ça?da? bilim seviyesi bile,bir hücrenin "besini" enerjiye nas?l dönü?türdü?ünü aç?klayamamaktad?r. Sadece bunun böyle oldu?unu, yani besinin hücreler taraf?ndan enerjiye dönü?türüldü?ünü biliyoruz. Ayr?ca, vücut hücrelerinin niçin belirli besinlere ihtiyac? oldu?unu da izah edemiyoruz.
Halen kesinlikle bilinen,bünyemizde parçalan?p ayr??an besinin oksijenle ili?kisidir. Oksijenin buradaki rolü,t?pk? bir akaryak?t gibi "yak?c?" görevini yerine getirmektir. ??te yak?t ve yakma konusunda kullan?lan ölçü, "kalori" deyimiyle belirtilmektedir.
Bir "gram kalori",bir gram (bir santilitre) suyun ?s?s?n? bir derece yükseltmek için gereken ?s? miktar?d?r."Büyük kalori" bunun 1000 kat?d?r. Yiyeceklerin enerji de?erinin belirtilmesinde genellikle "büyük kalori" ölçüsü kullan?l?r.
Yanan her tip besin maddesi belirli say?da kalori verir. Örne?in, 1 gram protein 4 kalori sa?lar.Vücut enerji için hangi yak?t?n kullan?ld???n? önemsemez. Esas olan,hayatiyeti sürdürmek için gereken,buna yeterli enerjinin sa?lanmas?d?r.
Vücudun ihtiyac? olan kalori miktar?, söz konusu kimsenin yapt??? i?le ilgilidir. Sözgelimi, yakla??k olarak 50 kiloluk bir kimsenin her gün için 1680 kaloriye ihtiyata vard?r. Fakat bu durum, tam bir dinlenmeyle geçirilen gün içindir. E?er masa ba?? i?i gibi yorucu olmayan bir ?eyde çal???yorsa, vücudun kalori ihtiyac? her gün için 3360 kaloriye ç?kar .A??r i?te çal???yorsa, vücudun sa?l?kl? ve gerekti?i gibi çal??mas? 6720 kaloriye bakar.
Çocuklar?n kalori ihtiyac? yeti?kinlerden daha fazlad?r. Çünkü daha ya?l? kimselerin vücudu yakma i?ini çabuk yapamaz. Vücut için normal yak?c?lar (yak?tlar),karbonhidratlar, ?eker ve ni?astad?r. K???n daha fazla kalori kullanmam?z gerçekten ilginç bir noktad?r.
E?er gere?inden fazla kalori al?rsak, vücut bunun yeteri kadar?m yakar, geri kalan? da depo eder. Günde üçte birinden fazlas? depolanan kalori "?i?manl?k" haline sebep olur. Ald???m?z kaloriyi dikkatle kontrol etmemizin gereklili?i de bundan do?maktad?r.
Nikotin Nedir ?
Yabanc? dergilerdeki sigara ilanlar?n?n hemen hepsinde "zifti ve nikotin yüzdesi daha az" yaz?s?n? okuruz. Zift hepimiz taraf?ndan bilinen bir ?eydir ama nikotinin ne oldu?unu hiç merak ettiniz mi? ?nsanlar sigarada nikotin yüzdesinin dü?ük olmas?n? niçin isterler acaba?
Sigara içen kimseler bunu s?rf i? olsun diye yapmazlar tabii. Bunu al??kanl?k edinmelerinde belirli nedenler vard?r.?çilen sigara sinir sistemi üzerinde belli ölçüde yat??t?r?c?, yumu?at?c? bir etki yarat?r. Duyulan yorgunluk hissini adeta gizler. Bu nedenle,yorulmu?ken sigara içen bir kimse yorgunlu?unu giderdi?ini zanneder. Daha ötesi, sigara içmenin hayal gücünü uyarmak bak?m?ndan da belirli ölçüde etkisi oldu?u ileri sürülmektedir. Onun için, baz? kimseler sigara içerek daha iyi çal??abildiklerini söylerler.
Tütünün yap?s?ndaki belli ba?l? maddelerden biri nikotindir. Tütünden ayr??t?r?lan saf nikotin do?rudan do?ruya zehir etkisi yapar. Ancak, sigara içenlerin vücuduna saf nikotin etkisi sözkonusu olamaz. Nikotin, tütün yapraklar?nda bulunan kokulu,renksiz, zehirli bir s?va maddedir. Kimyasal özellikleri bak?m?ndan "alkaloit" ler s?n?f?ndand?r.?lk kez 1328 y?l?nda, Posselt ve Reimann taraf?ndan tütün yapraklar?ndan elde edilmi?tir. Nikotin kelibesi, tütünü ilk olarak Fransa'ya getiren Lizbon elçisi Jacques Nicot'un ad?ndan gelmektedir.Tütünle ve az al?nd??? zaman canland?r?c?,uyar?c? etkiler yapan nikotin, çe?itli bezlerin salg?lar?n? artt?r?r. Kan bas?nc?n? yükseltir. Tütün yapraklar?yla yap?lan sigaralar?n içiminde, nikotinin yakla??k olarak 1/3 ile 1/7'si ?s? etkisiyle buharla??r, dumanla uçup gider. Bunun için zehirlenme olmaz. Geri kalan nikotinin de az bir k?sm? nefes borusu yoluluyla ci?erlere gider ve kana geçer. Orada çe?itli bile?ikler taraf?ndan i?lem görür. Metil piridinyum hidroksit haline gelir , suda çözülür ve idrarla d??ar? at?l?r.
Görüldü?ü gibi bünye nikotini normal bir i?lemle d??ar? atmakta ve onun zararl? etkisinden kendini kurtarmaktad?r.
Nikotin'in kimyasal formülü CoH4N2 dir. 247 derecede kaynar, yo?unlu?u 1. 033 tür. Birçok tütün türünde nikotinin mevcudiyetinin oran? % 2 ile 7 aras?ndad?r. Türk tütününde nikotin yüzdesi son derece dü?üktür. ?yi Havana tütününde de nikotin gayet azd?r. Nikotin böceklere, ha?arata kar?? toz ve s?v? ilaçlar?n yap?m?nda kullan?l?r.
Saf nikotinin çok az miktarda olan? bile nabz?n at??lar?n? dü?ürür,kusmaya,halsizli?e,so?uk ter dökülmesine ,halsizli?e, göz kararmas?na yol açar. Filtreli sigaralar, tütünde mevcut nikotinin daha az?n?n vücuda girmesinde büyük rol oynamaktad?r.
Telefon tu?lar?nda neden ç?k?nt?lar var?
Günümüzde hayat?m?z?n ayr?lmaz bir parças? haline gelen cep telefonlar?n?n '5' tu?u üzerindeki ç?k?nt?ya hiç dikkat ettiniz mi? Bu ç?k?nt? en ortadaki tu?u el yordam? ile bularak, tu?lamay? bakmadan yapabilmeyi sa?lar.
Büyük bir ihtimalle bilgisayar?n?zdaki klavyede 'F' ve 'J' ya da 'A' ve 'K' tu?lar?nda da böyle birer ç?k?nt? oldu?unu fark et-memi?sinizdir. Bu ç?k?nt?lar da klavyeye bakmadan yazanlarda her iki elin klavyenin ortas?n? bulmas?nda yard?mc? olur.
Yine gözden kaçan bir ayr?nt? ise tu?lar?n dizili? ?eklidir. Telefondaki tu?larda en üst s?rada l, 2 ve 3 rakamlar? yer al?rken bilgisayar?m?zda ve hesap makinemizde tam ters ?ekilde 7, 8 ve 9 rakamlar? dizilmi?tir. Bu dizili? ?eklinde hesap makinelerini ve bilgisayarlar? yapanlar, en süratli hesaplamay? esas alm??lard?r. Tarihi çok daha eski olan telefonun ba?lang?c?nda ise, h?zl? tu?lama pek önemli kabul edilmemi?tir. Ancak ev kad?nlar? aras?nda yap?lan bir ara?t?rmada, telefondaki dizili?in onlara daha kolay geldi?i ve daha süratli uygulayabildikleri saptanm??t?r.
Bilmem hiç dikkat ettiniz mi, telefondaki tu?lar?n içinde ' l' ve 'O'in üstünde hiç harf yoktur. Ama daha ?a??rt?c? bir tespit ise, birçok telefonda mevcut harflerin içinde 'Q' ve 'Z' harflerinin bulunmamas?d?r.
Günümüzde yayg?n olarak acil servis (112), yang?n ihbar (110), polis imdat (155) ve alo trafik (154) gibi acil hizmetlere l ile ba?layan, üç haneli numaralar verildi?i için, e?er l tu?unun üzerinde de harfler olsa idi, cep telefonunuzla bir mesaj gönderirken, daha üçüncü harfte bu servislerden birine otomatik olarak ba?lanabilir ve bunlar?n santrallerini lüzumsuz i?gal edebilirdiniz.
'O' ise bilindi?i gibi dahili santrallerde operatöre ula?mada, ?ehirleraras? numaralarda ve cep telefonlar?nda ilk çevrilen numarad?r. E?er bu 'O' tu?unun üzerinde harf olsayd?, daha o harfe basar basmaz do?rudan santrale ba?lanacak ve santrallerin kilitlenmesine sebep olabilecektik.
Tabii telefonun üzerinde zaten on tane olan rakam tu?lar?n?n ikisine harf koyamay?nca, geriye kalan 8 tu?a 24 harf yerle?tiri-lebilmi? ve bu durumda ?ngilizce'de en az kullan?lan 'Q' ve 'Z' harfleri tu?lar?n üzerinde yer alamam??t?r.
?imdiki cep telefonlar?nda ' l' ve 'O'?n üzerinde hala harf yok ama teknolojinin geli?mesi sayesinde, bir tu?a dört harf konula-bildi?inden 'Q' 7 tu?unda, 'Z' ise 9 tu?unda kendilerine yer bulabilmi? durumdalar.
Kan Hastal?klarla Nas?l Sava??r?
Akyuvarlar?n (beyaz küreciklerin)ço?u alyuvarlardan büyüktür. Buna kar??l?k, kandaki akyuvar say?s? alyuvara oranla azd?r. Yakla??k olarak,her 800 alyuvara kar??l?k bir akyuvar vard?r. Akyuvarlar belirli bir biçime,?ekle sahip de?ildir. ?ekil de?i?tirerek hareket ederler.
Herhangi bir yoldan vücuda girmi? zararl? bir bakterinin sebep oldu?u hastal?kla sava?mak, daha do?rusu hastal???n öncüsü bakteriyi yok etmek, akyuvar?n görevidir.
Bir bakteriyi ortadan kald?rmak için, akyuvar bakteriye do?ru hareket eder. Onu kaplar. Bu kaplama bir nevi yutmakt?r. Bakteri akyuvar?n içine girdi?i an sindirilir.
Büyük say?da zararl? bakteri kan? kaplad???nda,vücut otomatikman akyuvar say?s?n? artt?r?r. Bu akyuvarlar,kemik iç yap?s?ndaki ilik taraf?ndan üretilir. Belirli bir süre sonra, kan bakterileri yok edecek ölçüde (say?da)akyuvara sahip olacakt?r.
?ükrü Kaya (1884 - 1959)
Türk siyaset ve fikir adam?, ?stanköyde do?mu?tur. Ö?renimini Hukuk Fakültesinde tamamlam?? ve bir süre de Fransa da okumu?tur. Birinci Dünya Sava?? s?ras?nda siyasi hayata at?lm?? sava? sonunda Maltaya sürülmü?tür. ?zmir Belediye Ba?kan? bulundu?u s?rada Mu?ladan milletvekili seçilmi?, ?çi?leri Bakan? olmu?tur. Uzun y?llar bakanl?k ve C.H.P. Genel Sekreterli?i yapm??t?r. 1938 y?l?ndan itibaren siyasi hayattan çekilmi?, çe?itli gazete ve dergilerde siyasi ve bilimsel yaz?lar yazm??, bir çok eserler vermi?tir.
Gladyatör nedir?
Eski Romada, halk?n ve imparatorlar?n e?lenmeleri için tertip edilen oyunlarda, bir birleriyle ölesiye dövü?en yada aslan, kaplan gibi y?rt?c? hayvanlarla dövü?türülen kimselere verilen ad. Gladyatörler, esirler, köleler ve mahkûmlar aras?ndan seçilirdi. ?çlerinde isteyerek dövü?enler oldu?u gibi, zorla ölüm kavgas?na kat?lanlar da vard?. Dövü?çüler, imparatorun locas? önünden geçerken Selam Sezar, ölüme gidenle,seni selaml?yorlar diye selam verirler ve kavgaya giri?irlerdi. Yap?lan dövü? s?ras?nda, kuvvetli gelenin zay?f? öldürmesi imparatorun ya da halk?n i?areti üzerine olur ve yenilen, yenen taraf?ndan derhal öldürülürdü.
Büyük anfiteatr meydan?nda ve onbinlerce seyircinin kat?lmas?yla yap?lan dövü?ler, bazen yüzlerce çift aras?nda olur ve saatlerce devam ederdi. ?mparator Iitus zaman?nda hayvanlarla yap?lan dövü? s?ras?nda bir H?ristiyan papaz?n, yenenden, yenileni Tanr? ad?na ba???lamas?n? istemesi üzerine seyirciler papaz? öldürmü?ler; bunun üzerine dövü?ler imparator taraf?ndan yasak edilmi?tir.
Bu kanl? e?lenceler, Romada 264 y?l?ndan 404 y?l?na kadar sürmü?tür.
Kanser Nedir?
Herkesin bildi?i gibi,kanserle sava? için ak?l almayacak ölçüde paralar harcanmaktad?r.Ba?ta t?p olmak üzere, bütün bilim dallar?nda kansere kar?? koruyucu, kanserden kurtar?c? çareler bulmak için ara?t?rmalar yap?lmaktad?r.
Basit ve k?sa bir tan?mlama gerekirse, "kanser" insan sa?l???n?, insan hayat?n? tehdit eden, karanl?k bir bulut gibi gölgeleyen en büyük tehlikedir.
Konunun çok ayr?nt?l? olmas? nedeniyle.burada kanseri genel çizgiler niteli?inde aç?klayaca??z. Bu kadar? bile kanserin nice tehlikeli,öldürücü oldu?una ili?kin fikir edinmeniz için yetecektir san?yoruz.
Kanser, vücutta genel ve normal büyüme (geli?me) düzeninden sapan, bu düzeni izlemeyen devaml? bir geli?me halidir. Kanseri meydana getiren hücreler, vücudun çe?itli k?s?mlar?nda ,kanserin ba?lad??? yerden çok uzakla?acak ?ekilde yay?lm?? olabilirler. Bunu önlemek, kanseri ba?lad??? noktada yok etme?e, oradan almaya ba?l?d?r. Aksi takdirde ,kanser insan? ölüme götürecektir.
Vücuttaki hücreler devaml? olarak geli?irler.Y?pran?p yok olduklar?nda,bunlar?n yerini ayn? türden yeni hücreler al?r. Fakat kanserli hücreler vücudun normal hücrelerinden farkl? görünü?te olup,fonksiyonlar?,eylemleri de farkl?d?r.
Ba?lad?klar?, olu?tuklar? yerde, vücudun o k?sm?ndaki yeni, genç hücreler gibi görülebilirler. Ancak, mikroskop alt?nda bak?ld?klar? zaman hemen tan?nacaklard?r.
Kanser hücreleri bölünüp say?ca ço?al?rlarken,tüm büyüme haline gelmez, üremeyi durdurmazlar. Aksine genç hücreler olarak kal?r,zararl? (habis) hale gelinceye kadar ço?alma?a devam ederler.Büyüyen kanser hücreleri bir noktada kalmayacak,ayr?lacak,normal hücreler aras?nda yay?lacakt?r. Zamanla öylesine artarlar ki,vücudun bu kesimindeki normal hücreler devaml? çal??ma, hatta hayatta kalma olana??n? kaybederler. Kana geçen kanser hücreleri, vücudun daha uzak kesimlerine de ta??n?r. Orada,normal hücrelerin eylemlerini durduracak, onlar?n hayatiyetine son verecek bir oranla,kitlele?mecesine ço?al?r,büyürler.
Kanserin yay?lmas?, hiç de?ilse geli?mesi önlenemedikçe, hastan?n ölümü kaç?n?lmaz bir sonuçtur. Vaktinde ve gecikmeksizin kontrolden geçmenin, düzenli zaman aralar?yla doktor muayenesinin önemi bu yüzden çok büyüktür.
Kanser temasla insandan insana geçmez.Bilindi?i kadar?yla da bula??c? de?ildir ve bugüne bugün, kansere kar?? koruyucu, kesin tedavi niteli?inde herhangi bir ilaç bulunmu? say?lamaz.
Her ?ey, kanser denilen korkunç illetin tabiat?n? ve gerçek sebebini tam anlam?yla ö?renme?e ,bunlardan temellenen koruyucu, önleyici tedbirler,çareler uygulama?a ba?l?d?r.
Kuzey Kutbuna ?lk Giden Kimdi?
Robert E. Peary, Kuzey Kutbuna ula?abilme giri?imini ba?ar?yla gerçekle?tiren ilk insand?r. Fakat bunun tek ba??na bir çaba oldu?u dü?üncesine kap?lmay?n.
Kutuplara do?ru yap?lan bütün yolculuklar, sa?lam ve güvenilir bilgilerin toplanmas?nda, sonradan ayn? i?e kalk??an kimselerin kullanmas? bak?m?ndan büyük ölçüde yararl? olmu?tur.
Peary, 19. yüzy?l?n ikinci yar?s?nda kutup bölgesi buzlar? üzerinde birkaç yolculuk denemesi yapm??t?. Bu seferler esnas?nda hayat? ucu ucuna nice tehlikeli durumdan kurtulmu?tu. Gene de bütün gerçek ka?ifler gibi, insanl?k için yararl? bir ke?if yolunda hayat?n? gözden ç?karma?a haz?rd?.
Son giri?imini de 1908 y?l?nda yapt?. (Roosevelt) gemisi Sheridan Burnu'nda kald?. Oradan öteye, Peary yürüyerek yoluna devam etti 19 k?zak ve 133 köpek,bu sefer için gerekli ?eyleri ta??yordu. 6 Nisan 1909 günü, Peary, yard?mc?s? Henson ve dört Eskimo, Dünyan?n tepesinde durdular. Daha öteye buzlarla da kapl? olsa kara parças? yoktu. Arktik Okyanusunun sonsuz buzlar? ba?l?yordu.
Amerikan bayra??n? diken Peary, küçük gurubuyla beraber, her ad?m?nda ölümle kar??la?t?klar? nice kilometrelerden sonra tekrar gemiye dönebildi.
Üsküdarl? Talat kimdir? (1958 - 1926)
Divan edebiyat? yolunda ?iirler yazan son ?airlerden biri. ?stanbulda do?mu?tur. Medrese ö?renimi görmü?, özel dersler vermi? ve Adliyede katipliklerde ve muhasebe müdürlü?ünde bulunmu?tur. Bahriye müste?arl???ndan emekliye ayr?lm??t?r.
Gazelleri, nükteli k?talar? ünlüdür. Ancak, eserleri, evinin yang?n?nda yok olmu?tur. Bu yang?n sebebi ile söyledi?i ?u beyit ünlüdür. Evimin yand???na yanmad?m arama Talat Yand? bir beyti nesimim, ona hala yanar?m.
Popüler etiketler
[ sava? ] [ art ] [ ila ] [ bas ] [ din ] [ ince ] [ adlar ] [ a?ar ] [ katy ] [ ?rk ] [ k sa ] [ ad? ] [ ehir ] [ sla ] [ ?s? ] [ men ] [ sal ] [ mal ] [ orta ] [ neden ] [ bulu ] [ düzen ] [ a??n ] [ e e ] [ arl ] [ ekim ] [ ker ] [ lama ] [ rik ] [ say? ] [ ar? ] [ alt?n ] [ lym ] [ ylk ] [ para ] [ hat ] [ her ] [ ay? ] [ anan ] [ let ] [ man ] [ bun ] [ yaz? ] [ ayna ] [ ulu ] [ halk ] [ dünya ] [ meydan ] [ aman ] [ göz ] [ ölüm ] [ dam ] [ car ] [ ama ] [ ya? ] [ iler ] [ ele ] [ k m ] [ bel ] [ ?an ] [ kary ] [ rmak ] [ t?r ] [ nak ] [ m s ] [ rak ] [ dere ] [ göster ] [ kil ] [ nlar ] [ mac ] [ arlar ] [ eri ] [ bal ] [ ylan ] [ ada ] [ ak?m ] [ tik ] [ tor ] [ lek ] [ baz ] [ çel ] [ utu ] [ eva ] [ kuru ] [ mu? ] [ boy ] [ kül ] [ u?ur ] [ hayat ] [ asi ] [ tarih ] [ ykta ] [ sel ] [ insan ] [ nar ] [ devam ] [ nem ] [ dren ] [ rsa ] [ ini ] [ kala ] [ dün ] [ has ] [ rol ] [ tin ] [ sa? ] [ ser ] [ kar? ] [ da y ] [ sind ] [ teri ] [ ça? ] [ alan ] [ e?in ] [ y?l ] [ zar ] [ hal ] [ y?llar ] [ meri ] [ ben ] [ ?kta ] [ süre ] [ üre ] [ lun ] [ a r ] [ am? ] [ erik ] [ cad ] [ bili ] [ ter ] [ a k ] [ a il ] [ ilk ] [ ekil ] [ ren ] [ ato ] [ eki ] [ bit ] [ asa ] [ reti ] [ ine ] [ mar ] [ e?e ] [ veri ] [ n m ] [ çe?it ] [ yeni ] [ ilgi ] [ güne ] [ kat? ] [ ta? ] [ an? ] [ tarihi ] [ sab ] [ ata ] [ kaz ] [ a i ] [ far ] [ ali ] [ a a ] [ s?r ] [ har ] [ ile ] [ nil ] [ nya ] [ ire ] [ tre ] [ kol ] [ yün ] [ yrk ] [ ted ] [ kap ] [ hava ] [ düny ] [ kilometre ] [ lis ] [ k ta ] [ olo ] [ d?n ] [ e ya ] [ yer ] [ kan ] [ çevre ] [ ili ] [ mil ] [ çal??ma ] [ dev ] [ büyü ] [ nedir ] [ k y ] [ k?s ] [ kaza ] [ lara ] [ sis ] [ can ] [ rat ] [ dem ] [ olur ] [ nüm ]
