Sinema Nas?l ?cat Edildi?
Sinema Nas?l ?cat Edildi?
Hepimizin bildi?i gibi, sinema art?k günlük hayat?m?z?n bir parças? olmu?tur. Sinemadan sadece bir e?lence arac? olarak de?il, ö?retici niteli?iyle de yararlan?r?z.Sinema öylesine büyük de?erde bir icatt?r ki, ya?ad???m?z yüzy?l?n ilk yar?s? "Sinema Ça??" diye tan?mlanm??t?r.
Modern sineman?n gerçekle?mesinde temel ta?? ,ç?k?? noktas? olan "Lumiere Karde?ler'in sinematograf makinesine ula??ncaya kadar,bu yoldaki çal??malara çok ki?i kat?lm??,
nice a?amalardan geçilmi?tir. Sinema, Eski Yunanca "kinema-hareket" ve "grafeoin-yaz?" kelimelerinden al?nma, "hareketli yaz?,hareketli resim" anlam?na bir deyimdir.
Sineman?n esas?,gözün önünde hareket ettirilen belirli resimlerin h?z?yla ilgilidir. Göz,saniyede 12'den az bir hareket düzeniyle geçirilen resimleri kopuk kopuk, birbirinden ayr? görür. Ba?ka türlü söylemek gerekirse ,gözümüzün önünden saniyede 12'den az resim geçirildi?inde bunlar? kopuk kopuk,birbiriyle ba?lant?s?z olarak görürüz. Bir saniyede geçirilen resim say?s? 12'yi a??nca,gözün her resmi tek tek görme olana?? ortadan kalkar. Görüntüler birbirine eklenir. Bunun nedeni,göze çarpan her görüntünün yakla??k olarak saniyenin onda biri kadar bir süreyle gözden silinmeyi?idir.
??te sineman?n temel ilkesi de budur.
Hareket eden resim fikrinin tarihçesi, M.Ö.65 y?l?nda ünlü Latin filozofu Lucretius (Lukretyus)'un "E?yan?n Niteli?i" isimli eserinde hareket eden gölgelere de?inmesine kadar gider. Lucretius ayn? eserde,hareket eden gölgeleri meydana getirecek bir alet tasar?s?ndan da bahsetmi?tir. Ancak, gerçek anlam?yla "sinematograf" makinesinin yap?lmas?na kadar, bu konudaki görü?ler ve çal??malar çok yüzeyde kalm??,ender olarak ciddi bir nitelik ve de?er kazanm??t?r.
Ayn? konudaki çal??malar?n özellikle 19.yüzy?lda yo?unla?t???n? görüyoruz. 1824 y?l?nda ?ngiliz P. Mark Koget'nin (?ngiliz Krall?k Akademisi) ne verdi?i "Hareket Eden Cisimlere Nazaran, Görüntünün Gözde Kal?? Süresi" ad?n? ta??yan bir inceleme bu yo?un çal??malar?n ba?lang?c? olmu?tur diyebiliriz. Öyle ki ünlü bilgin M. Faraday bile bu alanda çal??malar yapm??t?r.
Daha sonra, Belçikal? Doktor Joseph Antoine Plateau ve Viyanal? Profesör Simon Ritter von Stampfer,görmeyle ilgili baz? optik kanunlar üzerinde çal??m??lar ve çal??ma ilkeleri gözün aldanmas?na dayanan "zoetrop" ad?n? verdikleri bir aleti gerçekle?tirmi?lerdir.
1860 y?l?nda Sellers ad?nda bir Amerikal? makine mühendisi, "zoetrop" daki elle yapma resimler yerine, s?ral? bir düzende çekilmi? hareket foto?raflar?n? koymu?tur. " Kine-maskop" ad? verilen bu aletin patenti 1861 y?l?n?n 5 ?ubat günü al?nm??t?r.
Görüldü?ü gibi,böylece "kinema" yani "sinema" kelimesi ilk kez ortaya at?lm?? olmaktad?r. 1887 de ünlü bilgin Edison ayn? konuya e?ilerek, bilimsel çal??malar?n? sinema, daha do?rusu "hareketli resim" do?rultusunda yo?unla?t?rm??t?. 1889 y?l?nda G. Eastman'?n foto?raf filmleri yapmaya ba?lamas?, Edison'un çal??malar?na büyük ölçüde yararl? oldu."Kinetoskop" ad?n? verdi?i bir makineyle ,1889 y?l?n?n 6 Ekim günü 15 metre uzunlu?unda baz? filmler gösterdi. Kinetoskop, eskiden bayram ve panay?r 3'erlerinde göz deli?inden bak?lan "panorama" makinelerini and?r?yordu. Bir kutu içindeki film,kutunun bir yan?nda bulunan merce?in önünden saniyede 48 kare geçebilecek h?zla hareket ettiriliyordu. Tüm görü? süresi 13 saniyeydi.
Edison'un makinesi tez zamanda ilgiyle kar??land?.1894 y?l? Nisan ay? içinde, New York'ta Broadway'de bir "kinetoskop" salonu aç?ld?. Y?l sonunda da, Edison'un bulu?u olan makineler seri halinde yap?larak sat??a ç?kar?lm??t?.
Böylece Avrupa'ya da geçen kinetoskop, ayn? alandaki çal??malar?n büsbütün h?zlanmas?nda büyük rol oynad?. Fransa'da Lyon ?ehrinde foto?raf makinesi yap?p satan Lumiere Karde?ler, "sinematograf" ad?n? verdikleri yeni bir makine icat ettiler. Patenti 1895 y?l?n?n 13 ?ubat tarihinde al?nan bu makine,ayn? y?l?n 22 Mart günü Paris'te halka gösterildi. Bu makinede, film makinenin merce?ine göz uydurularak de?il,bir ekranda,duvara gerili beyaz bir perdede izleniyordu.
Büyük bir ra?bet ve co?kuyla kar??lanan ilk filmler çok k?sayd?. Öyle ki, 3 dakikay? a?mayan ilk programda 10'dan fazla film gösterilmi?ti. Seanslar yar?m saatte bir tekrarlan?yordu. Günde 2000, 3000 bilet sat?lmas? i?den bile de?ildi. Bir süre sonra 18 metre uzunlu?unda,konulu ilk film yap?ld?. Bu filmde bir bahç?van hortumla bahçeyi sularken,?akac?n?n biri ona görünmeden hortuma bas?yor ve suyun kesilmesine sebep oluyordu. Merakla çevresine, sonra da hortumu kald?r?p içine do?ru bakan bahç?van, öteki adam?n aya??n? kald?rmas?yla s?rs?klam ?slan?yordu.
?lk konulu film,ayn? zamanda da çok ilkel bir komedi niteli?ini ta??maktayd?.
İlgili etiketler
[ bilimsel ] [ avrupa ] [ amerika ] [ tarih ] [ ilkel ] [ panay?r ] [ bilim ] [ sinema ] [ saat ] [ anal ] [ ta? ] [ rus ] [ yunan ] [ halk ] [ kanun ] [ ünlü ] [ tarihçesi ] [ e?lence ] [ filozof ] [ yaz? ] [ gösteri ] [ mühendis ] [ ölçü ] [ 300 ] [ eski ] [ e?ya ] [ üre ] [ isa ] [ neden ] [ beyaz ] [ göl ] [ ingiliz ] [ maya ] [ cat ] [ ordu ] [ icat ] [ kelime ] [ doktor ] [ viyana ] [ makine ] [ latin ] [ paris ] [ makine mühendisi ] [ tarihi ] [ elçi ] [ say? ] [ göz ] [ foto?raf makinesi ] [ makinesi ] [ filo ] [ adem ] [ alet ] [ ark ] [ yaz ] [ a??n ] [ metre ] [ ato ] [ ata ] [ retici ] [ yap?lmas? ] [ yeni ] [ foto?raf ] [ kutu ] [ isim ] [ isimler ] [ hareket ] [ fransa ] [ el i ] [ arp ] [ resim ] [ van ] [ cisim ] [ ate ] [ göster ] [ am?n ] [ a il ] [ k r ] [ e ek ] [ gram ] [ edison ] [ resimleri ] [ tay ] [ new york ] [ lumiere karde?ler ] [ bilgi ] [ nokta ] [ anlam? ] [ dakika ] [ anlam ] [ ki?i ] [ görü?ler ] [ antoine ] [ gra ] [ resimler ] [ kinetoskop ] [ sular ] [ lkeler ] [ say ] [ ütü ] [ a?k ] [ a?? ] [ ali ] [ kan ] [ a a ] [ zaman ] [ dil ] [ r ya ] [ e ya ] [ emi ] [ büyü ] [ baz ] [ hayat? ] [ hayat ] [ mu? ] [ mede ] [ elik ] [ e il ] [ anan ] [ ebe ] [ niye ] [ parça ] [ bilgin ] [ i il ] [ bulu? ] [ k il ] [ bulu ] [ pan ] [ oto ] [ nce ] [ mal ] [ rol ] [ hortum ] [ çeki ] [ hal ] [ s?ra ] [ alo ] [ kat? ] [ patent ] [ kat ] [ mart ] [ ney ] [ mer ] [ ya? ] [ çevre ] [ evre ] [ resmi ] [ med ] [ merak ] [ örüntü ] [ zar ] [ yer ] [ adam ] [ uydu ] [ nazar ] [ kad ] [ ter ] [ akad ] [ let ] [ odun ] [ araç ] [ niçe ] [ çi? ] [ nas?l ] [ erik ] [ sa? ] [ dem ] [ çel ] [ k?? ] [ güç ] [ utu ] [ lama ] [ paten ] [ gece ] [ art ] [ çal??ma ] [ akü ] [ kut ] [ gün ] [ ç?? ] [ sel ] [ dana ] [ yeri ] [ maki ] [ foto ] [ ekil ] [ n r ] [ tan?m ] [ kanunlar ] [ faraday ] [ eser ] [ faz ] [ cisimler ] [ kül ] [ k?l ] [ meri ] [ perde ] [ mar ] [ kadem ] [ irin ] [ duru ] [ par ] [ eto ] [ akik ] [ kta ] [ far ] [ seller ] [ ten ] [ deli ] [ ekim ] [ kral ] [ ime ] [ komedi ] [ foto?raflar ] [ tun ] [ veri ] [ fil ] [ arpa ] [ k?sa ] [ a??k ] [ 200 ] [ fla ] [ kil ] [ koy ] [ bah ] [ 2000 ] [ kaza ] [ ask ] [ ilk film ] [ avr ] [ nesin ] [ kim ] [ resimle ] [ eski yunan ] [ lke ] [ imi ] [ çay ] [ esas ] [ sat?? ] [ sat ] [ mask ] [ ylk ] [ e?in ] [ cad? ] [ amy ] [ cad ] [ na bi ] [ aman ] [ optik ] [ da y ] [ nasyl ] [ bas ] [ zoetrop ] [ am? ] [ ak? ] [ sinem ] [ yarar ] [ bak ] [ deyim ] [ kon ] [ katy ] [ ilgi ] [ ilk ] [ ?am ] [ nisan ] [ anlamy ] [ ince ] [ bahçe ] [ kaz ] [ rler ] [ c?va ] [ meydan ] [ nal ] [ modern ] [ ast ] [ sinematograf ] [ ytü ] [ dede ] [ neler ] [ b?t ] [ ram ] [ ilke ] [ areket ] [ ak?l ] [ dini ] [ satan ] [ program ] [ linde ] [ ser ] [ mat ] [ tanym ] [ sar? ] [ sar ] [ lam ] [ hayaty ] [ gölge ] [ tor ] [ meden ] [ kare ] [ manda ] [ yazy ] [ asa ] [ s?k ] [ metr ] [ nem ] [ emel ] [ u?ur ] [ arda ] [ nice ] [ cevre ] [ akyl ] [ 3000 ] [ saty ] [ tin ] [ aç? ] [ t?n? ] [ kü? ] [ görme ] [ sary ] [ foto?raf makines ] [ ret ] [ cyva ] [ ran ] [ tyny ] [ teri ] [ hc? ] [ s?r ] [ ba?lant? ] [ car ] [ ciri ] [ çil ] [ bilet ] [ frans ] [ tel ] [ erçek ] [ de?er ] [ nedeni ] [ tüle ] [ r b ] [ sal ] [ fazl ] [ ller ] [ tasar? ] [ tasar ] [ aday ] [ a i ] [ uyd ] [ panayyr ] [ tyu ] [ tik ] [ bel ] [ zara ] [ kir ] [ her ] [ bat ] [ syra ] [ rik ] [ hare ] [ k?s ] [ kary ] [ görüntü ] [ yun ] [ byt ] [ lumiere ] [ ö?reti ] [ reti ] [ foto?raflar? ] [ duvar ] [ lumiere karde_ler ] [ eti ] [ kre ] [ lle ] [ ehr ] [ oru ] [ sör ] [ deyimdir ] [ merce?in ] [ dam? ] [ skop ] [ nal? ] [ dam ] [ lun ] [ k sa ] [ y l ] [ e e ] [ k s ] [ k y ] [ cisimle ] [ merce?i ] [ lucretius ] [ sonu ] [ a??nca ] [ a r ] [ orta ] [ ati ] [ ang ] [ çal??malar? ] [ ans ] [ astm ] [ stma ] [ tre ] [ ylan ] [ dwa ] [ har ] [ alan ] [ tas ] [ lumiere karde?le ] [ arüs ] [ rad ] [ iler ] [ merik ] [ kler ] [ n m ] [ rtük ] [ ac?l ] [ düzen ] [ l ca ] [ ba? ] [ ork ] [ saniye ] [ inç ] [ tan ] [ yüzy?l ] [ bro ] [ lkeleri ] [ bilimsel cal??malar ] [ in tarih ] [ sla ] [ ryp ] [ kazan ] [ süre ] [ ça? ] [ bahce ] [ ire ] [ kar? ] [ analü ] [ ikl ] [ günde ] [ h?z ] [ m s ] [ nüm ] [ rmi ] [ do?ru ] [ etin ] [ sind ] [ yararl? ] [ yararl ] [ slar ] [ h?zlanma ] [ krall?k ] [ akl ] [ tarihçe ] [ zan ] [ c?? ] [ cady ] [ t t ] [ ayn ] [ a s ] [ çat ] [ a ar ] [ y n ] [ k p ] [ y la ] [ r n ] [ di? ] [ adl ] [ al? ] [ ay? ] [ azar ] [ are ] [ res ] [ geri ] [ tek ] [ bulu?u ] [ suyun ] [ olmak ] [ erek ] [ gin ] [ gil ] [ simon ] [ saa ] [ ilin ] [ karde?ler ] [ bey ] [ rec ] [ ar ? ] [ e ?e ] [ an s ] [ ak c ] [ i i ] [ ç?k?? ] [ ilim ] [ t f ] [ k k ] [ luc ] [ i e ] [ k f ] [ ?aka ] [ aka ] [ tyr ] [ sır ] [ tır ] [ uğur ] [ bıt ] [ sağ ] [ konu ] [ e ğe ] [ tağ ] [ çığ ] [ zelli ] [ cal ] [ nad ] [ yara ] [ isi ] [ unlu ] [ ari ] [ dis ] [ san ] [ ani ] [ e ge ] [ att ] [ akin ] [ disi ] [ emek ] [ kes ] [ mis ] [ s a ] [ a n ] [ ka t ] [ k pr ] [ a t ] [ ar ı ] [ new ]
